Hali ya usalama barabarani nchini Tanzania inasalia kuwa changamoto kubwa, huku takwimu zikionyesha idadi ya kutisha ya ajali na vifo kila mwaka. Kukabiliana na hali hii, kampuni ya nishati ya Puma Energy Tanzania, ikishirikiana kwa karibu na shirika lisilo la kiserikali la Amend Tanzania, imezindua awamu ya pili ya mpango wao wa kimkakati wa usalama barabarani uitwao ‘Be Road Safe Africa’. Lengo kuu ni kuwajengea uwezo watoto wadogo na kuongeza uelewa kuhusu kanuni za usalama barabarani katika jamii zao.
Awamu hii mpya ya kampeni inalenga kuzifikia shule tano za msingi zilizoko katika maeneo yenye msongamano jijini Dar es Salaam. Shule hizo ni pamoja na Kisukuru iliyopo Tabata, Kunguru ya Goba, Mjimpya Kurasini, Ufukoni iliyopo Kigamboni, pamoja na shule ya Salasala. Kupitia mpango huu ulioboreshwa, wanafunzi wanapata elimu ya usalama barabarani kwa kutumia mbinu shirikishi na za kibunifu zinazowavutia, kama vile dhana ya ‘Mahakama ya Watoto’. Katika shughuli hii, watoto hujifunza kuchukua majukumu kama ‘majaji wa usalama barabarani’, wakiwahoji na kuwawajibisha madereva kuhusu mienendo yao barabarani, jambo linalowasaidia kuelewa athari za uzembe.
Akizungumza wakati wa uzinduzi huo, Mkuu wa Kikosi cha Usalama Barabarani nchini, Kamishna Msaidizi Mwandamizi wa Polisi (SACP) William Mkonda, alisisitiza dhamira thabiti ya serikali katika vita dhidi ya ajali za barabarani. Alibainisha takwimu za kusikitisha za mwaka 2024 pekee, ambapo Tanzania ilirekodi ajali 1,735, na kati ya hizo, ajali 1,198 zilisababisha vifo vya watu 1,715. Cha kuhuzunisha zaidi, asilimia 97 ya ajali hizo zilitokana na makosa yanayoweza kuepukika ya kibinadamu, kama vile kupuuzia alama za barabarani, uzembe wa madereva, na mwendo kasi uliopitiliza. "Tunakaribisha ushirikiano kama huu kutoka sekta binafsi ili tuweze kufikisha elimu hii kwa jamii pana," alisema SACP Mkonda.
Kwa upande wake, Mkuu wa Kitengo cha Uendeshaji wa Puma Energy Tanzania, Mhandisi Lameck Hiliyai, alieleza kuwa usalama ni kipaumbele cha juu katika shughuli zote za kampuni hiyo. "Kupitia kampeni ya 'Be Road Safe Africa', tunaendeleza dhamira yetu ya kulinda maisha, hasa ya watoto ambao ni kundi lililo hatarini zaidi wanapotumia barabara. Tunaiishi falsafa yetu ya HSSE (Afya, Usalama, Ulinzi na Mazingira) kwa vitendo kwa kuwapa watoto hawa maarifa na zana za kujilinda," alisema Mhandisi Hiliyai.
Umuhimu wa kampeni kama hii unathibitishwa na takwimu za kimataifa. Shirika la Afya Duniani (WHO) linaonyesha kuwa majeraha yatokanayo na ajali za barabarani ndicho chanzo kikuu cha vifo kwa vijana wenye umri kati ya miaka 10 na 19 duniani. Pia, ni sababu ya tatu ya vifo kwa watoto wadogo (miaka 5-9). Kwa Tanzania, kiwango cha vifo vitokanavyo na ajali za barabarani ni cha juu mno, kikifikia watu 31 kwa kila watu 100,000 – takriban mara 1.7 zaidi ya wastani wa kimataifa na pia juu ya wastani wa bara la Afrika. Mbali na vifo na ulemavu wa kudumu, ajali hizi huleta athari kubwa za kisaikolojia kwa watoto, hukatisha ndoto zao za masomo, na kuingiza familia katika gharama kubwa za matibabu na changamoto za kiuchumi.
SACP Mkonda aliwapongeza Puma Energy Tanzania kwa kuonyesha mfano bora wa uwajibikaji kwa jamii. "Watoto wanaosoma katika shule zilizo karibu na barabara kuu wako kwenye hatari kubwa zaidi. Tunashukuru kwa ushirikiano huu na tupo tayari kushirikiana ili mpango huu upanuliwe nchi nzima. Tunazisihi kampuni nyingine ziige mfano huu," aliongeza.
Mafanikio ya awali ya kampeni hii yalionekana katika awamu ya kwanza iliyotekelezwa kati ya 2023 na 2024, ambapo zaidi ya watoto 38,000 katika shule 20 nchini Tanzania, Botswana, Zambia, na Zimbabwe walinufaika. Awamu ya pili inaendelea kutekelezwa mwaka huu katika nchi tano, zikijumuisha Tanzania, Botswana, Zambia, Zimbabwe, na Afrika Kusini. Kupitia jitihada hizi, Puma Energy na washirika wake wanachangia kujenga taifa lenye uelewa mpana wa usalama barabarani kwa manufaa ya vizazi vya sasa na vijavyo.