Mbunge wa Jimbo la Njombe Mjini, Mheshimiwa Deo Mwanyika, ameibua hoja nzito bungeni jijini Dodoma, akiitaka serikali kufanya tathmini ya kina na kuchukua hatua stahiki dhidi ya wawekezaji wanaomiliki maeneo makubwa ya ardhi bila kuyafanyia shughuli zozote za uzalishaji zenye tija. Akichangia mjadala kuhusu bajeti ya Ofisi ya Waziri Mkuu kwa mwaka wa fedha 2025/26, Mwanyika alisisitiza umuhimu wa kuchukua "maamuzi magumu" ili kunusuru uchumi wa nchi.
Mheshimiwa Mwanyika alieleza wasiwasi wake kuhusu mwenendo wa baadhi ya watoaji mitaji, hasa wale wanaojielekeza katika maeneo ya vijijini kwa ahadi za kukuza sekta ya kilimo. Alibainisha kuwa, kinyume na matarajio, baadhi ya wawekezaji hao, kwa mfano katika sekta ya viwanda vya chai, wameshindwa kutimiza ahadi zao. Badala yake, wamechangia katika kuzorotesha hali za maisha za wananchi waliowategemea, na kusababisha upotevu wa ajira badala ya kuzalisha mpya.
Alifafanua kuwa kitendo cha wawekezaji kupewa ardhi na kisha kuiacha bila kuiendeleza kina madhara makubwa kwa taifa. Kwanza, serikali inakosa mapato muhimu ya kodi ambayo yangetokana na shughuli za uzalishaji. Pili, nchi inapoteza fursa ya kupata fedha za kigeni ambazo zingepatikana iwapo mazao yangezalishwa na kuuzwa nje. Tatu, na muhimu zaidi, fursa za ajira kwa Watanzania, hasa vijana na wakazi wa vijijini, zinapotea.
Kutokana na athari hizo, Mbunge huyo ametoa wito kwa serikali kutokuwa na kigugumizi katika kufanya maamuzi yanayolenga kurejesha ardhi hizo mikononi mwa umma au kuzigawa kwa wawekezaji wengine wenye nia na uwezo wa kuzalisha. "Ni lazima tupige vita hali hii. Serikali inapaswa kuwa tayari kuchukua hatua kali kwa wawekezaji wa aina hii. Ardhi ni rasilimali tuliyopewa na Mungu kwa ajili ya kuboresha maisha ya watu wetu, haiwezi kuachwa bila kutumika ipasavyo," alisisitiza Mheshimiwa Mwanyika.
Hoja yake inasisitiza haja ya serikali kuwa na mfumo madhubuti wa ufuatiliaji wa miradi ya uwekezaji ili kuhakikisha kuwa masharti ya umiliki wa ardhi, ikiwemo kuendeleza maeneo hayo ndani ya muda maalum, yanatekelezwa kikamilifu. Hatua hii itasaidia kuhakikisha kuwa rasilimali za taifa zinatumika kwa manufaa ya Watanzania wote na kuchangia katika ukuaji wa uchumi na upatikanaji wa ajira.