Wakaguzi wa ndani serikalini wameelezea wasiwasi mkubwa juu ya kuongezeka kwa matumizi mabaya ya fedha za umma na upotevu wake nchini Tanzania. Hii inakuja wakati ambapo jitihada za serikali ya awamu ya sita, inayoongozwa na Rais Samia Suluhu Hassan, zimejikita katika kuhakikisha uwajibikaji na matumizi sahihi ya rasilimali za taifa kwa manufaa ya wananchi.
Katika mkutano muhimu uliofanyika katika jiji la Mwanza, Rais wa Taasisi ya Wakaguzi wa Ndani, Dkt. Zelia Njeza, alitoa wito kwa serikali kuchukua hatua madhubuti kwa kufanya marekebisho ya haraka kwenye miongozo na sera zilizopo. Dkt. Njeza alifafanua kuwa baadhi ya taasisi za umma zimekuwa zikifanya kazi ya ukaguzi kuwa ngumu, na hivyo kuchangia kuendelea kwa tatizo la ubadhirifu. Aliongeza kuwa hali hii inazuia uwazi na uwajibikaji ambao ni nguzo muhimu katika utawala bora.
Zaidi ya hayo, Dkt. Njeza alisisitiza juu yaNot Applicable umuhimu wa kuboresha kwa kiasi kikubwa miundo ya utendaji kazi kwa wakaguzi wa ndani. Alieleza kwa masikitiko kuwa miundo iliyopo inawafanya wakaguzi wengi kujisikia kupuuzwa na kudharauliwa. Katika baadhi ya matukio, wamekuwa wakihatarisha hata ajira zao pale wanapojaribu kutekeleza majukumu yao kwa uadilifu na kwa mujibu wa sheria. Aliongeza kuwa sera na sheria zilizopo hazitoi mazingira wezeshi yanayowasaidia kufanya kazi zao kwa uhuru na ufanisi. Hii inamaanisha kuwa wale wanaojaribu kufichua ubadhirifu wanaweza kujikuta katika mazingira magumu.
Akijibu malalamiko hayo kwa niaba ya Rais Samia Suluhu Hassan, Waziri wa Nchi Ofisi ya Rais, Menejimenti ya Utumishi wa Umma na Utawala Bora, Mhe. George Simbachawene, alikiri hadharani kuwepo kwa tatizo hilo lililoainishwa na wakaguzi. Alitoa onyo kali kwa taasisi zote za serikali ambazo zinajaribu kuzuia wakaguzi kutekeleza majukumu yao ipasavyo, akisema kuwa vitendo hivyo vinasababisha upotevu mkubwa wa fedha za umma ambazo zingeweza kutumika kwa ajili ya maendeleo ya nchi na wananchi wake.
Waziri Simbachawene alisisitiza msimamo wa serikali kuwa haiwezi kuvumilia aina yoyote ya matumizi mabaya ya fedha ambazo zimekusudiwa kwa ajili ya kutekeleza miradi mbalimbali ya maendeleo nchini. Aliwataka wakaguzi wote wa ndani kusimamia kwa umakini mkubwa kila shilingi inayotolewa na serikali na kuhakikisha kuwa inatumika kwa malengo yaliyokusudiwa, ambayo ni kwa manufaa ya taifa zima na wananchi wote bila ubaguzi. Alisema kuwa wakaguzi ni watu muhimu sana katika kuhakikisha kuwa rasilimali za nchi zinatumika kwa ufanisi na kuleta maendeleo endelevu.
Aidha, Mhe. Simbachawene alitoa maagizo kwa Katibu Mkuu wa Wizara ya Fedha na Katibu Mkuu wa Utumishi wa Umma kuchukua hatua za haraka kushughulikia changamoto zote zinazowakabili wakaguzi wa ndani. Alielekeza pia kuandaliwa kwa miongozo mipya itakayorahisisha kazi yao na kuwapa nguvu zaidi katika kusimamia matumizi ya fedha za umma. Hatua hii inatarajiwa kuleta mabadiliko chanya katika mfumo wa ukaguzi na kupunguza kwa kiasi kikubwa ubadhirifu.
Mwenyekiti wa mkutano huo, Bi. Christina Mbonya, alifahamisha kuwa mkutano huo ulikuwa wa siku tano na uliwashirikisha wataalamu mbalimbali wenye uzoefu, ikiwa ni pamoja na wakaguzi wakuu wa hesabu za serikali wastaafu. Wataalamu hao walikuwa na jukumu la kutoa mafunzo maalum kwa wakaguzi wanaofanya kazi hivi sasa, kwa lengo la kuwajengea uwezo zaidi katika kazi zao muhimu za kusimamia fedha za umma. Mkutano huu unatarajiwa kuwa chachu ya mabadiliko katika sekta ya ukaguzi nchini.