Wananchi wametakiwa kuwa waangalifu na kuacha mara moja tabia ya kujiandikisha zaidi ya mara moja katika Daftari la Kudumu la Wapiga Kura. Tume Huru ya Uchaguzi (INEC) imesema kuwa kitendo hicho ni kosa kubwa la kisheria, na hatua kali zitachukuliwa dhidi ya mtu yeyote atakayebainika kufanya udanganyifu huo.
Onyo hilo lilitolewa na Mkurugenzi Msaidizi wa Huduma za Sheria wa INEC, Cyprian Mbugano, alipokuwa akizungumza kwenye mafunzo yaliyoandaliwa na Shirika la Utangazaji Tanzania (TBC) kwa ajili ya waandishi wa habari. Mada yake ilihusu sheria za uchaguzi na wajibu wa vyombo vya habari katika kipindi hiki muhimu.
Bwana Mbugano alieleza kuwa ingawa mfumo wa uandikishaji wa sasa hauwezi kugundua moja kwa moja iwapo mtu amejisajili zaidi ya mara moja, baada ya taarifa zote kukusanywa na kuchakatwa, INEC itabaini kwa urahisi wale wote waliojaribu kujirudia kupitia alama za vidole na picha zao. Aliongeza kuwa teknolojia inayotumika sasa ina uwezo mkubwa wa kubaini taarifa zinazofanana.
Aidha, Bwana Mbugano alifahamisha kuwa INEC imeandaa utaratibu maalum kwa ajili ya kuandikisha wafungwa, mahabusu, na wanafunzi wanaosoma katika vyuo vya mafunzo mbalimbali. Lengo ni kuhakikisha kuwa kila mwananchi mwenye sifa anashiriki katika zoezi hili muhimu la kidemokrasia. Alinukuu Kanuni ya 46 ya Kanuni za Uchaguzi wa Rais, Wabunge na Madiwani za mwaka 2025, ambayo inaeleza wazi jinsi uchaguzi utakavyosimamiwa na kuendeshwa katika magereza na vyuo vya mafunzo.
Hata hivyo, alizungumzia pia kuhusu raia wa Tanzania wanaoishi nje ya nchi, akisema kuwa kwa sasa INEC bado haijaanza kutumia mfumo wa kupiga kura kwa njia ya kielektroniki kutokana na changamoto mbalimbali zinazohusiana na usalama na uaminifu wa mifumo hiyo. Alisema kuwa suala hili bado linajadiliwa na linaweza kuangaliwa tena katika chaguzi zijazo.
Wakati huohuo, Mwanasheria Mwandamizi Juma Thomas aliwaasa waandishi wa habari kuwa makini katika kuripoti masuala ya uchaguzi na kuepuka kutoa maoni au kuchambua kesi za uchaguzi ambazo ziko mahakamani. Alisema kufanya hivyo kunaweza kuwa ni ukiukwaji wa sheria na kuathiri mwenendo wa kesi hizo.
Naye Mkurugenzi Mkuu wa TBC, Ayub Rioba, aliwahimiza wanahabari kuwa wazalendo na kuripoti habari kwa usahihi na bila upendeleo wowote kwa ajili ya kulinda usalama wa taifa na kuepusha taharuki. Alionya dhidi ya matumizi mabaya ya kalamu zao kuandika habari za uchochezi au za uongo ambazo zinaweza kuvuruga mchakato mzima wa uchaguzi.
Baadhi ya waandishi wa habari walioshiriki katika mafunzo hayo, kama vile Lilian Lucas wa gazeti la Zanzibar Leo na Bertha Mwambela wa TBC, walipongeza hatua ya kutoa mafunzo hayo. Walisisitiza umuhimu wa kuendelea kutoa elimu zaidi kwa waandishi wa habari, hasa wale wachanga, kuhusu misingi ya uandishi bora wa habari za uchaguzi ili kuepuka upotoshaji na kuhakikisha wananchi wanapata taarifa sahihi.