Baada ya miaka mingi ya mvutano, simanzi na mivutano ya kisheria, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania hatimaye imeshusha nyundo ya mwisho kuhitimisha mgogoro wa ardhi uliokuwa ukitokota katika eneo la Kikongo, Halmashauri ya Wilaya ya Kibaha mkoani Pwani. Kasheshe hilo lililokuwa likiwahusisha wakazi wa eneo hilo na mwekezaji wa kampuni ya Transcontinental, limefikia kikomo huku sheria ikichukua mkondo wake na kuweka wazi nani mwanahalali wa maeneo hayo.
Mkuu wa Mkoa wa Pwani, Mheshimiwa Abubakar Kunenge, akiwa amebeba maelekezo mazito kutoka kwa Waziri wa Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi, aliwahutubia wananchi tarehe 17 Desemba 2025 na kuweka nukta kwenye mgogoro huo. Kwa mujibu wa ripoti ya tume maalum, Shamba namba 9 lililopo Lupunga limebainika kuwa ni mali halali ya mfanyabiashara Tariq Ahmed, aliyemilikishwa tangu mwaka 1987. Kunenge alieleza wazi kuwa, wale wote wanaofanya shughuli zao ndani ya shamba hilo kwa sasa, wanacheza nje ya mstari wa sheria na hawana uhalali wowote wa kuendelea kuwepo hapo.
Hali kadhalika, hatima ya Shamba namba 30/1 lenye ukubwa wa hekta 1,082.4 imebaki mikononi mwa Kampuni ya Transcontinental. Licha ya baadhi ya wananchi kudai kuwa wao ni wamiliki wa asili na kutaka kulipwa mabilioni ya shilingi kama fidia, tume imebaini kuwa hati ya kampuni hiyo haijawahi kufutwa kwa miaka 99 tangu ilipotolewa mwaka 1987. Historia inaonyesha kuwa wananchi hao waliondoka maeneo hayo wakati wa 'Operesheni Vijiji' na kurejea kinyemela kwa shughuli ndogondogo, jambo ambalo kisheria haliwaingizii kwenye kundi la wamiliki. Hivyo, madai ya fidia yamegonga mwamba kwani hayakuwa na mashiko ya kisheria.
Hata hivyo, katika kuonyesha utu na busara ya kiuongozi, Serikali imeridhia wananchi 214 waliokuwa wameingia ndani ya shamba hilo wapewe maeneo ya mita za mraba 500 kila mmoja kwa ajili ya ujenzi wa makazi. Katika makubaliano hayo, mwekezaji atabeba mzigo wa gharama za upimaji wa maeneo hayo, huku wananchi wakihitajika kugharamia mchakato wa kupata hati zao za umiliki. Huu ni mkono wa neema uliolenga kuhakikisha kuwa hakuna Mtanzania anayebaki bila hifadhi, huku uwekezaji ukilindwa.
Mkuu wa Mkoa Kunenge hakuishia hapo; alitoa onyo kali kwa viongozi wa Serikali za mitaa ambao wamekuwa wakijivika vazi la udalali na kuuza ardhi kiholela, jambo ambalo limekuwa chanzo cha migogoro mingi mkoani Pwani. "Ardhi si ya kuchezewa kama njugu," alionya Kunenge huku akizitaka halmashauri zote kuzingatia miongozo ya utoaji wa vibali vya ujenzi. Kwa upande wake, Tariq Ahmed ameishukuru Serikali kwa kuondoa 'mzimu' huo uliokuwa ukikwamisha mipango yake ya uwekezaji, na sasa yuko tayari kuendeleza eneo hilo kwa tija zaidi.