Kizungumkuti cha uchenjuaji na utafiti wa dhahabu kwa wachimbaji wadogo mkoani Shinyanga sasa kimefika tamati, baada ya Serikali kupitia Shirika la Madini la Taifa (STAMICO) kutangaza kuanza kwa ujenzi wa mtambo mkubwa wa kisasa. Hatua hii ni mwendelezo wa dhamira ya dhati ya Rais Dk. Samia Suluhu Hassan ya kuhakikisha 'mnyonge' naye ananufaika na rasilimali za nchi, badala ya kuishia kuwa mtazamaji huku madini yakiondoka.
Akizungumza kwa bashasha mbele ya mamia ya wachimbaji katika eneo maarufu la Mwakitolyo mnamo Desemba 22, 2025, Waziri wa Madini, Mhe. Anthony Mavunde, amebainisha kuwa "chuma kimeingia moto". Tayari eneo la ujenzi limepatikana katika Kijiji cha Mawemelu, ambapo mtambo huo utakuwa na uwezo wa kusindika kati ya tani 100 hadi 120 za mawe ya dhahabu kwa siku moja pekee. Hii ina maana kuwa ule uchimbaji wa 'kubatisha' na kutumia mbinu duni za kizamani sasa unakwenda kuwa historia.
Lakini neema hiyo haikuishia hapo. Serikali imefanya uwekezaji mkubwa kwa kununua mitambo ya uchorongaji (drilling rigs) 15 mahususi kwa ajili ya kuwasaidia wachimbaji wadogo. "Rais wetu hataki mjenge nyumba za ndoto zenu kwenye hewa. Mitambo hii itawasaidia kujua dhahabu ilipo kabla hata hamjaanza kuchimba, hivyo kupunguza gharama na hasara zisizo na lazima," alisisitiza Waziri Mavunde huku akishangiliwa.
Katika kumlinda mzawa, Waziri amepigilia msumari kuhusu Sheria ya Madini Sura ya 123. Alibainisha kuwa Kifungu cha 8 cha sheria hiyo ni kama 'ngome' kwa Watanzania, kwani kinapiga marufuku raia wa kigeni kumiliki leseni za uchimbaji mdogo. Serikali imejipanga kusimamia hili kwa jicho la mwewe ili rasilimali za nchi zisiporwe na wajanja wachache kutoka nje, huku wazawa wakibaki na mashimo matupu.
Vilevile, 'panga' la kufuta leseni kwa wale waliohodhi maeneo bila kuyaendeleza litaendelea. Maeneo yatakayokombolewa yamepangiwa mpango kabambe chini ya programu ya *Mining for a Brighter Tomorrow (MBT)*, ambapo yatakabidhiwa kwa vikundi vya vijana na wanawake. Hii ni fursa adhimu kwa makundi haya kujiinua kiuchumi na kuacha kuwa wasindikizaji katika sekta hii nyeti.
Mkurugenzi wa STAMICO, Dk. Venance Mwasse, amethibitisha kuwa huu ni mwaka wa mabadiliko makubwa kwani mbali na Mwakitolyo, miradi mingine ya uchenjuaji inatarajiwa kuanza Buhemba na ujenzi wa kiwanda cha chumvi katika mwaka huu wa fedha. Kwa upande wake, Mkuu wa Mkoa wa Shinyanga, Mboni Mhita, amewataka wachimbaji kuwa wazalendo kwa kulipa tozo za Halmashauri ili kusaidia ujenzi wa miundombinu kama barabara na zahanati katika maeneo yao.