Mchakato wa kura za maoni ndani ya Chama Cha Mapinduzi (CCM) umeshuhudia matokeo ya kushangaza, ambapo baadhi ya wanasiasa wakongwe na vigogo walishindwa vibaya. Tukio hili limeweka wazi changamoto mpya ndani ya mfumo wa siasa nchini na limeibua mjadala mzito kuhusu mustakabali wa uongozi. Wachambuzi wa siasa wanabainisha sababu kadhaa za kuanguka kwao, ikiwemo ahadi zisizotekelezwa, wapigakura kuchoshwa na nyuso zilezile, na ongezeko la uelewa wa wananchi.
Mchambuzi wa siasa, Seleman Bishagazi, anaeleza kuwa kushindwa kwa vigogo wengi kunatokana na ulegelege wao wa kutotekeleza ahadi zao. "Wananchi wamechoka na ahadi hewa. Sasa wana uwezo wa kutathmini nani ni kiongozi mzuri na nani ni mzigo," alisema Bishagazi. Aliongeza kuwa jamii ya leo imeelimika zaidi na haiko tayari kurudiwa na viongozi wasio na uwajibikaji. Kwa sasa, wananchi wanatamani "damu changa" na mabadiliko ya kweli katika maeneo yao.
Pia, suala la rushwa lilitajwa kama moja ya visababishi vikuu. Bishagazi na Dkt. George Kahangwa, Mhadhiri Mwandamizi kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM), walieleza kuwa baadhi ya wagombea walishinda kura kwa kutoa hongo kwa wajumbe. Mbinu hizi chafu za kisiasa zimeathiri uadilifu wa mchakato na kuwanyima wagombea wenye sifa na uwezo fursa ya kutumikia umma. Dkt. Kahangwa alionya kuwa hali hii ni hatari kwa ustawi wa taifa. Alisisitiza kuwa uongozi sio urithi au mali ya mtu, bali ni tathmini ya utendaji, na matokeo yaliyopatikana yanatoa ujumbe mzito kwa wanasiasa wote.
Dkt. Kahangwa aliongeza kuwa kuanguka kwa wakongwe kunaonyesha kuwa wapigakura wanahitaji mabadiliko na hawataki kuona mtu mmoja akikaa madarakani kwa muda mrefu kana kwamba ni ajira ya kudumu. Hili linaakisi mtazamo mpya wa wananchi, ambao wanataka viongozi wanaozingatia maslahi ya umma na sio maslahi yao binafsi.
Kutokana na hali hii, wachambuzi hao wametoa wito kwa Tume ya Maadili ya Viongozi wa Umma na Taasisi ya Kuzuia na Kupambana na Rushwa (TAKUKURU) kuongeza juhudi katika kusimamia na kudhibiti mchakato wa kura za maoni. Wamependekeza mchakato huo usimamiwe kwa umakini mkubwa kama ilivyo mitihani ya kitaifa ili kuhakikisha viongozi bora wanapatikana kwa sifa na si kwa fedha au vitisho. Matokeo ya kura za maoni CCM yanatoa fursa kwa vyama vya siasa nchini kujitathmini na kuweka mikakati thabiti ya kuwapata viongozi waadilifu.