Katika jitihada za kukabiliana na ongezeko la ajali za barabarani ambazo mara nyingi husababishwa na ukosefu wa elimu ya usalama barabarani kwa baadhi ya madereva, Wilaya ya Ilala jijini Dar es Salaam imeibuka na mpango kabambe. Wilaya hiyo imeamua kuwakutanisha pamoja mamia ya madereva wa bodaboda, bajaji, na guta za umeme ili kuwapatia mafunzo maalum yenye lengo la kupunguza ajali hizo zinazogharimu maisha na kusababisha ulemavu wa kudumu kwa Watanzania wengi kila mwaka.
Mafunzo haya muhimu, yaliyochukua muda wa wiki mbili, yaliendeshwa kwa ustadi mkubwa na Jeshi la Polisi Kitengo cha Usalama Barabarani. Baada ya kumalizika kwa mafunzo, wale wote waliokuwa hawana leseni za udereva walitunukiwa vyeti maalum vitakavyowawezesha kupata leseni hizo kwa urahisi zaidi. Lengo kuu la Serikali kupitia mafunzo haya ni kupunguza kwa kiasi kikubwa tatizo la ajali ambazo si tu zinapoteza nguvu kazi ya taifa, bali pia zinaongeza mzigo wa huduma za afya na kuharibu miundombinu.
Mpango huu wa kuwapatia mafunzo madereva haukuja ghafla; ulitokana na maono makubwa ya Mkuu wa Wilaya ya Ilala, Mhe. Edward Mpogolo. Aliona umuhimu wa dharura wa kuwapatia madereva elimu ya kutosha ili waweze kusafiri na kusafirisha abiria wao kwa usalama, na hivyo kuokoa maisha. Madereva walionufaika na elimu hii wameishukuru sana Serikali ya Awamu ya Sita inayoongozwa na Rais Samia Suluhu Hassan kwa kushirikiana na Mhe. Mpogolo kuhakikisha wanapatiwa elimu hii muhimu. Wengi wao wameeleza kujifunza mambo mengi mapya yanayohusu sheria za barabarani ambayo hawakuwa wanayafahamu hapo awali.
Ndugu Tito Lazaro, Msemaji wa Shirikisho la Madereva wa Pikipiki Mkoa wa Dar es Salaam na miongoni mwa waliohudhuria mafunzo hayo, alisisitiza umuhimu wa mafunzo haya akibainisha kuwa kila siku kuna madereva wapya wengi wanaoingia katika sekta hiyo kuliko wale wanaotoka. Alieleza kuwa Mhe. Mpogolo alitoa muda wa siku 30 kwa madereva wa guta za umeme ambazo hazikuwa na namba za usajili kuhakikisha wanaziandikisha na madereva wake kupatiwa leseni. "Tulipewa mafunzo ya siku 14 na baadaye tukapata vyeti. Sasa tunafuata sheria, na hali ya usalama barabarani inazidi kuimarika Dar es Salaam. Unaweza kutoka Mwenge hadi Gongo la Mboto bila kushuhudia ajali, tofauti na miaka ya nyuma," alisema Lazaro, akisisitiza mabadiliko chanya yaliyoshuhudiwa.
Mbali na mafunzo hayo, Jeshi la Polisi limeendelea kutoa elimu kwa madereva hawa kwa kuwafuatilia maeneo yao ya maegesho na hata kutumia vyombo vya habari. Juma Hamisi, dereva mwingine aliyenufaika na mafunzo hayo, aliyapongeza akisema yamemuwezesha kujua mengi, ikiwemo maana halisi ya alama za barabarani. Hata hivyo, Hamisi ameiomba Serikali kuhakikisha mafunzo haya yanakuwa endelevu ili hata wale ambao hawakupata fursa hiyo waweze kunufaika, na hivyo kusaidia taifa kupunguza ajali zinazoweza kuzuilika. "Ninamshukuru sana Mhe. Mpogolo kwa maono na moyo wake wa kutujali na kutusikiliza," alisifu Hamis.
Mabadiliko Chanya kwa Madereva wa Guta
Kutokana na kuongezeka kwa maguta yanayotumia umeme yaliyokuwa yakiendeshwa bila namba za usajili na madereva wake kukosa leseni, Mhe. Mpogolo alitoa muda wa siku 30 kwa ajili ya usajili na utoaji wa mafunzo. Mwenyekiti wa Toyo za Umeme, Ndugu Hamza Amri, alifafanua kuwa zaidi ya madereva 400 walihudhuria mafunzo hayo yaliyogusa sheria na kanuni za barabarani. "Tulifurahi sana kupata mafunzo haya. Hali sasa imeridhisha; kwa mfano, alama za barabarani tulikuwa hatuzijui, lakini sasa tunazifahamu. Pia, madereva wamekuwa wastaarabu na hata lugha zao zimebadilika. Tumejifunza kuwa barabara ni ya wote na kwamba sheria za usalama barabarani zina mafungu matano," alisema Amri.
Ombi la Madereva kwa Serikali na Majibu ya Mkuu wa Wilaya
Katika mafunzo hayo, madereva waliwasilisha maombi kadhaa kwa Serikali. Kiongozi wao aliomba kuangaliwa kwa uwezekano wa kupunguza bei za betri na mota za maguta zinazouzwa kwa takriban Shilingi 800,000 za Kitanzania, kwani bei hiyo ni ghali kwa madereva pindi zinapoharibika. Pia, walishauri Shirika la Viwango Tanzania (TBS) kukagua ubora wa bidhaa hizo zinapoingia nchini ili kuwapunguzia wananchi hasara ya kununua vitu visivyo na ubora. Walitoa mfano wa kofia ngumu (helmeti) za bodaboda ambazo zinapasuka kirahisi. Vilevile, waliomba kupatiwa maeneo maalum ya maegesho yaliyo rafiki kwa shughuli zao, ambapo Mkurugenzi wa Jiji la Dar es Salaam, Ndugu Elihuruma Mabelya, alijibu kuwa suala hilo linafanyiwa kazi na ada ya maegesho imependekezwa kuwa Shilingi 500 za Kitanzania kwa siku.
Akifunga mafunzo hayo, Mhe. Mpogolo aliwashukuru madereva kwa kujitokeza, akisisitiza kuwa hatua hiyo itasaidia kupunguza ajali. Alieleza kuwa dereva anapopata cheti na kusajiliwa, anakuwa mtu muhimu katika jamii na huongeza uaminifu kwa wateja wanaotaka kusafirisha mizigo yao. "Ni kwa sababu ya usalama wa mali za watu, ukijisajili yule anayekupa mzigo atakuamini na pia itasaidia kukuza uchumi wa nchi yetu," alifafanua Mpogolo.
Kuhusu ombi la bei za betri, Mhe. Mpogolo aliahidi kulifikisha kwa Rais Samia Suluhu Hassan, akimwelezea kama kiongozi msikivu anayetambuliwa kimataifa kama "bingwa" wa masuala ya mazingira. Alisema kuwa matumizi ya bajaji za umeme yanasaidia kuepuka uchafuzi wa mazingira, na hivyo ni wajibu wa Serikali kuhakikisha betri zinapatikana kwa bei nafuu ili kusaidia kutunza mazingira. Pia, alifichua habari njema kwamba kutokana na usikivu wa Rais Samia, katika bajeti ya mwaka 2025/2026, gharama za leseni kwa madereva wa bodaboda, bajaji, na guta za umeme zimepunguzwa na sasa zitakuwa Shilingi 30,000 za Kitanzania. Mpogolo alisisitiza kuwa Rais Samia anaendelea kusikiliza vilio vya madereva wa vyombo vya moto na kutoa suluhisho.