Idadi kubwa ya wanawake waliojitokeza kuwania nafasi za urais na makamu wa rais katika Uchaguzi Mkuu unaotarajiwa kufanyika Oktoba, imepokelewa kwa furaha na sifa tele na mashirika mbalimbali yanayotetea haki za wanawake. Kwa mara ya kwanza katika historia ya siasa za vyama vingi nchini, wanawake 13 wamechukua fomu za kugombea nafasi hizo, huku tisa kati yao wakitoka Zanzibar. Idadi hii inaashiria hatua kubwa katika safari ya taifa kuelekea demokrasia jumuishi na kuangamiza mfumo dume.
Kwa mujibu wa taarifa ya pamoja iliyotolewa na mashirika manne, ikiwemo Jumuiya ya Wanawake Wenye Ulemavu Zanzibar (JUWAUZA), Chama cha Waandishi wa Habari Wanawake Tanzania Zanzibar (TAMWA ZNZ), Jumuiya ya Utetezi wa Jinsia na Mazingira Pemba (PEGAO), na Jumuiya ya Wanawake Wanasheria Zanzibar (ZAFELA), idadi hii ni rekodi mpya tangu kuanza kwa siasa za vyama vingi mwaka 1995. Takwimu zinaonyesha maendeleo makubwa ukilinganisha na Uchaguzi Mkuu wa mwaka 2020, ambapo wanawake saba tu ndio walijitokeza kuwania nafasi za urais na umakamu wa rais, kati ya wagombea 30 walioteuliwa.
Mwaka huu, kati ya wagombea 36 waliochukua fomu kutoka Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (INEC) kwa nafasi ya urais na umakamu, wanawake 13 wamejitokeza, idadi ambayo ni sawa na asilimia 36 ya jumla ya wagombea. Kati ya hao, wanawake watatu wanawania nafasi ya urais: Rais aliyeko madarakani, Dk. Samia Suluhu Hassan (CCM), Mwajuma Mirambo (UMD), na Swaumu Rashid (UDP). Hii inaonyesha ujasiri na imani waliyonayo katika uwezo wao wa kuongoza taifa.
Kwa nafasi ya ugombea mwenza, wanawake kumi wamejitokeza, wakiwakilisha vyama mbalimbali vya siasa. Orodha hiyo inajumuisha majina mashuhuri kama Devotha Minja (CHAUMA), Amana Suleiman Mzee (TLP), Chumu Juma (AAFP), Chausiku Khatib Mohammed (NLD), na Azza Haji Suleiman (Demokrasia Makini). Wengine ni pamoja na Mashavu Alawi Haji (UMD), Satia Mussa Bebwa (SAU), Fatma Abdulhabib Fereji (ACT-Wazalendo), Husna Muhamed (CUF), na Dk. Eveline Wilbard Munisi (NCCR-Mageuzi).
Kujitokeza kwa idadi hii ya wanawake ni ishara ya mabadiliko chanya katika jamii ya Kitanzania. Inathibitisha kuwa wanawake wanaweza kushiriki kikamilifu katika siasa na uongozi, na kwamba jamii inaendelea kuwaunga mkono. Huu ni mwanzo wa safari mpya ya kuelekea usawa wa kijinsia, ambapo uongozi hauangalii jinsia bali uwezo na utashi wa kiongozi. Mafanikio haya yameleta matumaini makubwa kwa mashirika ya wanawake na jamii kwa ujumla, wakiamini kuwa wanawake wataendelea kupewa nafasi zaidi katika nyanja mbalimbali za maendeleo ya taifa.