Kinyang'anyiro cha kisiasa kuelekea uchaguzi mkuu kimepamba moto huku Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi (INEC) ikitangaza maamuzi muhimu kuhusu hatima ya wagombea waliokata rufaa kupinga kuenguliwa kwao. Katika kikao chake maalum kilichofanyika jijini Dodoma, tume imetumia mamlaka yake kisheria kuwarejesha baadhi ya wagombea kwenye kinyang'anyiro huku ikiwaacha wengine wakitafakari mustakabali wao wa kisiasa.
Kwa mujibu wa sheria mpya ya Uchaguzi Na. 1 ya mwaka 2024, vifungu vya 53 na 65 vinatoa fursa ya kidemokrasia kwa wagombea kuweka pingamizi dhidi ya uteuzi wa wenzao au kupinga maamuzi ya wasimamizi wa uchaguzi. Utaratibu huu umekuwa kama uwanja wa mwisho wa kutafuta haki, na maamuzi ya INEC yameleta furaha kwa baadhi na simanzi kwa wengine.
Katika kundi la waliobahatika, Ezekiel Katabi wa chama cha CHAUMMA anayewania Jimbo la Muhambwe, na Athuman Henku wa Chama cha Wananchi (CUF) anayegombea Jimbo la Ikungi Mashariki, wamepata ushindi muhimu. Rufaa zao zimekubaliwa na INEC, ambayo imeamuru warejeshwe rasmi kwenye orodha ya wagombea. Hii inamaanisha sasa wana ruhusa kamili ya kujitupa uwanjani na kuendelea na kampeni zao za uchaguzi, wakiwania kuwakilisha wananchi wa majimbo yao.
Hata hivyo, safari imefikia tamati kwa wagombea sita wa ubunge ambao rufaa zao zimekataliwa. Tume imeridhia maamuzi ya awali ya wasimamizi wa majimbo yao ya kutowateua. Miongoni mwao ni majina yenye ushawishi katika maeneo yao, wakiwemo Msowoya Goodluck wa ACT-Wazalendo katika Jimbo la Kilombero na Innocent Siriwa wa chama cha ADC aliyekuwa anawania Jimbo la Kibamba.
Wengine ambao maombi yao yamegonga mwamba ni David Mhanga wa CHAUMMA (Jimbo la Mkuranga), Christina Gasper Mbise wa ADC (Jimbo la Ubungo), Cecil Akili wa ACT-Wazalendo (Jimbo la Ndanda), na Mneke Saidi wa CUF aliyekuwa akipambana na Nawanda Esmail wa CCM katika Jimbo la Newala Vijijini. Kwa wagombea hawa, uamuzi wa INEC unahitimisha rasmi ndoto zao za kuwania ubunge katika uchaguzi wa mwaka huu.
Aidha, katika ngazi ya udiwani, tume ilipitia jumla ya rufani tano, ambapo ilikubali mbili na kukataa tatu, ikionyesha jinsi mchujo ulivyokuwa mkali katika ngazi zote. Maamuzi haya ya INEC sasa yanatoa picha kamili ya nani hasa atachuana katika majimbo haya, huku kampeni zikitarajiwa kushika kasi zaidi.