Wakati harufu ya pilau na shamrashamra za kuelekea msimu wa sikukuu zikianza kupenya katika pua za Watanzania wengi, hali ni kinyume kabisa na yenye ukakasi kwa kiongozi mkuu wa upinzani nchini, Tundu Antiphas Lissu. Ikiwa zimesalia takribani siku 21 tu kabla ya mwaka 2025 kukunja jamvi, dalili zote zinaonyesha kuwa Mwenyekiti huyo wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA), atalazimika "kula sikukuu" ya Krismasi na Mwaka Mpya akiwa nyuma ya nondo, jambo linalozua simanzi kwa wafuasi na familia yake.
Lissu, mwanasiasa machachari ambaye jina lake si geni katika masikio ya Watanzania, amekuwa akishikiliwa mahabusu kwa zaidi ya siku 200 sasa—muda ambao ni sawa na takribani miezi saba ya kuishi bila uhuru. Kimya kingi kimetanda katika korido za mahakama kuhusu hatima yake, huku kesi inayomkabili ikiwa imekwama tangu ilipoahirishwa mara ya mwisho Novemba 12, mwaka huu. Tangu hapo, hakuna tarehe mpya iliyopangwa, hali inayozidisha wingu la wasiwasi.
Kikwazo kikubwa kinachokatisha tamaa ya kuona Lissu akivuta hewa ya uhuru hivi karibuni ni kalenda ya kimahakama. Kwa mujibu wa Mwanasheria Mkuu wa CHADEMA, Wakili Msomi Rugemeleza Nshala, mwaka wa mahakama unatarajiwa kufungwa rasmi Desemba 15. Hii ina maana kuwa kuanzia tarehe hiyo, mahakama zinakuwa katika mapumziko ya mwisho wa mwaka (Judicial Recess), na kesi nyingi, isipokuwa zile za dharura sana, husimama kusikilizwa. Hali hii inafunga milango ya matumaini kwa Lissu kupata nafasi ya kusimama kizimbani au kusikilizwa kwa hoja yoyote ya kisheria kabla ya mwaka 2026 kuingia.
Kumbukumbu za kukamatwa kwake bado ni mbichi. Mkasa huu ulianza wilayani Mbinga, mkoani Ruvuma—eneo la milima na baridi kali kusini mwa Tanzania—ambapo Lissu alitiwa mbaroni wakati akiendelea na ziara ya kuimarisha chama chake. Kutoka huko, alisafirishwa chini ya ulinzi mkali hadi jijini Dar es Salaam, safari ya mamia ya kilomita iliyoishia katika kuta za gereza. Kosa linalomweka ndani ni zito; anakabiliwa na shtaka la uhaini (treason). Katika sheria za Tanzania, hili ni kosa ambalo halina dhamana (unbailable offense), likimweka mtuhumiwa katika mazingira magumu ya kisheria ambapo uhuru wa muda unakuwa ni ndoto isipokuwa mahakama iamue vinginevyo kwa sababu maalum, jambo ambalo ni adimu.
Wadadisi wa mambo ya siasa wanatafsiri kuendelea kushikiliwa kwa Lissu kama mtihani mkubwa kwa demokrasia na ustahimilivu wa kisiasa nchini. Wakati familia nyingi zikipanga safari za kwenda vijijini kusalimia ndugu na jamaa, familia ya Lissu na "makamanda" wa CHADEMA wanatazama kalenda kwa huzuni, wakijua kuwa kiongozi wao atautazama mwaka mpya kupitia dirisha la gereza.
Siku 200 ni muda mrefu; ni zaidi ya nusu mwaka. Katika kipindi hiki, mijadala mingi ya kitaifa imepita, lakini suala la Lissu limebaki kuwa "kiporo" kinachosubiri kupashwa moto mahakamani. Je, mwaka 2026 utakuja na nuru mpya kwa mwanasiasa huyu au "giza" hili la kisheria litaendelea kutanda? Hilo ni swali ambalo majibu yake yamefichwa ndani ya majalada ya mahakama ambayo, kwa sasa, yanaelekea kufungwa kwa mapumziko ya mwisho wa mwaka.