Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA), chama kikuu cha upinzani nchini Tanzania, kimetangaza mpango kabambe wa kukusanya taarifa kamili za watu wote ambao wameripotiwa kupotea katika mazingira yanayotia shaka kote nchini. Hatua hii inalenga kupata takwimu sahihi kuhusu matukio haya na kuwezesha chama kuchukua hatua zinazofaa katika kukabiliana na wimbi la utekaji nyara na mauaji ambayo yamekuwa yakiripotiwa mara kwa mara katika vyombo vya habari na mitandao ya kijamii.
Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA, Mhe. John Heche, alitumia akaunti yake ya mtandao wa X (zamani Twitter) kutangaza mpango huu. Alieleza kuwa chama kitaanzisha mifumo madhubuti ya kukusanya taarifa kutoka kila ngazi ya utawala, kuanzia wilaya, kata, hadi kitongoji. Lengo ni kuhakikisha kuwa hakuna taarifa inayopotea na kwamba kila kesi inarekodiwa kwa umakini.
"Kwa maana hii, chama chetu katika kila wilaya, kata, na kitongoji kitalazimika kukusanya na kuhifadhi taarifa hizi kwa kina na kuziwasilisha makao makuu ya chama ili hatua zaidi zichukuliwe," aliandika Mhe. Heche. Aliongeza kuwa vyombo vya habari vimekuwa vikiripoti kwa wingi kuhusu watu wanaopotea, kutekwa, au kuuawa katika mazingira ya kutatanisha, na ni muhimu kuwa na takwimu sahihi ili kuelewa ukubwa wa tatizo.
"Hakuna siku inayopita bila kupokea taarifa za mtu kutekwa, kupotea au kuuawa katika sehemu fulani," alisisitiza Mhe. Heche, akionyesha wasiwasi wake na chama chake juu ya hali ya usalama wa raia nchini.
Rais Samia Aongelea Vitendo vya Utekaji
Suala la utekaji nyara pia limegusiwa na Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan. Mnamo Julai 20, 2024, alipokuwa akizungumza na machifu katika Uwanja wa Chamwino, Dodoma, Rais Samia alikiri kuwepo kwa ongezeko la vitendo vya utekaji nchini. Hata hivyo, alionekana kupunguza uzito wa baadhi ya matukio hayo kwa kudai kuwa mengine yamekuwa yakifanywa kwa malengo ya "kidrama".
Alisema kuwa jamii inapaswa kushirikiana na serikali katika kupambana na vitendo hivyo badala ya kufumbia macho. "Tukizungumza kuhusu utekaji, ukiuliza katekwa nani, unasikia mtoto alijiteka mwenyewe akapiga simu kwao wakatoa pesa, huku mama kamtekesha mwanaye ili baba atoe pesa—yaani mambo ya drama tu," alisema Rais Samia.
Pamoja na kukiri kuwepo kwa matukio hayo, Rais Samia alikosoa jinsi suala hilo linavyoripotiwa na baadhi ya vyombo vya habari, akisema: "Lakini vinavyoandikwa kwenye magazeti ni kama serikali imelala na watu wanatekwa ovyo. Haya mambo yanatokea katika jamii yetu, naomba tusiyafumbie macho." Kauli hii inaonyesha mtazamo wa serikali juu ya suala hili na jinsi inavyopokea taarifa zinazotolewa na vyombo vya habari.
Serikali Kimya Kuhusu Idadi ya Waliotekwa
Hadi sasa, serikali haijatoa taarifa rasmi kuhusu idadi kamili ya watu ambao wanadaiwa kutekwa au kupotea katika mazingira ya kutatanisha. Ukimya huu umeibua maswali mengi kutoka kwa wananchi, vyama vya siasa, na mashirika ya haki za binadamu.
Mara ya mwisho serikali kulizungumzia suala hilo ilikuwa Julai 3, 2024, ambapo aliyekuwa Waziri wa Mambo ya Ndani, Mhe. Hamad Masauni, alieleza kuwa tangu Januari hadi Julai 2024, matukio ya utekaji yaliyofanywa na watu wasiojulikana hayakuzidi manane. Mhe. Masauni alisisitiza kuwa matukio hayo mara nyingi yamekuwa yakihusishwa na serikali pamoja na vyombo vya usalama, lakini akakanusha vikali kuwa serikali inahusika kwa namna yoyote ile na vitendo hivyo.
ACT Wazalendo Watoa Kauli
Vyama vingine vya upinzani pia vimezungumzia suala hili. Mwenyekiti wa Vijana Taifa wa ACT Wazalendo, Mhe. Abdul Nondo, ambaye pia ni muathirika wa utekaji nyara, alisema kuwa serikali ina wajibu wa msingi wa kuhakikisha usalama wa raia wake wote.
Aliitaka serikali kuchukua hatua madhubuti kupambana na ongezeko la matukio hayo, akisema kuwa kwa mujibu wa takwimu zisizo rasmi, vitendo vya utekaji vimeongezeka kwa kiwango kikubwa mwaka 2024. "Licha ya matukio haya kushamiri, vyombo vya dola vimeshindwa kutoa taarifa rasmi kuhusu hali hiyo na juhudi za kuikemea," alisema Mhe. Nondo.