Wagonjwa wa AMD Warejeshewa Kiasi cha Kuona kwa Jicho Bandia la 'Bionic' na Miwani Mahiri

Kundi la wagonjwa walioathiriwa na upotevu wa kuona kutokana na Age-Related Macular Degeneration (AMD) wameonyesha urejeshwaji wa sehemu ya uwezo wa kuona baada ya kutumia teknolojia ya jicho bandia la jua (solar-powered implant) na miwani mahiri. Utafiti huu uliofanywa na Science Corporation, kampuni iliyoanzishwa na mwanzilishi mwenza wa Neuralink, unaonyesha matumaini makubwa kwa wale waliopoteza kuona.

Teknolojia na Matokeo ya Utafiti

Ripoti iliyochapishwa katika New England Journal of Medicine mnamo Oktoba 20 ilieleza kuwa wagonjwa waliofanyiwa majaribio wamepata uwezo wa kuona wa kutosha kusoma vitabu tena.

1. Washiriki: Wagonjwa 32, wakiwa na wastani wa umri wa miaka 79, wote wakiwa wameathiriwa na AMD katika macho yote mawili. AMD husababisha upotevu wa kuona usiorekebishika kutokana na seli za katikati ya retina kufa polepole.
2. Kifaa: Kifaa kikuu kinachotumika ni 'solar-powered implant' chenye ukubwa wa 2x2mm tu, ambacho huwekwa kwa upasuaji chini ya retina ya jicho.
3. Miwani Mahiri: Wagonjwa huvaa miwani mahiri yenye kamera. Miwani hutumia infrared light (mwanga wa karibu na near-infrared) kutuma picha zilizokuzwa za mazingira ya nje kwenye implant. Implant huiga kazi ya seli za retina, ikitoa mapigo ya umeme (electrical pulses) kwa mishipa ya fahamu ya jicho.

Majaribio haya yalianza na wagonjwa 38. Kati ya wagonjwa 32 waliofuatiliwa kwa mwaka mmoja, wagonjwa 26 walionyesha uboreshaji wa kuona kuliko walipoanza, ikionesha asilimia 80% ya mafanikio.

Mapungufu na Athari kwa Maisha

Licha ya mafanikio hayo, bado kuna mapungufu. Wagonjwa huona dunia kwa rangi nyeusi na nyeupe tu, na ikiwa imefifia. Pia, wagonjwa 19 walipata athari mbaya (side effects), ikiwemo kuongezeka kwa shinikizo la jicho, mpasuko wa retina, na kutokwa na damu. Hata hivyo, watafiti walisema athari hizo "zilidhibitiwa kwa kiasi kikubwa na zilitatuliwa ndani ya miezi miwili."

Urejeshwaji wa kuona si wa haraka. Kwa kuwa kutumia miwani na kamera ni tofauti na kuona kwa macho ya kawaida, wagonjwa walihitaji miezi kadhaa ya mazoezi.

Hata hivyo, uwezekano wa wagonjwa ambao hawakuona chochote kurejeshwa kiasi kidogo cha kuona unaweza kuleta mabadiliko makubwa sana maishani. Dr. Royce W. Chen, mtaalamu wa AMD katika Columbia University Irving Medical Center, aliiambia New York Times kuwa, "Wagonjwa wamekata tamaa. Baadhi yao walitumia hadi Dola 10,000 (Takribani Shilingi Milioni 25 za Kitanzania) kwa matibabu yasiyofaa katika hospitali za stem cell." Aliongeza, "Kuona wagonjwa hao wakipata tena kiasi fulani cha kuona ni jambo la kushangaza."

Biashara na Mustakabali

Max Hodak, Mkurugenzi Mtendaji wa Science Corporation na mwanzilishi mwenza wa Neuralink na Elon Musk (2016), ndiye aliyeanzisha teknolojia hii.

Kampuni hiyo imetuma maombi ya kuuza kifaa hicho Ulaya na iko kwenye mazungumzo na FDA (U.S. Food and Drug Administration) kuhusu mauzo ya Marekani. Pia wanatengeneza matoleo bora zaidi ya teknolojia hii.

Wakati huohuo, Neuralink pia inaendesha mradi wake wa chipu ya ubongo, 'Blindsight', inayolenga kurejesha kuona. Mwezi Septemba mwaka jana, FDA ilikipa chipu hicho hadhi ya 'Breakthrough Device', huku Mkurugenzi Mtendaji Elon Musk akisisitiza kuwa chipu hiyo "itawapa uwezo wa kuona hata wale waliopoteza macho yote mawili na mishipa ya fahamu ya kuona."