Katika kile kinachoonekana kama mpambano wa "Akili vs Pesa," Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya Anthropic, Dario Amodei, ameamua kuvunja ukimya na kuwatupia dongo washindani wake wakuu, OpenAI. Akiwa katika mkutano wa kibiashara wa New York Times DealBook, Amodei amekosoa vikali mtindo wa uwekezaji wa "kujilipua" unaofanywa na baadhi ya makampuni ya Akili Mnemba (AI), akifananisha tabia hiyo na vijana wa mjini wanaotumia pesa kwa falsafa ya "YOLO" (You Only Live Once - Maisha ni Mara Moja).
Onyo hili limekuja wakati ambapo ulimwengu wa teknolojia unashuhudia mashindano ya kufuru ya kujenga miundombinu ya AI, huku mabilioni ya dola yakimwagwa kama njugu.
"Wanacheza Kamari na Uchumi"
Bila kutafuna maneno, Amodei amedai kuwa kasi ya kumwaga matrilioni ya fedha kwenye ujenzi wa Vituo vya Data (Data Centers) na manunuzi ya chipu za GPU ni kubwa mno kuliko uhalisia wa faida inayotarajiwa.
"Sisi tunajitahidi kwenda kwa uangalifu na uwajibikaji," alisema Amodei. "Lakini kuna makampuni huko nje yanafanya maamuzi kama vile wako kwenye pati ya YOLO. Wanazungusha 'Daili ya Hatari' mpaka mwisho."
Ingawa hakumtaja Sam Altman wala OpenAI kwa jina, dongo hilo lilieleweka wazi. OpenAI hivi karibuni imetangaza mpango mzito wa miundombinu wenye thamani ya Dola Trilioni 1.4 (sawa na takriban Shilingi Trilioni 3,780 za Kitanzania), kiasi ambacho wachumi wengi wanahofia kinaweza kutengeneza "Puto la Uchumi" (Economic Bubble) litakalopasuka na kuumiza wengi.
Kijembe cha "Code Red"
Amodei alizidi kukandamiza kwa kugusia suala la "Code Red" (Hali ya Hatari). "Sisi tuko kwenye nafasi ya upendeleo ya kuendelea kukua na kuboresha mifumo yetu kwa utulivu. Anthropic haijawahi kutangaza Code Red," alijigamba.
Hili lilikuwa ni shambulizi la moja kwa moja kwa OpenAI, ambayo mapema wiki hii iliripotiwa kutangaza "Code Red" ili kujipanga upya kupambana na tishio la mfumo mpya wa Google, Gemini 3. Amodei anamaanisha kuwa wakati wenzake wanapaniki na kuhangaika na ushindani wa soko la watumiaji wadogo (B2C), Anthropic imetulia na inajenga mifumo imara kwa ajili ya makampuni makubwa (B2B).
Biashara ya "Nipe Nikupe" (Circular Trading)
Kitu kingine kilichomkera Amodei ni mfumo wa uwekezaji anaouona kama wa mashaka. Ametolea mfano wa kampuni za kutengeneza vipuri (kama NVIDIA) kuwekeza mabilioni kwenye kampuni za AI, halafu kampuni hizo za AI zinatumia pesa hizohizo kununua vipuri kutoka kwa mwekezaji huyo.
"Hii ni hesabu inayoweza kufanyika kwa uwajibikaji, lakini ikizidi kipimo inakuwa hatari sana," alionya. Kwa lugha ya kibiashara, hii inakuza thamani ya kampuni kwenye karatasi (valuation) bila kuakisi faida halisi.
Ukuaji wa Anthropic: Hesabu za Uhakika
Licha ya kukosoa wengine, Anthropic nayo inawekeza, lakini kwa "kujipima ubavu." Kampuni hiyo imetenga Dola bilioni 50 kwa ajili ya miundombinu, kiasi ambacho ni kidogo ukilinganisha na OpenAI, lakini ni kikubwa kwa viwango vya kawaida.
Amodei amefichua kuwa mapato ya kampuni yake yanapaa kwa kasi ya roketi:
- 2023: Kutoka sifuri hadi Dola milioni 100.
- 2024: Kutoka Dola milioni 100 hadi Dola bilioni 1.
- Mwisho wa Mwaka huu: Wanatarajia kufikia Dola bilioni 8 hadi 10 (Takriban Shilingi Trilioni 27).
Hata hivyo, tofauti na Sam Altman anayetabiri mapato ya Dola bilioni 100 kwa kujiamini, Amodei amekiri kuwa soko lina "Ukungu wa Kutotabirika" (Cone of Uncertainty). "Hatujui kama mwakani tutafika bilioni 20 au 50. Kuwekeza kidogo ni kosa, kuwekeza sana ni kufilisika. Lazima tupate uwiano sahihi," alimalizia kwa busara.
Kwa Tanzania, vita hivi vya mataifa makubwa ni funzo kuwa katika biashara yoyote mpya, iwe ni kilimo au teknolojia, "Haraka haraka haina baraka," na hesabu za mezani lazima ziendane na uhalisia wa soko.