Ilikuwa ni siku ambayo Urusi ilitaka kuonyesha ulimwengu kuwa imepiga hatua kubwa katika teknolojia ya kisasa, hasa kwenye mbio za Akili Mnemba (AI) na utengenezaji wa roboti zinazofanana na binadamu. Walakini, sherehe hiyo ya kujivunia iligeuka na kuwa fedheha ya kimataifa pale ambapo roboti lao jipya la kwanza kabisa la 'humanoid' lilipopoteza usawa na kuanguka chini, sekunde chache tu baada ya kutambulishwa jukwaani.
Tukio hilo la aibu lilitokea tarehe 10 Novemba jijini Moscow wakati wa maonyesho makubwa ya teknolojia. Roboti hilo, lililopewa jina la 'AIdol' (jina linalofanana na kampuni iliyolitengeneza, 'Idol'), lilianza matembezi yake ya kwanza mbele ya hadhara huku likisindikizwa na mdundo wa wimbo maarufu wa filamu ya 'Rocky'. Lakini, kabla hata ya kuonyesha uwezo wake, liliyumba na kuporomoka mbele moja kwa moja.
Video za tukio hilo, ambazo sasa zinasambaa kwa kasi duniani kote, zinaonyesha kioja kilichofuata. Wafanyakazi waliokuwa nyuma ya jukwaa walikimbia huku na kule wakiwa wamechanganyikiwa. Baadhi walijaribu kulibeba roboti hilo huku wengine wakileta haraka kitambaa kikubwa cheusi kujaribu kuzuia kamera na hadhira isione aibu hiyo. Baada ya roboti hilo kuburutwa na kuondolewa, baadhi ya vipuri vyake viliachwa vikiwa vimetapakaa sakafuni.
Kabla ya kioja hiki, watengenezaji walikuwa wamejitapa sana kuhusu 'AIdol'. Walisema roboti hili linaendeshwa na betri ya volti 48 inayoweza kudumu kwa saa sita mfululizo. Walijigamba kuwa asilimia 77 ya vipuri vyake vimetengenezwa nchini Urusi, na walikuwa na mpango wa kufikisha asilimia hiyo hadi 93. Pia, walidai lina mota 19 na lina uwezo wa kuonyesha zaidi ya hisia 12 tofauti za kibinadamu na mamia ya ishara za uso. Hata hivyo, siku hiyo, halikupata fursa ya kuonyesha hata tabasamu kabla ya kuanguka.
Watu waliokuwepo ukumbini waliripoti kuwa ukimya mzito ulitawala kwa sekunde kadhaa roboti lilipoanguka. Baadaye, watu walianza kupiga makofi, ingawa haikujulikana wazi kama yalikuwa ni makofi ya kuwatia moyo wahandisi au ya kuwafariji kutokana na aibu iliyotokea.
Lakini kwenye mitandao ya kijamii nchini Urusi, mambo yalikuwa tofauti kabisa. Watu hawakuwa na huruma. Ukosoaji mkubwa ulitolewa, wengi wakihoji uamuzi wa kuonyesha roboti ambalo ni wazi halijakamilika (prototaipu). Wengine walisema tukio hili linaonyesha jinsi tasnia ya roboti ya Urusi ilivyo nyuma na haina uwezo wa kushindana na makampuni ya kimataifa.
Mkurugenzi Mtendaji wa kampuni ya Idol, Vladimir Vitukin, alijaribu kutetea hali hiyo, akisema kuwa roboti hilo lilikuwa bado katika hatua za awali za majaribio na kwamba "kosa hili litawapa uzoefu mzuri" wa kujifunza.
Hata hivyo, hii si mara ya kwanza kwa roboti za humanoid kuleta aibu jukwaani. Wengi wanakumbuka mwaka 2022 wakati Elon Musk alipotambulisha roboti la Tesla, 'Optimus', ambalo liliweza tu kupunga mkono na kisha likasimama kufanya kazi. Pia, mwaka 2024, roboti la kiume la Saudi Arabia lililopewa jina la 'Muhammad', lilizua gumzo baada ya kumgusa mtangazaji wa kike kwa njia isiyofaa wakati wa matangazo ya moja kwa moja.