Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) imefanya uchunguzi wa kina nchini kote katika kipindi cha miaka minne ya uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan na kubaini maeneo mbalimbali ambayo bado yanakabiliwa na upungufu wa huduma muhimu za mawasiliano. Uchunguzi huu uliangazia huduma za simu za mkononi, utangazaji wa redio na televisheni, pamoja na upatikanaji wa intaneti. Ripoti ya matokeo ya utafiti huu imewasilishwa kwa watoa huduma za mawasiliano nchini ili waweze kuchukua hatua madhubuti za kuboresha huduma zao katika maeneo hayo yaliyotambuliwa.
Taarifa iliyotolewa na TCRA inaonyesha kuwa licha ya jitihada kubwa zinazoendelea, bado kuna baadhi ya maeneo nchini ambayo hayajafikiwa na mawimbi ya utangazaji, hasa katika maeneo ya vijijini na yale ambayo ni magumu kijiografia. Kwa mujibu wa Mkurugenzi Mkuu wa TCRA, Dk. Jabiri Bakari, takwimu zinaonyesha kuwa asilimia 79 ya Watanzania wanaweza kupata huduma za utangazaji wa redio ya FM. Hata hivyo, upatikanaji wa mawimbi haya kwa upande wa eneo la kijiografia la nchi ni asilimia 56 tu.
Akizungumzia kuhusu huduma za televisheni, Dk. Bakari alieleza kuwa mawimbi ya televisheni kwa mfumo wa kidigitali unaopatikana kupitia antena za kawaida (DTT) yanafikia asilimia 58 ya Watanzania na asilimia 33 ya eneo lote la nchi. Kwa upande mwingine, mfumo wa televisheni unaopatikana kupitia satelaiti (DTH) umeenea kwa asilimia 100 kwa watu wote na katika eneo lote la kijiografia la Tanzania. Hii ina maana kuwa satelaiti ina nafasi kubwa ya kuziba pengo la upatikanaji wa huduma za televisheni, hasa katika maeneo ambayo mifumo mingine haijafika.
Katika kipindi cha kuanzia mwaka 2003 hadi Desemba 2024, TCRA ilitoa jumla ya leseni 659 za utangazaji. Kati ya hizo, leseni 38 ni za huduma za televisheni zinazolipiwa, 29 ni za televisheni zisizolipiwa, na 58 ni za televisheni za waya. Kwa upande wa redio, leseni za ngazi ya taifa, mkoa, na wilaya zimefikia 233, huku redio za jamii zikiwa 17. Aidha, kumekuwa na ongezeko la leseni zinazohusu maudhui ya mtandaoni, ambapo leseni 199 zilitolewa kwa ajili ya huduma za televisheni mtandaoni (OTT) na 10 kwa ajili ya redio za mtandaoni. Hii inaonyesha mabadiliko ya teknolojia na jinsi watu wanavyopokea taarifa na burudani kwa sasa.
Dk. Bakari aliongeza kuwa leseni sita zilitolewa kwa watoa huduma za kutengeneza na kuandaa maudhui, na leseni 66 zilitolewa kwa blogu zinazotoa maudhui ya habari. Hii inaashiria ukuaji wa sekta ya habari na burudani kupitia majukwaa mbalimbali ya kidigitali.
Pamoja na mafanikio haya, Tanzania imeweka mikakati mipya mitatu ili kuhakikisha kuwa matangazo yanafikia idadi kubwa zaidi ya wasikilizaji na watazamaji, na pia kuboresha ubora wa maudhui yanayotolewa. Moja ya hatua kubwa iliyopigwa ni kupata nafasi katika anga za juu kwenye nyuzi 16 kwa ajili ya mzunguko wa satelaiti ya kwanza ya mawasiliano ya Tanzania. Mafanikio haya yalipatikana katika Mkutano wa Kimataifa wa Mawasiliano ya Redio uliofanyika Dubai mwaka 2023. Hii ni hatua muhimu itakayosaidia sana katika kuboresha mawasiliano na utangazaji nchini.
Dk. Bakari alifafanua kuwa miundombinu ya utangazaji inaendelea kuwekwa katika maeneo ambayo ni vigumu kufikiwa na mawimbi ya redio na televisheni. Maeneo haya mara nyingi hayana mvuto wa kibiashara kwa wawekezaji, hivyo kusababisha wananchi kukosa huduma muhimu. Hata hivyo, Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote (UCSAF) unaendelea na miradi mbalimbali ya kupeleka huduma za mawasiliano katika maeneo haya.
TCRA kwa kushirikiana na wadau wa maudhui wanafanya juhudi za kuimarisha upatikanaji wa maudhui yanayofaa kupitia mitandao, ambayo yanakidhi mahitaji ya wananchi kiutamaduni, kijamii, na kuwezesha kujiletea maendeleo kiuchumi. Hii ni pamoja na kuhakikisha kuwa kuna maudhui yanayozingatia maadili ya Kitanzania na yanachangia katika ukuaji wa jamii.
Dk. Bakari alisisitiza kuwa TCRA inasimamia utangazaji katika Tanzania Bara na ina kamati maalum inayoshughulikia maudhui kwa kufuatilia uzingatiaji wa maadili na kanuni za maudhui ya redio, televisheni, na mtandaoni kwa wamiliki wa leseni. Aidha, TCRA inashirikiana na Bodi ya Ithibati ya Waandishi wa Habari katika kuendeleza maadili na weledi katika uandishi na utoaji wa maudhui. Bodi hii, iliyozinduliwa Machi 3, mwaka huu, inatarajiwa kuwa na mchango mkubwa katika kuhakikisha sekta ya utangazaji inazingatia maadili, kanuni, na weledi katika utendaji kazi wake.
Kwa ujumla, ripoti ya TCRA inaonyesha hali halisi ya upatikanaji wa huduma za mawasiliano na utangazaji nchini Tanzania, mafanikio yaliyopatikana, na changamoto ambazo bado zinahitaji kushughulikiwa. Hatua zinazoendelea kuchukuliwa na serikali kupitia TCRA na UCSAF zinaonyesha dhamira ya kuwafikia wananchi wote kwa huduma hizi muhimu kwa maendeleo ya kijamii na kiuchumi.