Katika hatua ya kimapinduzi ya kisayansi, madaktari nchini Uingereza wamebuni mbinu mpya na ya kipekee ya kupambana na bakteria sugu wasiotibika kwa dawa za kawaida (superbugs), kwa kutumia vidonge vilivyotengenezwa kutokana na kinyesi cha binadamu kilichokaushwa.
Tiba hii bunifu, inayojulikana kitaalamu kama "uhamishaji wa vimelea vya utumbo" (fecal microbiota transplantation), inalenga kurejesha uwiano wa bakteria wazuri katika utumbo wa mgonjwa na hivyo kuwang'oa wadudu hatari. Wadudu hawa sugu wanakadiriwa kusababisha vifo vya karibu watu milioni moja kila mwaka duniani kote.
Mchakato wa kuandaa tiba hii unafanywa kwa umakini mkubwa. Kwanza, kinyesi kinakusanywa kutoka kwa watu wenye afya njema ambao wamepimwa na kuthibitika hawana magonjwa yoyote. Kisha, sampuli hizo husafishwa kuondoa mabaki ya chakula na kupimwa tena ili kuhakikisha usalama wake. Baada ya hapo, kinyesi hicho hukaushwa kwa kutumia teknolojia ya kugandisha (freeze-drying) na kusagwa hadi kuwa unga.
Unga huo huwekwa ndani ya kibonge (kidonge) maalum ambacho kimeundwa kustahimili asidi ya tumboni. Hii inakiwezesha kidonge kupita salama na kufika hadi kwenye utumbo, ambapo ndipo hufunguka na kumwaga bakteria wazuri waliomo ndani yake. Bakteria hawa wazuri kutoka kwa mchangiaji mwenye afya, huzaliana kwa kasi na kuwashinda nguvu wale bakteria wabaya na sugu, na hivyo kumponya mgonjwa. Utafiti huu unatoa matumaini mapya katika vita dhidi ya magonjwa sugu ambayo yamekuwa tishio kwa afya ya umma duniani.
Fahamu Lugha ya Choo Chako: Maana ya Rangi Mbalimbali za Kinyesi
Rangi ya kinyesi chako inaweza kutoa ishara muhimu kuhusu afya yako. Mabadiliko ya rangi mara nyingi hutokana na chakula unachokula, lakini wakati mwingine inaweza kuwa dalili ya tatizo la kiafya. Hapa kuna mwongozo rahisi:
- Rangi ya Kahawia (Brown): Hii ndiyo rangi ya kawaida na yenye afya. Rangi hii husababishwa na nyongo (bile) inayochanganyikana na chakula kilichomeng'enywa.
- Kijani (Green): Mara nyingi si ya kutia wasiwasi. Inaweza kusababishwa na kula mboga nyingi za majani, vyakula vyenye rangi ya kijani, au virutubisho vya madini ya chuma (iron supplements). Pia, inaweza kumaanisha chakula kimepita haraka sana kwenye utumbo (kama wakati wa kuhara).
- Rangi Mpauko au Kama Udongo (Pale/Clay-colored): Hii inaweza kuwa ishara ya onyo. Inaweza kumaanisha kuna upungufu wa nyongo kwenye kinyesi, labda kutokana na kuziba kwa mirija ya nyongo. Baadhi ya dawa za kuzuia kuhara pia huweza kusababisha hali hii.
- Njano, Chenye Mafuta na Harufu Mbaya (Yellow, Greasy, Foul-smelling): Hii ni dalili ya kuwepo kwa mafuta mengi kwenye kinyesi, jambo linaloweza kuashiria matatizo ya ufyonzaji wa virutubisho mwilini, kama vile ugonjwa wa ‘celiac’.
- Nyeusi (Black): Inaweza kusababishwa na vidonge vya madini ya chuma au vyakula vyeusi. Hata hivyo, inaweza pia kuwa ishara hatari ya kuvuja damu katika sehemu za juu za mfumo wa mmeng'enyo wa chakula, kama vile tumbo au utumbo mdogo.
- Chekundu (Bright Red): Hii kwa kawaida ni ishara ya kuvuja damu katika sehemu za chini za utumbo, kama vile utumbo mpana (colon) au sehemu ya haja kubwa (rectum).
Ushauri: Ikiwa utaona mabadiliko yasiyo ya kawaida kwenye rangi ya kinyesi chako, hasa ikiwa ni nyeusi au nyekundu, na hali hiyo inaendelea kwa siku kadhaa, ni muhimu kumuona daktari kwa uchunguzi zaidi.