Hali ya hewa imechafuka ndani ya viunga vya Apple Park huko California. Kampuni ya Apple, watengenezaji wa simu janja za iPhone ambazo ni 'hadhi' kwa Watanzania wengi, imefanya maamuzi magumu na ya ghafla kwa kumuondoa madarakani Makamu wa Rais wa Akili Mnemba (AI), Bwana John Giannandrea. Hatua hii imekuja baada ya kuonekana kuwa kampuni hiyo inazidiwa kete na washindani wake katika mbio za teknolojia ya kisasa, hasa kutokana na kuchelewa kwa maboresho ya mfumo wake wa 'Siri'.
Kutoka Shujaa hadi 'Mzigo'
John Giannandrea si jina dogo. Aliajiriwa na Apple mwaka 2018 akitokea Google kwa mbwembwe nyingi, akitegemewa kuwa "Mesi" wa kuokoa jahazi la Apple katika ulimwengu wa AI. Jukumu lake kuu lilitakiwa kuwa kuibadilisha 'Siri'—yule msaidizi wa sauti kwenye iPhone—kuwa na akili zaidi. Hata hivyo, miaka sita baadaye, inaonekana ameshindwa kufikia malengo, na Siri bado inaonekana "kujivuta" ukilinganisha na ChatGPT ya OpenAI au Gemini ya Google.
Chanzo cha kutumbuliwa kwake kimetajwa kuwa ni kucheleweshwa kwa toleo jipya la "Integrated Siri" (Siri iliyounganishwa). Toleo hili lilitakiwa kutoka majira ya kuchipua (Spring) mwaka huu, lakini limeahirishwa hadi mwaka ujao. Katika biashara ya teknolojia inayokimbia kama upepo, kuchelewa kwa mwaka mzima ni sawa na kujinyonga kibiashara.
Aibu na Fedheha
Hali ndani ya Apple inatajwa kuwa ya mvutano mkali. Robby Walker, ambaye alikuwa mkurugenzi mkuu wa Siri, amenukuliwa akielezea hali hiyo kama "kitu cha aibu na fedheha" (ugly and shameful).
Walker alikosoa vikali hatua ya Apple kutangaza na kupigia debe bidhaa ambayo haikuwa tayari kuingia sokoni. Ni kama vile kumualika mgeni chakula cha mchana huku ukijua jikoni hakuna hata punje ya mchele. Hii imezua malalamiko mengi kutoka kwa watumiaji na wataalamu wa teknolojia ambao wamekuwa wakisubiri kwa hamu kuona "Apple Intelligence" ikifanya kazi kwa ufanisi, lakini wameambulia patupu.
Apple Yageuka "Simba na Yanga" na Google
Kitu cha kushangaza na kinachoonyesha jinsi Apple ilivyokwama, ni hatua ya kumteua Amar Subramanya kuwa Makamu wa Rais mpya wa AI. Subramanya naye ni "zao" la Google. Hii inaashiria kuwa Apple inaendelea kutegemea vipaji vilivyolelewa na mshindani wake mkuu ili kujinasua.
Subramanya, ambaye ana uzoefu wa kusimamia uhandisi wa 'Gemini Assistant' akiwa Google, sasa amepewa jukumu la kuokoa jahazi. Uteuzi wake unaongeza nguvu kwenye tetesi kuwa Apple inapanga kuunganisha mfumo wa Google wa Gemini ndani ya iPhone katika toleo lijalo la Siri, badala ya kutegemea mfumo wao wenyewe pekee.
Mpasuko wa Ndani na Hofu ya Wataalamu
Kuondoka kwa Giannandrea kumesababisha mpasuko katika idara ya AI ya Apple. Timu yake sasa imegawanywa; sehemu moja ikienda kwa Subramanya, na nyingine ikiripoti kwa Afisa Uendeshaji Mkuu (COO), Jeff Williams (sio Xavi Khan kama ilivyo kwenye chanzo, lakini COO wa sasa). Mabadiliko haya ya mara kwa mara yamezua hofu ya "Brain Drain" (kukimbia kwa wataalamu), huku wataalamu wengi wa Apple wakiripotiwa kuacha kazi na kukimbilia Meta (Facebook) na makampuni mengine yanayoonekana kuwa na mwelekeo thabiti wa AI.
Nini Maana Yake kwa Mtumiaji wa iPhone Tanzania?
Kwa Mtanzania anayetumia iPhone 15 au 16, taarifa hizi zinamaanisha kuwa bado utalazimika kusubiri kidogo kabla ya kuona simu yako ikiwa na "akili" ya kweli ya kujibu maswali magumu au kufanya kazi tata kama inavyofanya ChatGPT. Wakati watumiaji wa Android wanaanza kufurahia huduma za Gemini, watumiaji wa Apple watalazimika kuwa wavumilivu hadi msimu wa mwaka ujao (2026) kuona kama mabadiliko haya ya uongozi yataleta tija.
Kama wahenga wasemavyo, "Kuteleza si kuanguka," lakini kwa Apple, mteremko huu wa AI unaelekea kuwa mrefu na wenye miiba mingi.