Sekta ya afya nchini Tanzania inashuhudia hatua kubwa za kiteknolojia na kiubunifu, ambapo Serikali imetoa tamko la kuunga mkono kikamilifu juhudi zinazofanywa na Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi Muhimbili (MUHAS) katika kuibua suluhisho la changamoto mbalimbali za kiafya zinazoikabili jamii. Kauli hii ya kuunga mkono inalenga kuchochea matumizi ya sayansi na teknolojia katika kuboresha huduma za afya nchini.
Wakati akifunga rasmi Wiki ya kwanza ya Ubunifu iliyoandaliwa na MUHAS, jijini Dar es Salaam, Mkurugenzi wa Elimu ya Juu kutoka Wizara ya Elimu, Sayansi na Teknolojia, Profesa Peter Msofe, alibainisha kuwa serikali inatambua mchango usiofichika wa taasisi za elimu ya juu kama MUHAS katika kutafuta majibu ya matatizo ya jamii kupitia tafiti na bunifu mpya. Alisema ni kupitia vyuo hivi ambapo maarifa yanayozalishwa yanaweza kutumika moja kwa moja kuboresha maisha ya wananchi.
Profesa Msofe, akizungumza kwa niaba ya Katibu Mkuu wa Wizara yake, alithibitisha kwamba serikali imekuwa ikijizatiti katika kuandaa miundombinu ya kisera na miongozo. Tayari, alisema, miongozo ya matumizi ya Akili Mnemba (Artificial Intelligence – AI) katika taasisi za elimu ya juu imeandaliwa, hatua inayoashiria utayari wa serikali kukumbatia teknolojia za kisasa. Aidha, alifafanua kuwa Wizara yake inashirikiana kwa karibu na Wizara ya Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari ili kuhakikisha kuwa matumizi ya teknolojia hizo yanafanyika kwa kuzingatia taratibu, sheria na miongozo iliyowekwa.
Kwa upande wake, Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha MUHAS, Profesa Appolinary Kamuhabwa, alielezea sababu kuu ya kuanzishwa kwa Wiki ya Ubunifu chuoni hapo. Alisema uamuzi huo ulitokana na kuona umuhimu wa kipekee wa kukuza na kuonyesha tafiti na teknolojia za kiafya zinazotengenezwa ndani ya nchi. Katika kipindi cha wiki hiyo, zaidi ya wananchi 300 walipata fursa ya kupimwa magonjwa mbalimbali bila malipo, hatua iliyoonyesha mchango wa chuo kwa jamii inayokizunguka.
Profesa Kamuhabwa alitaja baadhi ya bunifu zilizovutia zilizoshuhudiwa katika wiki hiyo, zikiwemo kwenye eneo la vifaa tiba, matumizi ya dawa za asili zilizofanyiwa utafiti, utengenezaji wa vitakasa mikono kama sabuni, na hata maboresho ya bidhaa za maji na vidonge. Alisisitiza kuwa lengo la msingi la bunifu hizi ni kutoa njia mbadala za utatuzi wa changamoto za kiafya ambazo siyo tu kwamba ni za gharama nafuu, lakini pia zina tija kubwa na zinakidhi mahitaji halisi ya jamii ya Kitanzania.
Mmoja wa wabunifu wachanga walionyesha kazi zao ni Clara Mcharo, mwanafunzi mahiri wa mwaka wa nne wa udaktari. Clara alielezea mradi wake ambao unalenga kutoa suluhisho la changamoto kubwa ya uhaba wa wakunga katika vituo vingi vya afya nchini. Alifafanua kuwa katika baadhi ya maeneo, mkunga mmoja anaweza kujikuta akihudumia hadi wagonjwa 1,000, hali inayozidisha mzigo wa kazi na kuathiri ubora wa huduma. Mfumo wake wa kidijitali unalenga kuwasaidia wakunga hao kuweza kufuatilia kwa ufanisi wajawazito wengi zaidi, kuhakikisha wanapata huduma stahiki kwa wakati.
Katika kipindi chote cha Wiki ya Ubunifu, wadau mbalimbali kutoka sekta ya afya walishirikiana na MUHAS kutoa huduma za bure za vipimo vya magonjwa yasiyoambukiza kwa wananchi, jambo lililoonyesha ushirikiano wa vitendo kati ya taasisi na jamii. Miradi mingi ya ubunifu kutoka kwa wanafunzi, watafiti, na wataalamu wa afya ilioneshwa, yote ikiwa na lengo moja kuu: kuhamasisha matumizi ya teknolojia na bunifu za ndani kuboresha maisha na afya ya Watanzania. Wiki hii ya kwanza ya Ubunifu ya MUHAS ilianza rasmi tarehe 22 Aprili na kuhitimishwa tarehe 25 Aprili, 2025, ikiacha matumaini makubwa kwa mustakabali wa afya nchini.