Serikali ya Tanzania imeanzisha rasmi kampeni maalum iitwayo "SITAPELIKI," ambayo ina lengo kuu la kuongeza uelewa wa wananchi kuhusu masuala ya utapeli na udanganyifu unaofanyika kupitia mitandao ya intaneti. Kampeni hii imekuja wakati muafaka ambapo matukio ya uhalifu wa kimtandao yanaonekana kuongezeka, na hivyo kuhatarisha usalama wa taarifa binafsi na mali za watu. Lengo kuu la kampeni hii ni kuwapa Watanzania ujuzi na mbinu bora za kujikinga dhidi ya matapeli ambao wanatumia njia mbalimbali za kiteknolojia kuwadanganya watumiaji wa intaneti.
Waziri wa Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari, Mhe. Jerry Silaa, alizindua kampeni hii muhimu katika jiji la Arusha. Katika hotuba yake, alisisitiza kuwa kampeni ya SITAPELIKI itakuwa chachu katika kuzuia vitendo vya uhalifu wa kimtandao ambavyo vinazorotesha juhudi za maendeleo ya taifa. Alifafanua kuwa kampeni hii imelenga kutoa elimu kwa jamii nzima na kuchukua hatua madhubuti katika kupambana na utapeli na ulaghai unaofanyika mtandaoni.
“Tunataka kila mwananchi awe na uelewa wa kutosha kuhusu umuhimu wa kulinda taarifa zao binafsi na kujua namna sahihi ya kujikinga dhidi ya wadukuzi na matapeli,” alisema Waziri Silaa kwa msisitizo. Aliongeza kuwa serikali inatambua umuhimu wa kuwawezesha wananchi kuwa salama katika matumizi yao ya intaneti, hasa katika kipindi hiki ambapo shughuli nyingi zinafanyika kwa njia ya kidigitali.
Katika kuhakikisha kuwa watumiaji wa mtandao wako salama, Waziri Silaa alitaja mambo sita muhimu ambayo yatakuwa sehemu ya ujumbe mkuu wa kampeni. Ujumbe huu utatumwa kwa wananchi kupitia njia mbalimbali za mawasiliano ili kuwahamasisha kuchukua tahadhari stahiki. Mambo hayo ni pamoja na:
- Matumizi ya nywila (password) imara: Wananchi wanashauriwa kutumia nywila ambazo ni ngumu kubashiri, zenye mchanganyiko wa herufi kubwa, herufi ndogo, namba, na alama maalum. Hii itasaidia kuongeza usalama wa akaunti zao za mtandaoni.
- Kuepuka kubofya viunganishi (links) visivyojulikana: Ni muhimu kuwa waangalifu na kuepuka kubofya linki ambazo zinatumwa na watu au taasisi zisizojulikana, kwani zinaweza kuwa mtego wa kuwaelekeza kwenye tovuti bandia zinazolenga kuiba taarifa zao.
- Kulinda taarifa binafsi: Wananchi wanapaswa kuwa waangalifu sana kuhusu taarifa wanazoshirikisha mtandaoni na kuepuka kutoa maelezo ya siri kama vile namba za akaunti za benki, namba za siri (PIN), au taarifa nyingine nyeti kwa watu wasiowajua au kupitia njia zisizo salama.
Aidha, Waziri Silaa alifafanua kuwa Mamlaka ya Mawasiliano Tanzania (TCRA) kwa kushirikiana na taasisi nyingine za serikali wanaendelea kufanya kazi kwa bidii kuhakikisha usalama wa mitandao nchini unaimarika. Alisisitiza kuwa mara nyingi matapeli wanafanikiwa kupata taarifa za watumiaji kwa sababu wahusika wenyewe wanatoa ushirikiano bila kujua hatari yake.
“Hakuna mtu ambaye amewahi kudukuliwa bila yeye mwenyewe kwa namna moja au nyingine kusaidia wadukuzi. Unapopokea ujumbe unaokutaka ubonyeze linki fulani, au unaambiwa umeshinda bahati nasibu na unahitajika kuingiza namba yako ya siri, au kujibu maswali binafsi, hapo ndipo mwanzo wa utapeli unapoanzia. Tunawaomba sana wananchi kuwa makini sana na kuepuka kufanya maamuzi ya haraka pale wanapopokea ujumbe kama huo,” aliongeza Waziri Silaa.
Sambamba na uzinduzi wa kampeni ya SITAPELIKI, Katibu Mkuu wa Wizara ya Habari, Mawasiliano na Teknolojia ya Habari, Bw. Mohammed Khamis Abdulla, alieleza kuwa kikao hicho cha wadau wa sekta ya mawasiliano pia kilijadili kwa kina Mkakati wa Uchumi wa Kidijitali wa miaka 10 (2024-2034). Mkakati huu muhimu ulizinduliwa na Mheshimiwa Rais Samia Suluhu Hassan mnamo Julai 29, 2023, na unalenga kuleta mageuzi makubwa katika uchumi wa Tanzania kupitia matumizi ya teknolojia ya kidigitali.
Bw. Abdulla alifafanua kuwa mkakati huo unahimiza ushirikiano wa karibu kati ya sekta ya umma na sekta binafsi ili kuweka mazingira mazuri na wezeshi kwa maendeleo ya teknolojia na ukuaji wa uchumi wa kidigitali nchini. Alisisitiza kuwa usalama wa kimtandao ni sehemu muhimu sana ya kufanikisha mkakati huu, kwani wananchi na wafanyabiashara wanahitaji kuwa na imani na usalama wa mifumo ya kidigitali ili waweze kushiriki kikamilifu.
Naye Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Ujenzi, Mawasiliano na Uchukuzi kutoka Serikali ya Mapinduzi Zanzibar, Bi. Hawwah Ibrahim Mbaye, alieleza kuwa Zanzibar pia inatekeleza miradi mbalimbali ya TEHAMA kwa kasi, ikiwemo ujenzi wa kituo cha uvumbuzi ambacho kinatarajiwa kujengwa huko Gwefumu. Alisema kuwa kituo hiki kitakuwa na jukumu muhimu la kuwasaidia vijana kupata mafunzo muhimu kuhusu uchumi wa kidigitali na kuwajengea uwezo wa kushiriki katika fursa zinazotokana na teknolojia.
“Pia, bado tunahitaji kuongeza idadi ya wataalamu wa usalama wa kimtandao (Cyber Security) hapa Zanzibar ili kuhakikisha kuwa uchumi wetu wa kidigitali unakua kwa mafanikio na kwa usalama,” alisisitiza Bi. Mbaye. Aliongeza kuwa ushirikiano kati ya Tanzania Bara na Zanzibar katika masuala ya TEHAMA ni muhimu sana kwa maendeleo ya taifa zima.
Kupitia kampeni hii ya SITAPELIKI, pamoja na utekelezaji wa Mkakati wa Uchumi wa Kidigitali, serikali ina matarajio makubwa ya kupunguza kwa kiasi kikubwa visa vya ulaghai mtandaoni na kuimarisha usalama wa kidigitali kwa wananchi wote. Hii itasaidia kujenga mazingira ya uaminifu katika matumizi ya teknolojia na kuchochea ukuaji wa uchumi wa kidigitali nchini Tanzania.