Kompyuta ya Quantum ya Google imethibitisha kuwa ina uwezo mkubwa sana wa kuchakata data, ikizidi utendaji wa supercomputers za sasa na kuongeza kwa kiasi kikubwa uwezekano wake wa kutumika katika sekta mbalimbali. Mafanikio haya yanatazamwa kama hatua muhimu ya mabadiliko inayoonyesha kuwa teknolojia hii inaweza kutumika katika sekta za utafiti na viwanda kama vile utabibu na sayansi ya nyenzo ndani ya miaka mitano ijayo.
Google ilitangaza mnamo Oktoba 22 kwamba chipu yake ya 'Willow' ya kompyuta ya quantum ilifanya hesabu kwa kasi mara 13,000 kuliko supercomputer yenye utendaji bora zaidi ulimwenguni kwa sasa. Timu ya utafiti iliyohusika katika kazi hii inajumuisha Michel Devoret, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia ya 2025.
Matokeo ya majaribio haya yalichapishwa katika jarida la Nature kupitia ripoti iliyoelezea matokeo ya algorithm iitwayo 'Quantum Echoes'. Algorithm hii ina umuhimu mkubwa kwa sababu ni jaribio linaloweza kuthibitishwa na linaweza kurudiwa katika kompyuta nyingine za quantum.
Google ilisisitiza kwamba utendaji ulioonyeshwa na algorithm hii unaweza kuleta maendeleo makubwa ikiwa utatumiwa katika nyanja kama vile ugunduzi wa dawa mpya au utafutaji wa nyenzo za betri. Tom O’Brien, Mtafiti Mkuu wa Google Quantum AI, alisema, "Utekelezaji wa algorithm inayoweza kuthibitishwa ya quantum ni hatua kubwa kuelekea matumizi halisi," na akahitimisha kuwa, "Mafanikio haya yataweka msingi wa kompyuta ya quantum kuingia kwenye teknolojia ya kawaida."
Kufuatia tangazo hili, hisa za Google ziliongezeka kwa asilimia 2.4 katika Soko la Hisa la New York.
Utafiti huu unakuja kufuatia ushahidi mwingine wa 'Quantum Supremacy' wa Google. Mnamo Desemba mwaka jana, Google ilitangaza kwamba chipu ya Willow ilitatua tatizo ambalo supercomputer ingechukua miaka 10 sextillion ($10^{24}$) kulitatua, lakini chipu hiyo ilitumia dakika 5 tu. Kompyuta ya quantum hutumia mizunguko kama kompyuta za kawaida, lakini hutoa kasi kubwa sana ya kuchakata kwa kufanya hesabu kwa sambamba (parallel). Hata hivyo, changamoto kubwa hadi sasa ilikuwa ni kupata 'matumizi yenye manufaa' ya teknolojia hii.
Scott Aaronson, Mwanasayansi wa Kompyuta katika Chuo Kikuu cha Texas huko Austin, alisema kuhusu utafiti huu, "Haya ni maendeleo ya kushangaza yanayothibitisha kuwa utendaji wa kompyuta za quantum unaweza kuzidi ule wa supercomputers kwa njia inayoweza kurudiwa." Hata hivyo, aliongeza kuwa, "Bado kuna changamoto kubwa za kufanya iweze kutumika kibiashara au kurekebisha makosa."
Katika ripoti ya ufuatiliaji, watafiti wa Google walionyesha kuwa algorithm hii inaweza kutumika kuchambua muundo wa molekuli kwa kuhesabu umbali kati ya atomi. Walieleza kuwa njia hii inaweza kutumika katika ugunduzi wa dawa na utafiti wa betri za kizazi kijacho, lakini walibainisha kuwa utekelezaji kamili unahitaji kompyuta ya quantum kubwa mara 10,000 kuliko ile ya sasa.
Google inapanga kuendelea na maendeleo ya kiteknolojia yanayolenga kuongeza upanuzi na usahihi wa vifaa vya quantum ili kuunda teknolojia inayoweza kutumika katika sekta halisi.