Tume ya Taifa ya Sayansi na Teknolojia (COSTECH) imefichua kuwa imetumia kiasi kikubwa cha fedha, Shilingi bilioni 40 (TZS 40,000,000,000), katika kipindi cha miaka 15 iliyopita kufadhili utafiti na ubunifu mbalimbali nchini. Lengo kuu la uwekezaji huu ni kusaidia kutatua changamoto za kijamii na kukuza uchumi.
Akizungumza jijini Dar es Salaam wakati wa mafunzo na utoaji wa tuzo kwa wanahabari wa sayansi, Mkurugenzi Mkuu wa COSTECH, Dkt. Amos Nungu, alisema uwekezaji huu umekuwa na matokeo makubwa, hasa katika sekta ya kilimo na afya.
Mafanikio ya Utafiti Yanavyogusa Maisha ya Wananchi
Moja ya mafanikio makubwa yaliyotokana na ufadhili wa COSTECH ni kuingizwa sokoni kwa mbegu 12 mpya ambazo zina uwezo wa kustahimili ukame. Mbegu hizi zimekuwa msaada mkubwa kwa wakulima, zikiongeza tija ya mazao na kuimarisha usalama wa chakula nchini. Zaidi ya wakulima laki mbili (200,000) wamefikiwa na elimu kupitia tafiti na ubunifu huu.
Mbali na mbegu, Dkt. Nungu alitaja kiuatilifu cha Kanitangaze kama mfano mwingine wa bidhaa iliyozalishwa kupitia ufadhili wa COSTECH na ambayo sasa inatumika na kufanya vizuri sokoni. Katika sekta ya afya, COSTECH imewezesha upatikanaji wa vifaa vya haraka vya kupima malaria vilivyosambazwa katika mikoa saba (7) nchini miaka mitano iliyopita.
Kuendeleza Wabunifu na Vijana
COSTECH pia ina jukumu la kukuza vipaji vya vijana. Imefanya hivi kwa kutoa msaada wa kitaalamu na kifedha kwa zaidi ya wabunifu 50 kupitia vituo 20 vya ubunifu vilivyopo nchi nzima. Pia, vyuo vikuu nchini vimekuwa vikinufaika na ufadhili wa miradi ya ubunifu, ikiwemo TZS milioni 400 zilizotolewa kusaidia tafiti hizo miaka iliyopita.
Umhimi wa Teknolojia katika Kilimo
Akisisitiza umuhimu wa teknolojia katika kilimo, Dkt. Emmarold Mneney, Mratibu wa Biotechnology Society of Tanzania (BST), alisema sayansi inazidi kuwa nyenzo muhimu ya kuhakikisha usalama wa chakula na kuongeza tija ya kilimo. Alisema mbegu zilizoboreshwa ndio suluhisho la kudumu la kukabiliana na ongezeko la watu na kupungua kwa maeneo ya kilimo.
Dkt. Mneney alisisitiza kuwa ubora wa mazao unazingatia viwango vya kimataifa kupitia Bodi ya Tathmini ya Usalama wa Chakula, ambayo inathibitisha ubora wa kila kiwango kinachoingia sokoni. Alihimiza wakulima kutumia mbegu zilizoboreshwa ili kuhakikisha wanapata mavuno ya kutosha na kuondokana na umasikini.
Jukumu la Wanahabari wa Kisayansi
Kutoka Kenya, Dkt. David Tarus, mtafiti wa Sayansi za Kilimo, alitambua nafasi kubwa ya wanahabari katika kusaidia jamii kuelewa tafiti na teknolojia mpya. Alisema ni muhimu kwa watafiti kushirikiana na waandishi wa habari ili kuhakikisha taarifa za kisayansi zinawafikia wananchi kwa lugha rahisi na sahihi.
Kama sehemu ya kuhamasisha utoaji wa habari za kisayansi, wadau wanaendesha programu ya tuzo za kila mwaka kwa waandishi wa habari wanaofanya vizuri katika kuripoti habari, hasa kuhusu Bioteknolojia ya kilimo.