Kampuni kubwa ya teknolojia ya Apple inakabiliwa na mashtaka mahakamani kutokana na madai ya kufanya matangazo yanayodaiwa kuwa yanapotosha umma kuhusu utendaji wa teknolojia ya Akili Bandia (AI) katika vifaa vyake mbalimbali. Madai hayo yanaeleza kuwa Apple iliwadanganya watumiaji kuhusu uwezo halisi na matumizi ya bidhaa zake zinazohusisha AI.
Kulingana na ripoti ya Axios iliyotolewa Machi 21, 2025, kundi la watumiaji wa simu za iPhone waliwasilisha rasmi kesi yao katika Mahakama ya Wilaya ya Shirikisho ya San Jose, California. Msingi mkuu wa madai yao ni kwamba Apple ilifanya matangazo ya uongo na ushindani usio wa haki kuhusiana na mfumo wake wa AI unaojulikana kama 'Apple Intelligence'.
Kampuni ya sheria ya Clarkson, ambayo inawakilisha watumiaji hao walioathirika, imesisitiza kwa nguvu kwamba "matangazo ya Apple, ambayo yalienezwa kwa upana kupitia majukwaa mbalimbali ya mtandao, televisheni, na njia nyinginezo za mawasiliano, yaliunda matarajio ya wazi na yenye msingi kwa watumiaji kuhusu vipengele vya mapinduzi ambavyo wangevipata baada ya kuzinduliwa kwa iPhone." Waliongeza kusema, "kinyume na madai ya Apple, bidhaa hizi zilikumbana na mapungufu makubwa au hata kukosa kabisa baadhi ya vipengele muhimu vya Apple Intelligence vilivyoahidiwa."
Kampuni hiyo ya sheria inadai zaidi kwamba "Apple ilitangaza bidhaa zake kwa kusisitiza vipengele vya AI ambavyo vilikuwa vimezidiwa chumvi, na hivyo kuwashawishi watumiaji kununua vifaa vyenye vipengele ambavyo ama havipo kabisa au vimepotoshwa kwa kiwango kikubwa." Madai haya yanaeleza kuwa watumiaji walinunua bidhaa za Apple kwa matarajio fulani kuhusu uwezo wa AI, ambayo hayakutimia.
Ingawa tangazo moja lililokuwa likilalamikiwa liliondolewa hivi karibuni kutoka kwenye mtandao wa YouTube, madai mengine yanayofanana na hayo ambayo yamekuwa yakitolewa tangu majira ya joto ya mwaka jana bado hayajaondolewa na Apple. Kampuni ya sheria ya Clarkson inasisitiza kuwa Apple haijachukua hatua yoyote madhubuti ya kuwapa fidia inayofaa watumiaji ambao wameathiriwa na kile wanachokiita "udanganyifu mkubwa wa kampuni."
Hivi karibuni, Apple ilitangaza kucheleweshwa kwa uzinduzi wa toleo lililoboreshwa la msaidizi wake wa sauti wa AI, Siri, ambalo liliahidi kuwa na uwezo wa kufanya mazungumzo ya asili zaidi na kuelewa muktadha kwa kina. Hapo awali, ilikuwa imepangwa kuwa mojawapo ya vipengele muhimu vya AI vya Siri, ambavyo vilielezwa kuwa "vilivyobinafsishwa zaidi," vingezinduliwa mwezi ujao. Hata hivyo, Apple ilitoa taarifa kuhusu kuahirishwa kwa kipengele hiki muhimu.
Apple haikutoa sababu mahususi za kucheleweshwa huko. Hata hivyo, katika taarifa yake, Apple ilisema kwamba "kipengele cha Siri kilichobinafsishwa zaidi, ambacho kitatambua muktadha wa kibinafsi wa mtumiaji kwa ufasaha zaidi na kutekeleza majukumu mbalimbali kwa niaba yao ndani ya programu tofauti, kitahitaji muda zaidi kwa ukamilishaji." Kampuni hiyo inatarajia kipengele hicho kuzinduliwa rasmi mwaka ujao.
Kesi hii inazidi kuongeza shinikizo kwa Apple, ambayo tayari inakabiliwa na ukosoaji kuhusu maendeleo yake katika uwanja wa AI ikilinganishwa na washindani wake. Matokeo ya kesi hii yanaweza kuwa na athari kubwa kwa jinsi makampuni ya teknolojia yanavyotangaza bidhaa zao zinazohusisha AI na jinsi wanavyowajibika kwa ahadi zao kwa watumiaji.
Kwa Tanzania, suala hili linaweza kuangaziwa kwa kuzingatia umuhimu wa uwazi na uaminifu katika matangazo ya bidhaa za teknolojia. Watumiaji wa Kitanzania, kama ilivyo kwa wengine duniani, wanategemea taarifa sahihi wanapofanya maamuzi ya kununua. Kesi hii inakumbusha umuhimu wa kuwa na sheria na kanuni zinazolinda haki za watumiaji dhidi ya matangazo yanayopotosha.