Mambo yamezidi kupamba moto katika siasa za Mashariki ya Kati huku Rais wa Marekani, Donald Trump, akionekana kuchoshwa na mwendo wa "kujivuta" wa Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu. Katika kile kinachoonekana kama kubadili upepo wa kidiplomasia, Trump anayetajwa kama 'Mpatanishi wa Amani' (Peace Broker), amempigia simu nzito Netanyahu na kumtaka kupunguza makali ya mashambulizi anayoendeleza katika Ukanda wa Gaza na Syria, akimwonya kuwa vitendo hivyo vinakwamisha mipango mipana ya amani.
Kwa mujibu wa taarifa za mtandao wa habari wa *Axios*, vyanzo vya ndani vinaeleza kuwa Trump na Netanyahu walifanya mazungumzo marefu siku ya Jumanne, ambapo Rais huyo wa Marekani alitumia lugha ya kishindo kumtaka kiongozi huyo wa Israel kuwa "mwenza bora" (better partner) katika utekelezaji wa makubaliano ya amani ya Gaza.
Kutoka Mahandaki ya Gaza hadi Ikulu ya Marekani
Katika mazungumzo hayo, Trump alihoji kwa ukali mantiki ya jeshi la Israel kuwaua wapiganaji wa Hamas waliojifungia kwenye mahandaki badala ya kuwapa nafasi ya kujisalimisha. Trump ana mpango maalum wa amani ambao unahusisha kipengele cha msamaha (amnesty) kwa wapiganaji wa Hamas watakaokubali kuweka silaha chini na kukubali kuishi kwa amani.
"Kwanini mnawaua wakati wanaweza kujisalimisha?" alihoji Trump. Netanyahu, akijaribu kujitetea, alijibu kuwa wapiganaji hao bado wana silaha na ni hatari. Hata hivyo, utawala wa Trump unaona kuwa mtindo wa sasa wa Israel unavuruga mpango wa kuwatumia wapiganaji waliojisalimisha kama mfano wa kuleta utulivu.
Homa ya 'Abraham Accords' na Ndoto ya Nobel
Kinachomsukuma Trump zaidi si huruma pekee, bali ni hesabu kali za kisiasa. Rais huyo ana ndoto ya kunyakua Tuzo ya Amani ya Nobel kupitia upanuzi wa mikataba ya 'Abraham Accords'. Lengo lake ni kuona nchi za Kiarabu kama Saudi Arabia na Syria zinaungana na Israel katika uhusiano wa kawaida.
Hivi karibuni, Trump alikutana na Rais wa mpito wa Syria, Ahmed Al-Shara, na Mwanamfalme wa Saudi Arabia, Mohammed bin Salman, White House. Alitamani kuona nchi hizo zikijiunga na mkataba huo, lakini uvamizi wa Israel nchini Syria na msimamo wake wa kuitenga Palestina vimekuwa kikwazo kikubwa. Trump alimwonya Netanyahu asithubutu kuuchokoza utawala mpya wa Syria, akisema serikali hiyo inajaribu kujenga nchi mpya na bora.
Baada ya 'kwara' hiyo, Netanyahu alilegeza kamba siku iliyofuata na kusema, "Inawezekana kufikia makubaliano na Syria," sharti likiwa ni kuweka eneo maalum la ulinzi (buffer zone).
Netanyahu na Kimbunga cha Kesi za Ufisadi
Mbali na siasa za vita, kuna mchezo mwingine mchafu unaendelea. Katika mazungumzo hayo hayo, imebainika kuwa Netanyahu alitumia nafasi hiyo kumuomba Trump amsaidie kupata msamaha wa Rais (pardon) nchini Israel ili kufuta kesi zake za ufisadi, utapeli, na matumizi mabaya ya ofisi zinazomkabili.
Netanyahu tayari amemuandikia Rais wa Israel, Isaac Herzog, barua ndefu ya kurasa 111 akiomba msamaha. Gazeti la *New York Times (NYT)* limebainisha kuwa mbinu anazotumia Netanyahu zinafanana sana na zile za Trump: kulaumu mfumo wa mahakama, kujiona mwathirika, na kutishia kulipiza kisasi. Trump naye amekuwa akimshinikiza Rais Herzog hadharani na kwa barua ili amsamehe 'Bibi' (Netanyahu).
Utata wa Mateka wa Hamas
Wakati siasa za viongozi hawa zikiendelea, hali ya kibinadamu bado ni tata. Hamas walikabidhi mabaki ya miili iliyodhaniwa kuwa ya mateka wa Israel, lakini vipimo vya maabara vimeonyesha siyo wao. Hii inazua hofu mpya kwani kati ya miili 28 iliyoahidiwa kurejeshwa, miili miwili bado haijapatikana. Nchi ya Qatar, ambayo ni mpatanishi mkuu, imezitaka pande zote kusonga mbele kwenye hatua ya pili ya makubaliano haraka iwezekanavyo ili kumaliza madhila haya.
Mzozo huu wa Mashariki ya Kati una athari za moja kwa moja hata kwa Watanzania, kwani utulivu wa eneo hilo huamua bei ya mafuta katika soko la dunia, jambo ambalo likivurugika hupandisha gharama za maisha hadi huku kwetu.