Ankara, Uturuki – Wakati mataifa mengi duniani yakiwemo ya Afrika yakisherehekea Sikukuu ya Krismasi kwa vifijo na nderemo, wingu zito la simanzi limegubika anga la Afrika ya Kaskazini, hususan nchini Libya. Taifa hilo ambalo limekuwa likijikongoja kiusalama, limepata pigo takatifu kufuatia kifo cha ghafla cha Mkuu wa Majeshi yake, Jenerali Muhammad Ali Ahmad al-Haddad, aliyefariki katika ajali mbaya ya ndege nchini Uturuki.
Ajali hiyo iliyotokea jioni ya kuamkia Sikukuu (Desemba 24), imezua taharuki kubwa na kuacha maswali mengi kuliko majibu, huku vyombo vya usalama vya Uturuki vikikimbizana na muda kubaini chanzo cha tukio hilo.
'Sanduku Leusi' Lapatikana: Siri ya Kifo Kufichuka?
Waziri wa Mambo ya Ndani wa Uturuki, Bwana Ali Yerlikaya, amezungumza na waandishi wa habari katika eneo la tukio, wilayani Haymana karibu na mji mkuu Ankara, na kuthibitisha kupatikana kwa 'Sanduku Leusi' (Black Box) pamoja na kinasa sauti cha ndege hiyo (Cockpit Voice Recorder). Vifaa hivi ndivyo vinavyotegemewa kutoa siri ya dakika za mwisho kabla ya ndege hiyo kuanguka.
"Tumefanikiwa kuokota vifaa muhimu vya uchunguzi mapema alfajiri ya leo. Wataalamu wetu wameanza kazi mara moja kuchambua kilichojiri," alisema Waziri Yerlikaya huku akiwa ameambatana na kikosi cha uokoaji kilichokuwa kikiendelea kufukua vifusi.
Safari Iliyogeuka Mauti
Ndege hiyo aina ya *Dassault Falcon 50*, ambayo hutumiwa na viongozi wazito (VIP), ilikuwa imebeba jumla ya watu nane, wakiwemo majenerali watano wa ngazi za juu wa Jeshi la Libya. Iliruka kutoka Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Esenboga jijini Ankara ikielekea Tripoli, Libya, lakini haikuchukua muda mrefu angani kabla ya mawasiliano kukatika na kuporomoka chini kwa kishindo.
Inaelezwa kuwa msafara huo wa kijeshi ulikuwa nchini Uturuki kwa ziara ya kikazi iliyolenga kuimarisha ushirikiano wa kiulinzi. Ikumbukwe kuwa Uturuki ni mshirika mkubwa na wa karibu ("chanda na pete") wa Serikali ya Libya inayotambuliwa na Umoja wa Mataifa yenye makao yake Tripoli. Ankara imekuwa ikitoa msaada mkubwa wa kijeshi na mafunzo kwa wanajeshi wa Libya ili kurejesha utulivu katika nchi hiyo iliyoathirika na vita vya wenyewe kwa wenyewe tangu kuanguka kwa Muammar Gaddafi mwaka 2011.
Hali ya Sintofahamu Tripoli
Kifo cha Jenerali al-Haddad ni pigo kubwa kwa juhudi za kuunganisha majeshi ya Libya ambayo yamegawanyika kati ya Serikali ya Magharibi (Tripoli) na ile ya Mashariki. Jenerali huyu alikuwa kiungo muhimu katika meza ya mazungumzo ya amani na utulivu wa kijeshi.
Kufuatia tukio hilo, ujumbe mzito wa watu 22 kutoka Libya umetua jijini Ankara alfajiri ya leo kushirikiana na wenzao wa Uturuki katika utambuzi wa miili na uchunguzi wa ajali hiyo. Miili ya marehemu inaendelea kutolewa kwenye mabaki ya ndege hiyo huku taratibu za kuirejesha nyumbani kwa maziko ya heshima zikiandaliwa.
Wachambuzi wa masuala ya usalama barani Afrika wanaonya kuwa kifo hiki kinaweza kuzua ombwe la uongozi jeshini na pengine kuchelewesha hatua za upatanishi nchini Libya, jambo ambalo linaweza kuwa na athari za kiusalama kwa ukanda mzima wa Sahel.