Dunia imesimama kwa muda kutafakari nguvu ya asili huku vilio na simanzi vikitawala katika mataifa ya Kusini Mashariki mwa Asia. Katika kile kinachoweza kutajwa kama 'Janga la Mwaka', idadi ya vifo vinavyotokana na mafuriko makubwa na maporomoko ya udongo nchini Indonesia imepanda kwa kasi ya kutisha na kupita watu 200, huku hali ikiwa bado ni tete nchini Thailand ambako mvua za kihistoria zinaendelea kunyesha.
Kwa mujibu wa taarifa za hivi punde kutoka Mamlaka ya Kukabiliana na Maafa ya Indonesia (BNPB), ambayo imetolewa siku ya Ijumaa, jumla ya vifo katika kisiwa cha Sumatra pekee imefikia watu 225, huku zaidi ya watu 500 wakiwa wamejeruhiwa vibaya. Hii ni idadi kubwa inayotukumbusha madhara ya mvua za El Niño zilizowahi kuikumba Afrika Mashariki, lakini kwa ukubwa na uharibifu uliokithiri zaidi.
Mazingira ya Maafa na Ongezeko la Vifo
Mpaka kufikia siku ya Alhamisi, idadi ya vifo ilikuwa imerekodiwa kuwa 174, lakini kadri vikosi vya uokoaji vinavyozidi kupenya katika maeneo ya vijijini yaliyokuwa hayafikiki, miili zaidi imepatikana na kufanya idadi hiyo kupaa ghafla. Mkuu wa BNPB, Suharyanto, ametoa angalizo zito akisema, "Bado kuna maeneo ambayo waokoaji wetu hawajafanikiwa kuyafikia kutokana na ubovu wa miundombinu iliyoharibiwa. Hivyo, tunatarajia idadi ya vifo inaweza kubadilika na kuongezeka wakati wowote."
Mkoa wa Sumatra Magharibi umepata pigo kubwa zaidi, ambapo idadi ya vifo imeruka kutoka 23 hadi 74 ndani ya saa 24. Katika wilaya ya Agam, hali ni ya kusikitisha zaidi ambapo vijiji vitatu vimefunikwa na tope zito, huku zaidi ya watu 70 wakiwa bado hawajulikani walipo. Hii ni sawa na kusema jamii nzima imefutika kwenye uso wa dunia.
Katika Mkoa wa Sumatra Kaskazini, hali bado ni ya taharuki huku vifo vikisalia kuwa 116 na watu 42 wakiwa wametoweka. Serikali ya Indonesia imelazimika kutumia ndege na helikopta kusambaza misaada ya kibinadamu kama chakula na dawa katika maeneo ya Tapanuli ya Kati, ambako barabara zimekatika kabisa.
Hali ya Thailand: Mvua ya Miaka 300
Wakati huohuo, katika taifa jirani la Thailand, hali nayo si shwari. Mvua kubwa ambayo haijawahi kushuhudiwa kwa zaidi ya miaka 300 imenyesha Kusini mwa nchi hiyo na kusababisha maafa makubwa. Takwimu zinaonyesha kuwa idadi ya vifo nchini humo imeongezeka kutoka 145 hadi 162.
Msemaji wa Serikali ya Thailand, Siripong Angkasakulkiat, ameleza kwa masikitiko kuwa mkoa wa Songkhla, ambao unapakana na Malaysia, ndio ulioathirika zaidi ambapo watu 126 wamepoteza maisha. Hii ni ishara tosha kuwa mipaka ya kijiografia haizuii majanga ya asili.
Mabadiliko ya Tabianchi: Chanzo cha Yote?
Indonesia, ambayo ni mkusanyiko wa visiwa zaidi ya 17,000, kwa kawaida hupata msimu wa mvua (Masika) kuanzia mwezi Oktoba hadi Aprili. Hata hivyo, wataalamu wa mazingira wanabainisha kuwa mabadiliko ya tabianchi yamezidisha makali ya mvua hizi.
Kama ilivyo kwa maeneo mbalimbali duniani, ikiwemo Tanzania ambapo tumeshuhudia mabadiliko ya vipindi vya mvua na joto kali, eneo la Kusini Mashariki mwa Asia nalo linapitia kipindi kigumu. Ongezeko la dhoruba za kitropiki na vimbunga limekuwa la mara kwa mara, jambo linalosababisha mafuriko haya na maporomoko ya ardhi kuwa janga la kudumu badala ya tukio la dharura.
Katika Mkoa wa Aceh, Indonesia, daraja muhimu linalounganisha mji mkuu wa Banda Aceh na maeneo ya kusini limeporomoka, jambo linalokwamisha shughuli za kiuchumi na uokoaji. Huku zaidi ya kaya 3,900 zikiwa zimekimbilia katika makambi ya dharura Sumatra Magharibi, ni wazi kuwa safari ya kurejea katika hali ya kawaida itakuwa ndefu na yenye machungu.
Jumuiya ya kimataifa inaendelea kutoa pole, huku wito ukitolewa kwa mataifa yote kuchukua hatua madhubuti dhidi ya mabadiliko ya tabianchi ili kuokoa kizazi kijacho dhidi ya maafa ya aina hii.