Rais wa Marekani, Donald Trump, amepata ugeni mzito Ikulu ya White House uliomwacha na tabasamu pana baada ya Mwanamfalme wa Saudi Arabia, Mohammed bin Salman (MBS), kutangaza mpango mpya wa kumwaga fedha ndefu nchini humo. Katika kile kinachoonekana kama kuimarisha urafiki wao wa muda mrefu, Saudi Arabia imeongeza dau la uwekezaji nchini Marekani kutoka Dola bilioni 600 zilizotangazwa awali hadi kufikia kiasi cha kutisha cha Dola za Kimarekani Trilioni 1.
Kwa haraka haraka, kiasi hiki cha Dola Trilioni 1 ni sawa na takriban Shilingi za Kitanzania Trilioni 2,700 (kwa makadirio ya sasa ya soko). Hii ni pesa nyingi kiasi kwamba inaweza kuendesha bajeti ya Tanzania kwa zaidi ya miaka 50 ijayo bila kukopa sentano.
Mkataba wa Pesa na Siasa za Mashariki ya Kati
Akizungumza kwa kujiamini mbele ya Rais Trump, Mwanamfalme MBS alisema, "Tuko mbioni kutangaza mpango wa kupandisha uwekezaji wetu kutoka Dola bilioni 600 hadi kufikia karibu Dola Trilioni 1." Kauli hii imekuja miezi michache baada ya Trump kuzuru Saudi Arabia mwezi Mei mwaka huu na kukubaliana awali kuhusu uwekezaji huo, lakini sasa Saudia imeongeza 'nyongeza' ya Dola bilioni 400 juu.
Trump hakuficha furaha yake, akimwambia MBS, "Ni heshima kubwa kuwa rafiki yako... Nashukuru sana kwa uwekezaji huu wa Dola Trilioni 1."
Mbali na pesa, viongozi hawa walijadili siasa nzito za Mashariki ya Kati, hususan Mkataba wa Abraham (Abraham Accords) unaolenga kuanzisha uhusiano wa kibalozi kati ya Israeli na nchi za Kiarabu. Trump alidokeza kuwa amepata "majibu mazuri" kutoka kwa Saudia.
Hata hivyo, MBS alitoa sharti ambalo linaweza kuwa gumu kwa Israeli. Ingawa alikubali kuwa kuanzisha uhusiano ni jambo jema, alisisitiza msimamo wa nchi yake kwamba lazima kuwepo na hakikisho la "Suluhisho la Mataifa Mawili" (Two-State Solution). Hii ina maana Saudia inataka uhakika wa kuundwa kwa taifa huru la Palestina kabla ya kuingia mkataba kamili na Israeli—jambo ambalo serikali ya Israeli imekuwa ikilipinga.
Trump 'Amsafisha' MBS Kifo cha Khashoggi
Mkutano huo haukuisha bila drama. Suala la mauaji ya mwandishi wa habari Jamal Khashoggi (yaliyotokea 2018) liliibuka tena. Licha ya ripoti za Shirika la Ujasusi la Marekani (CIA) kumhusisha MBS na mauaji hayo, Rais Trump alisimama kidete kumtetea mgeni wake.
Trump alimshambulia mwandishi wa habari wa kituo cha ABC aliyeuliza swali hilo, akimwita "mwandishi mbaya" na kusema ABC ni "habari feki" (fake news). Trump alidai kuwa Khashoggi alikuwa "mtu mwenye utata mwingi" na kusisitiza kuwa MBS hakuhusika na tukio hilo.
Kwa upande wake, MBS alikiri kuwa tukio hilo lilikuwa "kosa kubwa na lenye kuumiza," lakini alikanusha kuhusika moja kwa moja. Alidai kuwa waliochochea kashfa hiyo walikuwa na lengo la kuvunja uhusiano kati ya Marekani na Saudi Arabia, akifananisha kitendo hicho na kumsaidia gaidi Osama bin Laden.
Biashara za Familia ya Trump Zazua Maswali
Suala la mgongano wa maslahi nalo liliibuka, kufuatia ripoti kuwa familia ya Trump (Trump Organization) inapanga kujenga majengo ya kifahari jijini Riyadh na ukaribu wa kibiashara wa mkwe wake, Jared Kushner, na MBS. Trump alijibu mapigo akisema amejitenga na biashara za familia ili kuiongoza Marekani, lakini akatetea haki ya watoto wake kufanya biashara duniani kote, akidai kuwa shughuli zao Saudia ni ndogo sana ukilinganisha na sehemu nyingine.
Mkutano huu umethibitisha kuwa chini ya utawala wa Trump, uhusiano wa Marekani na Saudi Arabia utajikita zaidi kwenye maslahi ya kiuchumi na biashara kubwa, huku masuala ya haki za binadamu yakipewa uzito mdogo.