Wakuu wa nchi za Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC) wamekubaliana kusitisha operesheni ya kutuma vikosi vya kijeshi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) baada ya tathmini ya hali ya usalama katika eneo hilo. Uamuzi huo umefikiwa katika mkutano maalum uliofanyika leo nchini Zimbabwe, chini ya uenyekiti wa Rais Emmerson Mnangagwa.
Hatua hii inahitimisha jukumu la kijeshi la SADC nchini DRC, ambalo lililenga kusaidia vikosi vya serikali ya Congo kudhibiti hali ya usalama katika mikoa ya mashariki mwa nchi hiyo. Hata hivyo, viongozi wa jumuiya hiyo wameeleza wasiwasi wao mkubwa juu ya kuzorota kwa hali ya usalama, licha ya uwepo wa vikosi vya kijeshi vya SADC.
Sababu za Kusitishwa kwa Operesheni
Miongoni mwa changamoto zilizotajwa katika mkutano huo ni kutekwa kwa miji muhimu kama Goma na Bukavu, pamoja na kuzuiliwa kwa njia kuu za kusambaza misaada ya kibinadamu, hali inayosababisha ugumu wa kuwafikia wakimbizi wa ndani.
Ingawa SADC imeamua kuondoa vikosi vyake nchini DRC, imesisitiza kuwa itaendelea kusaidia serikali ya Tshisekedi kupitia juhudi za kidiplomasia. Viongozi wa jumuiya hiyo wamesema kuwa suluhisho la kudumu kwa mgogoro wa DRC linahitaji mkakati mpana wa ushirikiano wa kisiasa, unaohusisha:
- Serikali ya DRC
- Makundi yasiyo ya kiserikali
- Kundi la waasi wa M23
Heshima kwa Wanajeshi wa SADC
Katika mkutano huo, viongozi wa SADC walitoa heshima kwa wanajeshi waliopoteza maisha katika operesheni hiyo, huku wakituma risala za rambirambi kwa familia za mashujaa hao. Aidha, walituma sala za uponyaji kwa wanajeshi waliopata majeraha katika mapambano ya kulinda amani.
Rais Tshisekedi Aeleza Shukrani kwa SADC
Rais Félix Antoine Tshisekedi wa DRC alitoa shukrani zake za dhati kwa SADC kwa msaada wake wa muda mrefu katika kukabiliana na changamoto za usalama nchini mwake. Alisema kuwa, licha ya hatua ya kuondolewa kwa vikosi vya jumuiya hiyo, serikali yake itaendelea kushirikiana na SADC katika juhudi za kurejesha amani.
Uongozi wa Rais Samia na Mnangagwa Watambuliwa
Katika maazimio yake, kikao hicho kilitambua mchango mkubwa wa Rais Samia Suluhu Hassan wa Tanzania na Rais Emmerson Mnangagwa wa Zimbabwe katika kuratibu ajenda ya amani na usalama katika eneo la SADC.
Kwa sasa, jumuiya hiyo inalenga kuimarisha diplomasia badala ya uwepo wa kijeshi, ili kupata suluhisho la kudumu kwa mgogoro wa DRC na kuhakikisha utulivu wa kikanda.