Mazungumzo ya moja kwa moja kati ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) na waasi wa M23 yanatarajiwa kufanyika leo katika mji mkuu wa Angola, Luanda, kwa mujibu wa taarifa kutoka Ofisi ya Rais wa Angola.
Angola imejitokeza kama mpatanishi wa mzozo huu kwa lengo la kufanikisha usitishaji wa mapigano wa kudumu na kupunguza mvutano kati ya DRC na Rwanda, ambayo imekuwa ikituhumiwa kuunga mkono kundi la waasi la M23.
Hatua hii ni sehemu ya juhudi za kidiplomasia zinazoongozwa na Rais wa Angola, João Lourenço, ambaye aliteuliwa na Umoja wa Afrika (AU) kuwa mpatanishi wa mgogoro huo.
Katika taarifa iliyotolewa mwishoni mwa wiki, Rais Lourenço alitoa wito wa kusitishwa kwa mapigano mashariki mwa DRC kati ya wanajeshi wa serikali na waasi wa M23, kabla ya kuanza rasmi kwa mazungumzo ya amani leo.
Alisisitiza kuwa uhasama wote dhidi ya raia na majaribio ya kutwaa maeneo zaidi yasitishwe mara moja ili kuwezesha mazingira ya mazungumzo yenye tija. Alitoa agizo la kusitisha mapigano kuanzia saa 6 usiku wa kuamkia Machi 16, 2025.
Ushiriki wa Rais Tshisekedi Wazua Maswali
Swali kubwa ambalo limeendelea kuibuka ni iwapo Rais wa DRC, Félix Tshisekedi, atakubali kushiriki mazungumzo haya. Serikali yake imekuwa ikiitambua M23 kama kundi la kigaidi, na kwa muda mrefu amekuwa akisisitiza kutoshiriki mazungumzo nao.
Kwa mtazamo wa jumuiya ya kimataifa, haswa wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC), ushiriki wa Tshisekedi katika mazungumzo haya ungeleta fursa mpya ya kusuluhisha mzozo unaoendelea.
Mzozo huu hauna manufaa kwa raia wa DRC wala ukanda mzima wa EAC. Badala yake, umesababisha madhara makubwa, ikiwemo:
- Uharibifu wa miundombinu ya kijamii, hali inayoathiri upatikanaji wa huduma muhimu kama maji safi, chakula, na huduma za afya.
- Kuongezeka kwa ukosefu wa usalama, ambapo raia wa kawaida wameendelea kuwa wahanga wa mapigano kati ya jeshi la DRC na waasi.
- Wimbi kubwa la wakimbizi, ambapo watu wengi wamelazimika kukimbilia nchi jirani, hususani wanachama wa EAC, kuongeza mzigo wa kijamii na kiuchumi kwa mataifa hayo.
Athari za Mgogoro kwa Ukanda wa Afrika Mashariki
Mzozo wa DRC unazidi kuwa mzigo kwa ushirikiano wa kikanda, kwani unakwamisha juhudi za kuimarisha biashara, usalama na maendeleo ya pamoja. Nchi wanachama wa EAC zinaendelea kuathirika kwa njia tofauti kutokana na hali tete nchini DRC.
Ili kujenga msingi wa maendeleo na mshikamano wa kikanda, ni muhimu kwa viongozi wa EAC kumsihi au hata kumshinikiza Rais Tshisekedi kushiriki mazungumzo haya kwa dhati.
Mataifa ya Afrika lazima yatambue kuwa mazungumzo ni njia pekee ya kufanikisha suluhu ya kudumu. Kukataa kushiriki katika mazungumzo kunaweza kusababisha mgogoro huu kudumu kwa miaka mingi zaidi, hali itakayoendelea kusababisha mateso kwa raia wa DRC na kuathiri usalama wa kikanda.
Hitimisho
Ifike wakati ambapo mgogoro kati ya Serikali ya DRC na waasi wa M23 ufikie mwisho. Afrika, hususani EAC, haiwezi kuendelea kushuhudia mapigano ya mara kwa mara bila suluhu ya kudumu.
Mazungumzo ya Luanda yanapaswa kuwa fursa muhimu ya kuweka msingi wa amani na maridhiano. Ni wakati wa viongozi wa DRC na waasi wa M23 kutanguliza maslahi ya taifa na raia wao, badala ya kuendelea na mapigano yasiyo na tija.
Wakati huu wa maamuzi muhimu, jumuiya ya kimataifa inasubiri kwa hamu kuona ikiwa DRC itachukua hatua ya kushiriki mazungumzo haya kwa nia njema au itaendelea kuwa sehemu ya kikwazo cha amani katika ukanda wa Maziwa Makuu.