Panya mmoja kutoka Afrika, anayejulikana kwa uwezo wake wa kugundua mabomu ya ardhini, amevunja rekodi ya dunia baada ya kupata zaidi ya mabomu 100 nchini Kambodia. Panya huyu, anayeitwa Ronin, ameingia kwenye kitabu cha kumbukumbu cha Guinness World Records kwa kazi yake hiyo muhimu.
Shirika lisilo la faida la APOPO, lenye makao yake makuu nchini Tanzania, lilitangaza mnamo Aprili 4 kwamba Ronin amegundua mabomu 109 na vifaa vingine 15 vya kulipuka ambavyo vilikuwa havijalipuka tangu mwaka 2021. Mafanikio haya yamemfanya Ronin kutambuliwa na Guinness World Records.
Ronin amevunja rekodi iliyokuwa imewekwa awali na panya mwingine mashuhuri wa APOPO, Magawa, ambaye alistaafu mwaka 2021 baada ya kugundua mabomu 71 na vifaa 38 vya kulipuka kwa kipindi cha miaka mitano.
APOPO ilisema kuwa "mafanikio" ya Ronin yanaziletea mabadiliko halisi jamii za Kambodia ambazo zimekuwa zikiishi kwa hofu ya kwamba kosa moja dogo linaweza kuwa la mwisho.
Shirika hilo liliongeza kuwa kazi ya Ronin bado haijaisha. Akiwa na umri wa miaka mitano tu, Ronin anatarajiwa kuendelea na kazi yake ya kugundua mabomu kwa angalau miaka miwili zaidi, na hivyo anaweza kuendelea kuweka rekodi mpya.
Kulingana na APOPO, Ronin alitumwa katika jimbo la Preah Vihear nchini Kambodia mnamo Agosti 2021. APOPO ina jumla ya panya 104 wanaojulikana kama 'HeroRATS' (Panya Mashujaa) wanaofanya kazi ya kugundua mabomu.
Kwenye tovuti maalum inayomuelezea Ronin, inaelezwa kuwa anapenda sana parachichi, ana urefu wa sentimita 68 na uzito wa gramu 1175. Tabia zake zinaelezwa kuwa ni "mchapakazi, mwenye upendo, na mpole."
Kambodia, ambayo imeathiriwa sana na miongo kadhaa ya vita vya wenyewe kwa wenyewe, ni moja ya nchi zilizo na idadi kubwa zaidi ya mabomu ya ardhini duniani. Zaidi ya kilomita za mraba 1000 za ardhi yake bado zimejaa mabomu hayo.
Nchi hiyo pia ina moja ya idadi kubwa zaidi duniani ya watu waliokatwa miguu kutokana na milipuko ya mabomu, na zaidi ya watu 40,000 wamepoteza viungo vyao kutokana na milipuko hiyo.
APOPO inasema kuwa 'HeroRATS' wanaweza kukagua eneo lenye ukubwa wa uwanja wa tenisi ndani ya dakika 30. Kazi hiyo hiyo inaweza kuchukua hadi siku nne kwa wataalamu wa kuondoa mabomu wanaotumia vifaa vya kugundua chuma, kulingana na kiasi cha chuma chakavu kilichopo eneo hilo.
Panya waliofunzwa wana uwezo wa kunusa kemikali inayoitwa TNT, ambayo hupatikana ndani ya mabomu, na tofauti na vifaa vya kugundua chuma, hawajali chuma chakavu.