Baada ya miaka mitano ya kuwa nje ya madaraka, Rais wa zamani wa Malawi, Peter Mutharika (85) wa chama cha Democratic Progressive Party (DPP), ameshinda uchaguzi mkuu na anatarajiwa kuapishwa tena, akimshinda Rais aliyekuwa madarakani, Lazarus Chakwera. Ushindi huu unahitimisha mchuano mkali kati ya viongozi hawa wawili na kurejesha mabadiliko ya uongozi nchini humo.
Katika ishara ya kuheshimu demokrasia, Rais Chakwera (70) wa chama cha Malawi Congress Party (MCP), alikubali kushindwa hata kabla ya Tume ya Uchaguzi kutangaza matokeo rasmi. Akihutubia taifa kupitia televisheni ya taifa jana, Septemba 24, Chakwera alisema ni wazi kuwa mpinzani wake alikuwa na uongozi usioweza kupingika. "Nimezungumza na Rais Mstaafu Mutharika kumpongeza kwa ushindi wake na kumtakia kila la kheri," alisema Chakwera, huku akiahidi kuhakikisha kunakuwa na makabidhiano ya madaraka kwa amani.
Kwa mujibu wa matokeo rasmi yaliyotangazwa na Tume ya Uchaguzi, Mutharika alipata asilimia 56.8 ya kura zote (kura milioni 3.04), huku Chakwera akipata asilimia 33.0 (kura milioni 1.77). Kwa kuwa Mutharika alipata zaidi ya nusu ya kura zote, ushindi wake umethibitishwa bila kuhitaji duru ya pili ya uchaguzi.
Kipindi cha uongozi wa Rais Chakwera, aliyeingia madarakani mwaka 2020 baada ya kumshinda Mutharika, kilitawaliwa na changamoto kubwa za kiuchumi na majanga ya asili. Mfumuko wa bei uliruka kutoka takriban asilimia 8 hadi asilimia 27, na kusababisha gharama za maisha kupanda kwa kasi. Uhaba mkubwa wa mafuta na chakula ulikuwa jambo la kawaida, huku misururu mirefu kwenye vituo vya mafuta ikiwa sehemu ya maisha ya kila siku.
Zaidi ya hayo, nchi ilikumbwa na Kimbunga Freddy mwaka 2023 kilichosababisha vifo vya watu zaidi ya 1,200, na kufuatiwa na ukame mkali uliosababishwa na El Niño mwaka jana, ambao ulisababisha mavuno duni na kuongeza tatizo la njaa. Changamoto hizi zilimomonyoa imani ya wananchi kwa serikali yake na kumpa fursa Peter Mutharika, ambaye ni mwanasiasa mwenye uzoefu, kutumia kutoridhika huko kujijengea upya na hatimaye kurejea madarakani.