Janga kubwa limeikumba Kaskazini Macedonia baada ya moto kuzuka katika klabu ya usiku, na kusababisha vifo vya watu 59 huku wengine 155 wakijeruhiwa. Kwa mujibu wa vyombo vya habari vya kimataifa kama AFP, dpa, na AP, tukio hili limeitikisa nchi hiyo ndogo ya Kusini mwa Ulaya.
Moto huo ulitokea katika klabu ya usiku ya Club Pulse mjini Kočani, mji wenye takriban wakazi 30,000, wakati wa tamasha la muziki wa hip-hop. Ripoti zinaeleza kuwa kati ya watu 1,000 hadi 1,500, wengi wao wakiwa vijana, walikusanyika kushuhudia onyesho la kundi maarufu la DNK, lakini sherehe hiyo iligeuka jinamizi saa 9 alfajiri.
Waziri wa Mambo ya Ndani wa Kaskazini Macedonia, Panče Tošikovski, alithibitisha kuwa vifo vilifikia 59, huku majina ya waliotambuliwa yakiwa 35. "Jumla ya majeruhi ni 155, na wanatibiwa katika hospitali mbalimbali kote nchini," alisema. Taarifa za awali zilieleza kuwa idadi ya vifo ilikuwa 51, lakini iliongezeka kadri muda ulivyopita.
Miongoni mwa majeruhi, 18 wako katika hali mahututi, huku baadhi yao wakihamishiwa mataifa mengine ya Ulaya kwa matibabu maalum. Daktari mkuu wa hospitali ya Kočani, Kristina Serafimovska, alisema kuwa wagonjwa waliolazwa ni wenye umri wa miaka 14 hadi 24, na 70 kati yao wamepata majeraha ya moto na madhara ya kuvuta hewa yenye monoksidi kaboni.
Kutokana na msongamano wa wagonjwa, baadhi ya majeruhi wamehamishiwa katika hospitali ya mji mkuu, Skopje, huku wakazi wa Kočani wakitumia magari yao binafsi kusaidia usafiri wa majeruhi.
Chanzo cha Moto na Uchunguzi
Moto ulianzia kutoka kwa cheche za kifaa cha mwangaza wa tamasha, ambacho kilisababisha miale ya moto kushika dari la klabu lililotengenezwa kwa nyenzo zinazowaka kwa urahisi. Waziri Tošikovski alieleza kuwa moto huo ulisambaa haraka na kusababisha moshi mzito, hali iliyozua taharuki miongoni mwa waliokuwepo ndani.
Mashuhuda wanasema kuwa kulikuwa na mtafaruku mkubwa wakati wa kutoroka, huku watu wakisukumana na kukanyagana katika harakati za kujiokoa. Kwenye mahojiano na AFP, msichana mmoja aliyekuwa nje ya hospitali akisubiri rafiki yake alisema, "Nilidhani ni mzaha mwanzoni, lakini ghafla kila mtu alikimbia huku na kule kwa hofu."
Mmoja wa manusura, Marija Taseva, alieleza kupitia runinga ya ndani kuwa alipigwa na watu waliokuwa wakijaribu kutoroka, akapoteza fahamu kwa muda mfupi, na aliporudiwa na fahamu akagundua kuwa dada yake amepotea. "Nimezunguka hospitali zote, lakini siwezi kumpata," alisema kwa huzuni.
Maswali Juu ya Usalama na Uwajibikaji
Janga hili limeibua maswali makubwa kuhusu usalama na uhalali wa klabu hiyo. Wizara ya Mambo ya Ndani ilitangaza kuwa watu wanne wamepewa hati za kukamatwa, huku uchunguzi wa awali ukibaini kuwa klabu hiyo ilikuwa ikiendeshwa bila vibali halali.
Mamlaka zimewakamata watu 15 kwa mahojiano, huku uchunguzi ukihusisha tuhuma za rushwa na ukiukaji wa kanuni za usalama. Waziri Tošikovski alisema kuwa klabu hiyo ilizidisha idadi ya watu waliokuwa wanaruhusiwa kuingia mara mbili zaidi ya uwezo wake wa kawaida wa watu 250.
Waziri Mkuu Hristijan Mickoski aliandika kwenye Facebook kuwa hii ni "siku ya huzuni kubwa kwa Kaskazini Macedonia," huku viongozi wa mataifa jirani kama Bulgaria, Ugiriki, na Albania wakitoa rambirambi na kuahidi msaada kwa waathiriwa.
Mazingira ya Kisiasa na Kumbukumbu za Majanga Mengine
Kwa mujibu wa dpa, matukio makubwa ya majanga kama haya Kusini Mashariki mwa Ulaya mara nyingi huchochea maandamano ya kisiasa. Katika Romania mwaka 2015, moto mkubwa katika klabu ya usiku jijini Bucharest uliosababisha vifo vya watu 64 ulipelekea kujiuzulu kwa Waziri Mkuu Victor Ponta kutokana na shutuma za ufisadi. Vilevile, Serbia ilishuhudia maandamano makubwa baada ya ajali ya treni mnamo Novemba 2023.
Janga hili linaweza kuwa na athari kubwa kwa siasa za Kaskazini Macedonia, hasa ikiwa uchunguzi utafichua kuwa uzembe wa maafisa wa serikali na rushwa vimechangia tukio hili mbaya.