Mlipuko mkubwa wa fataki umetokea usiku wa kuamkia Julai 1, 2025, katika ghala moja lililopo Esparto, eneo la mashambani la California, Marekani. Tukio hili la kutisha limesababisha moto mkubwa uliosambaa haraka kwenda maeneo ya misitu na mashamba jirani, na kusababisha watu saba kutojulikana waliko. Kutokana na hali hiyo, mamlaka za eneo hilo zimetoa agizo la kuwahamisha wakazi wa maeneo ya karibu mara moja, kama ilivyotangazwa Julai 2, 2025.
Timu za waokoaji wa dharura, wazima moto, na wachunguzi, wakishirikiana na mmiliki wa ghala hilo, wamefika eneo la tukio kwa ajili ya shughuli za uokoaji na uchunguzi. Idara ya Misitu na Ulinzi Dhidi ya Moto ya California (CAL FIRE) imeeleza kuwa, wanatumia ndege zisizo na rubani (drones) kuchunguza maeneo jirani na kutafuta watu waliopotea. Hadi sasa, haijabainika wazi kama watu waliopotea walikuwa wafanyakazi wa ghala hilo au wakazi wa karibu.
Kufuatia mlipuko huo, jeshi la polisi limetoa amri kwa wananchi kuhama maeneo ya hatari na kuepuka barabara zinazoelekea eneo la tukio. Inaaminika kuwa kiasi kikubwa cha fataki kilichokuwepo ghalani kilishika moto, na kusababisha mlipuko mkubwa uliosikika mbali na kusababisha jengo moja karibu na Esparto kuporomoka. Esparto ni mji mdogo uliopo kilomita 64 kaskazini magharibi mwa jiji la Sacramento, katika Kaunti ya Yolo.
Chanzo kamili cha mlipuko huo bado hakijafahamika, na uchunguzi unaendelea. Ofisi ya Sheriff wa Kaunti ya Yolo ilieleza usiku wa Julai 1 kuwa, "Moto huu utahitaji muda kupoa baada ya kuzimwa. Baada ya hapo tu ndipo wataalamu wa milipuko wataweza kuingia eneo hilo, kulinda eneo na kufanya uchunguzi." Moto huo ulioteketeza hekta 33 za mashamba ya kilimo jirani na ghala, ulizimwa asubuhi ya Julai 2.
CAL FIRE ilithibitisha katika taarifa yake ya Julai 2 kwamba mmiliki wa ghala hilo ana leseni ya kuhifadhi fataki. Waliongeza kuwa milipuko ya aina hii ni nadra sana kutokea, kwani vituo kama hivyo hufuata sheria kali za uhifadhi wa vilipuzi zilizowekwa na serikali ya California na shirikisho la Marekani.
Ofisi ya Gavana Gavin Newsom imetangaza kupitia tovuti yake rasmi kwamba imetuma vikosi vya ardhini na anga vya Walinzi wa Kitaifa wa jimbo kuchunguza chanzo cha tukio hilo. Imebainika kuwa ghala lililolipuka lilikuwa likihifadhi kiasi kikubwa cha fataki ambazo zilikusudiwa kutumika katika sherehe za Siku ya Uhuru ya Julai 4, si tu kwa ajili ya Kaunti ya Yolo, bali pia kwa kaunti jirani za Sutter na Yuba. Maafisa wa serikali katika kaunti hizo wamesema wanalazimika kutafuta haraka fataki mbadala, kwani stoo zao zote zimeteketea kabisa katika mlipuko huo.