Rais wa Marekani, Donald Trump, ametangaza kuwa ushuru wa forodha kwa Kanada na Meksiko utaanza kutumika tarehe 4 Machi, tofauti na kauli ya awali ya mshauri wake wa kiuchumi, Kevin Hassett, aliyedai kuwa utekelezaji wake utaanza mwezi Aprili. Mkanganyiko huu umeibua maswali kuhusu ikiwa ni mkakati wa kisiasa au iwapo kuna sintofahamu ndani ya Ikulu ya White House kuhusu sera za biashara.
Trump alitoa tangazo hilo kupitia mtandao wake wa kijamii, Truth Social, mnamo tarehe 27 Februari, akieleza kuwa kiwango kikubwa cha dawa za kulevya kutoka Meksiko na Kanada kinaendelea kuingia Marekani. Kwa msingi huo, alisisitiza kuwa ushuru wa forodha kwa nchi hizo mbili utaanza kutekelezwa rasmi tarehe 4 Machi. Rais huyo pia alitangaza ushuru wa ziada wa asilimia 10 kwa bidhaa za China.
Kauli ya Trump ilikuja muda mfupi baada ya Kevin Hassett, mkuu wa Baraza la Uchumi la Taifa (NEC), kusema katika mahojiano na CNBC kuwa ushuru huo ungeanza kutumika baada ya tarehe 1 Aprili. Hassett alidai kuwa Trump alikuwa ameahirisha utekelezaji wa ushuru huo ili kutoa muda wa kufanya tathmini ya athari zake kwa biashara na uchumi wa Marekani.
Mwezi huu, Trump alitangaza kuwa atapandisha ushuru wa bidhaa kutoka China kwa asilimia 10, huku Kanada na Meksiko zikikabiliwa na ushuru wa asilimia 25, akidai kuwa mataifa hayo mawili yanahusika katika kusababisha mmiminiko wa wahamiaji haramu na dawa za kulevya nchini Marekani. Hata hivyo, baadaye alitangaza kuwa ushuru kwa Kanada na Meksiko ungecheleweshwa hadi Machi 4, kusubiri tathmini ya hali ya usalama mpakani.
Taarifa hizi zilizokinzana zimeleta mkanganyiko katika masoko ya biashara. Awali, Trump alikuwa amesisitiza kuwa ushuru huo utaanza Aprili 2, akisema kuwa hali ya wahamiaji haramu na usalama wa mpaka itaamuliwa katika kipindi cha mwezi mmoja. Hata hivyo, siku moja tu baada ya kauli hiyo, alirudi tena na kusema kuwa utekelezaji utaanza mapema, mnamo Machi 4.
Mkanganyiko huu umeibua wasiwasi kuhusu jinsi Ikulu ya Marekani inavyoshughulikia sera zake za kiuchumi. Kanada na Meksiko ni washirika wakuu wa kibiashara wa Marekani. Takwimu za Ofisi ya Sensa ya Marekani zinaonyesha kuwa mwaka 2023, Marekani ilirekodi nakisi ya biashara ya dola bilioni 152.4 na Meksiko, ikiwa ya pili kwa ukubwa, huku Kanada ikiwa ya sita kwa nakisi ya dola bilioni 68.3.
Wachambuzi wanadai kuwa mabadiliko haya ya mara kwa mara yanaweza kuwa mkakati wa Trump wa kuwachanganya wapinzani wake wa kibiashara ili kuwalazimisha kutoa ustahimilivu zaidi katika mazungumzo. Kwa mujibu wa ripoti ya *Bloomberg*, maafisa wa Kanada, wakiongozwa na Waziri wa Usalama wa Umma, David McGuinty, wako Washington kujaribu kushawishi utawala wa Marekani kwamba wamechukua hatua za kutosha kuimarisha usalama wa mpaka. McGuinty alieleza kuwa ana uhakika kuwa juhudi za Kanada zitatosheleza mahitaji ya Marekani.
Katika juhudi za kutuliza hali, Kanada imeongeza rasilimali za usalama katika mpaka wake na Marekani, ikiwa ni pamoja na kutumia helikopta za doria na kuweka sera mpya za kudhibiti uingizwaji wa dawa za kulevya, kama fentanyl.
Bado haijulikani ikiwa Trump atashikilia tarehe 4 Machi au atabadilisha msimamo tena, lakini hali hii imeibua mashaka kuhusu uthabiti wa sera zake za kiuchumi, huku masoko na washirika wa kibiashara wa Marekani wakisubiri mwelekeo wa mwisho.