Katika hatua isiyo ya kawaida na iliyoacha maswali mengi, Bunge la nchi ya Asia ya Kati, Kyrgyzstan, limechukua uamuzi wa kujivunja lenyewe na kuitisha uchaguzi mkuu mwaka mmoja kabla ya muda uliopangwa. Uamuzi huu, uliopitishwa kwa kura nyingi za ndiyo 84 kati ya wabunge 90, umeibua mjadala mkali kuhusu mustakabali wa kisiasa wa taifa hilo lenye takriban watu milioni 7.
Kwa mujibu wa wabunge walioongoza hoja hiyo, hatua hiyo inalenga "kuimarisha mfumo wa kisiasa na utulivu nchini." Hoja yao ya msingi ni kwamba uchaguzi wa bunge uliopangwa kufanyika Novemba 2026 na uchaguzi wa rais uliopangwa Januari 2027, ungekaribiana sana, na hivyo kuleta changamoto za kiutendaji na kifedha kwa tume ya uchaguzi na serikali kwa ujumla. Mbunge mmoja, Ulan Primov, alisisitiza kuwa kutenganisha chaguzi hizi kutatoa nafasi bora ya maandalizi na kupunguza mivutano ya kisiasa. Sasa, uchaguzi mpya wa bunge unatarajiwa kufanyika kabla ya tarehe 30 Novemba mwaka huu.
Hata hivyo, wachambuzi wa siasa na wapinzani wa serikali wanaona mchezo mwingine nyuma ya pazia. Wanadai kuwa kuvunjwa kwa bunge ni mbinu ya kisiasa iliyopangwa na Rais wa sasa, Sadyr Japarov, ili kuimarisha udhibiti wake bungeni kabla ya yeye mwenyewe kuwania muhula wa pili. Kwa kuwa na bunge jipya linalomwunga mkono, itakuwa rahisi kwake kupitisha sera na sheria anazotaka, na hivyo kujiweka katika nafasi imara zaidi ya ushindi katika uchaguzi wa 2027.
Shaka hizi zinachochewa zaidi na mabadiliko ya sheria ya uchaguzi yaliyofanywa mwezi Juni. Mfumo wa zamani ulikuwa mseto, ukichanganya viti vinavyopatikana kwa uwakilishi wa vyama (proportional representation) na viti vya majimbo. Mfumo mpya umeondoa kabisa uwakilishi wa vyama, kumaanisha wagombea wote watatoka majimboni moja kwa moja. Mabadiliko haya yanatajwa kuwa pigo kubwa kwa vyama vidogo na visivyo na rasilimali za kutosha, kwani vitashindwa kusimamisha wagombea wenye ushawishi katika kila jimbo, na hivyo kutoa mwanya kwa chama tawala cha Rais Japarov, Ata-Jurt, ambacho kwa sasa kina viti 15, na washirika wake kutawala bunge lijalo.
Rais Japarov aliingia madarakani mwaka 2021 akibebwa na wimbi la maandamano ya wananchi yaliyopinga matokeo ya uchaguzi wa bunge wa 2020. Licha ya kuingia kwa ahadi za kidemokrasia, utawala wake umekosolewa kwa kuonyesha dalili za udikteta, ikiwemo kubana uhuru wa raia na vyombo vya habari, kudhibiti matumizi ya intaneti, na kuwashtaki wanaharakati wa haki za binadamu kwa madai ya kueneza "habari za uongo." Hatua hii ya sasa ya kulivunja bunge inaonekana na wengi kama mwendelezo wa mkakati wake wa kujilimbikizia madaraka.