Utawala wa Rais Donald Trump wa Marekani umeripotiwa kuishawishi Israel kusitisha mpango wake wa kufanya mashambulizi makubwa ya angani dhidi ya vituo vya nyuklia vya Iran. Gazeti la New York Times (NYT) la Marekani liliripoti habari hii jana, Aprili 16, 2025, likinukuu vyanzo vingi vyenye ufahamu wa suala hilo, likieleza kuwa hatua hiyo ya Marekani inalenga kutoa nafasi kwa mazungumzo ya nyuklia yanayoendelea kati ya Washington na Tehran.
Kwa mujibu wa NYT, serikali ya Israel ilikuwa imeandaa operesheni kubwa kulenga vituo vya nyuklia vya Iran na ilikuwa ikijadiliana na Marekani kuhusu utekelezaji wake. Israel imekuwa na mipango ya kushambulia vituo hivyo kwa muda mrefu, lakini mjadala kuhusu operesheni hiyo ulipamba moto mwaka jana, hasa baada ya Israel na Iran kuanza kushambuliana moja kwa moja tangu Aprili 2024.
Maafisa wa Israel walieleza kuwa awali walikuwa na mpango wa kutuma makomando wa jeshi la Israel kuingia katika vituo vya nyuklia vilivyojengwa chini ya ardhi nchini Iran na kutega mabomu ndani. Hata hivyo, mpango huo ulikadiriwa kuhitaji miezi kadhaa ya mafunzo. Kutokana na hilo, Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, aliyekuwa anataka operesheni ifanyike haraka zaidi, alibadilisha mpango na kuomba msaada wa Marekani kufanya mashambulizi makubwa ya mabomu kutoka angani.
Israel inahitaji sana msaada wa kijeshi wa Marekani ili kufanikisha shambulio kama hilo. Hasa, inahitaji mabomu maalum ya Marekani yanayojulikana kama 'bunker buster', yenye uzito wa takriban pauni 30,000 (kama kilo 13,600), ambayo yana uwezo wa kupenya na kuharibu ngome au vituo vilivyojengwa chini ya ardhi milimani, ambako Iran imeficha baadhi ya vituo vyake. Zaidi ya hayo, Israel ingehitaji msaada wa mifumo ya ulinzi wa anga ya Marekani ili kujilinda dhidi ya mashambulizi ya kulipiza kisasi kutoka Iran baada ya operesheni hiyo.
NYT iliripoti kuwa Marekani na Israel zilijadili mpango wa operesheni ambao ungehusisha mashambulizi ya mabomu yatakayoanza mapema Mei mwaka huu na kuendelea kwa zaidi ya wiki moja. Wakati huo huo, mjadala mkali uliibuka ndani ya utawala wa Trump kuhusu iwapo Marekani inapaswa kushiriki katika operesheni hiyo. Hatimaye, upande uliopinga ushiriki wa Marekani ulishinda. Maafisa wakuu kama Mkurugenzi wa Ujasusi wa Taifa (DNI) Tulsi Gabbard, aliyetahadharisha kuwa kuipa Israel silaha zaidi kungeongeza mivutano na Iran, pamoja na Mkuu wa Utumishi wa Ikulu Susie Wiles, Waziri wa Ulinzi Pete Hegseth, na Makamu wa Rais J.D. Vance, wote walionyesha wasiwasi kuhusu shambulio hilo.
Kutokana na hilo, na kwa sababu ilikuwa tayari imeanza mazungumzo ya nyuklia na Iran, serikali ya Trump iliamua kuizuia Israel. Jenerali Michael Kurilla, Kamanda Mkuu wa Majeshi ya Marekani katika Mashariki ya Kati (CENTCOM), alifanya ziara Israel mapema mwezi huu na kufikisha ujumbe kwa maafisa wa Israel kuwa "Ikulu ya White House inataka mpango wa mashambulizi uwekwe kando kwa sasa." Rais Trump mwenyewe anaripotiwa kumwambia Waziri Mkuu Netanyahu wakati wa ziara yake Washington mnamo Aprili 7 kuwa, "Mazungumzo ya nyuklia na Iran yanaendelea, hivyo kama Israel itashambulia vituo vya nyuklia Mei, Marekani haitaunga mkono."
Kwa sasa, Iran inaaminika kuwa imebakiza hatua za mwisho tu kufikia uwezo wa kutengeneza silaha za nyuklia. Tangu Marekani ilipojiondoa kwenye makubaliano ya nyuklia ya 2018 (JCPOA), Iran ilianza tena kurutubisha madini ya uranium na inakadiriwa kuwa na akiba kubwa ya uranium iliyorutubishwa. Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei, awali alikuwa amekataa pendekezo la mazungumzo kutoka kwa Trump, lakini alibadili msimamo baada ya kuona dalili kuwa mpango wa Israel wa kushambulia ulikuwa karibu kutekelezwa.
Hata hivyo, NYT iliripoti kuwa Makamu wa Rais Vance alidokeza kuwa iwapo mazungumzo ya nyuklia na Iran yatashindwa, Rais Trump anaweza kubadili msimamo na kuamua kuiunga mkono Israel katika siku zijazo.