Kati ya mapigano makali ya kijeshi na Israel, Iran imetuma ishara za dharura kwa Israel na Marekani kupitia nchi za tatu, ikionyesha nia yake ya kusitisha mashambulizi ya pande zote na kurejesha mazungumzo ya nyuklia. Hii imeripotiwa na Jarida la Wall Street Journal (WSJ) mnamo Juni 16.
WSJ ilifafanua kuwa Iran imewaeleza maafisa wa nchi za Kiarabu kwamba iko tayari kurejea kwenye meza ya mazungumzo ya nyuklia na Marekani, mradi tu Marekani isishiriki katika mashambulizi ya Israel dhidi ya Iran. Awali, Marekani na Iran zilipanga kufanya mazungumzo ya sita ya nyuklia mjini Oman mnamo Juni 15, lakini mazungumzo hayo yalifutwa baada ya mashambulizi makubwa ya Israel dhidi ya vituo vya nyuklia vya Iran. Wakati huo huo, WSJ iliripoti kuwa Iran pia imewasilisha ujumbe kwa upande wa Israel, ikisisitiza kuwa kukomesha mapigano ya kijeshi ni kwa maslahi ya pande zote.
Hata hivyo, WSJ inatathmini kuwa kuna uwezekano mdogo wa Israel kusitisha mapigano kwa sasa, ikizingatiwa kuwa inashikilia udhibiti wa anga wa Iran na inaweza kutuma ndege zake za kivita kwa uhuru katika anga ya Iran. Kwa Israel, hakuna sababu ya kusitisha mashambulizi kabla ya kuharibu zaidi vituo vya nyuklia vya Iran na kudhoofisha zaidi utawala wa Iran.
Licha ya tathmini hiyo, wanadiplomasia wa nchi za Kiarabu wanaona kuwa upande wa Iran unaonekana kutarajia Israel itatafuta suluhisho la kidiplomasia mwishowe, kwani haitaweza kuhimili vita vya muda mrefu vinavyoondoa rasilimali nyingi. Hata hivyo, tathmini hii ya Iran inategemea dhana kwamba Israel itaendesha mashambulizi yake yajayo dhidi ya vituo vya nyuklia vya chini ya ardhi vya Iran bila msaada wa Marekani.
Iwapo Marekani itaunga mkono mashambulizi dhidi ya vituo vya nyuklia vya chini ya ardhi vya Iran kwa kutumia silaha za kisasa, hali itabadilika. Kwa hiyo, Iran inaonekana kudai kuwa Marekani isisaidie mashambulizi ya Israel dhidi ya Iran kama sharti la kurejesha mazungumzo na Marekani. Wakati huo huo, WSJ iliripoti kuwa Iran imewaeleza maafisa wa Kiarabu kuwa inaweza kuharakisha mpango wake wa nyuklia na kuongeza kasi ya mgogoro iwapo hakutakuwa na matarajio ya kurejesha mazungumzo na Marekani.
Shirika la Habari la Reuters pia limeripoti, likinukuu vyanzo mbalimbali, kwamba Iran imezitaka nchi za Ghuba ya Mashariki ya Kati kama Qatar, Saudi Arabia, na Oman, kumshawishi Rais wa Marekani, Donald Trump, ili Israel ikubali kusitisha mapigano. Kwa kujibu, Reuters imesema kuwa Qatar, Saudi Arabia, na Oman zimeiomba Marekani kurejesha mazungumzo ya nyuklia na kuishinikiza Israel kusitisha mapigano.
Kufuatia ripoti hizi, Wizara ya Mambo ya Nje ya Misri ilitoa taarifa ya pamoja na mawaziri wa mambo ya nje wa nchi 20, ikiwemo Jordan, Falme za Kiarabu (UAE), Uturuki, Saudi Arabia, na Oman, ikilaani "mashambulizi ya Israel dhidi ya Iran tangu Juni 13 na ukiukaji wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa." Taarifa hiyo iliishinikiza Israel "kukomesha vitendo vyake vya uhasama dhidi ya Iran na kujitahidi kupunguza mvutano ili kufikia usitishaji vita na amani kamili." Taarifa ya pamoja pia ilisisitiza umuhimu wa kurejesha mazungumzo ya nyuklia kati ya Marekani na Iran, ikisema kuwa "kufikia makubaliano endelevu juu ya mpango wa nyuklia wa Iran ndiyo suluhisho pekee."
Wakati huo huo, Rais Trump, ambaye anahudhuria mkutano wa G7 nchini Canada, alizungumzia mapigano kati ya Israel na Iran, akisema, "Nitakwambia, Iran haishindi vita hivi." Alihimiza, "Wanapaswa kuanza mazungumzo mara moja kabla haijachelewa sana." Hata hivyo, Waziri Mkuu wa Israel, Benjamin Netanyahu, katika mahojiano na ABC News yaliyochapishwa siku hiyo, alizungumzia ripoti ya WSJ, akisema "haina kushangaza," na kuongeza, "Wanataka kuendelea na mazungumzo haya ya uwongo, wakidanganya na kuishirikisha Marekani." Netanyahu aliendelea kusema, "Wanataka kuendelea kutengeneza silaha za nyuklia na silaha kubwa za balistiki. Wanataka kuendelea kuunda vitisho viwili vinavyohatarisha uhai wa Israel hata wakati wa mazungumzo, lakini hilo halitatokea tena." Hali hii inaendelea kuweka kanda ya Mashariki ya Kati katika hali ya sintofahamu na wasiwasi mkubwa.