Umoja wa Mataifa (UN) umepitisha azimio muhimu linaloutaka utawala wa Taliban nchini Afghanistan kusitisha ukandamizaji unaoendelea dhidi ya wanawake na wasichana, sambamba na kuvunjilia mbali makundi yote ya kigaidi. Azimio hili, lililopitishwa tarehe 7 Julai, limeibua mjadala mkali baada ya Marekani na Israeli kupiga kura ya kupinga, huku mataifa mengine makubwa yakijizuia kupiga kura.
Azimio hilo lenye kurasa 11, limeainisha "changamoto za haraka za kuweka fursa za kurejesha uchumi, maendeleo, na ustawi nchini Afghanistan." Pia limetoa wito kwa nchi wafadhili kutoa msaada wa kibinadamu kufuatia mgogoro wa haki za binadamu na hali mbaya ya kiuchumi inayokabili taifa hilo la Asia ya Kati. Ingawa maazimio ya Baraza Kuu la UN hayana nguvu ya kisheria, yana umuhimu mkubwa kwani yanaakisi maoni ya jumuiya ya kimataifa.
Katika upigaji kura huo, mataifa 116 yaliunga mkono azimio hilo, yakionyesha uungwaji mkono mkubwa kwa wito huo wa kimataifa. Cha kushangaza, ni Marekani na Israeli pekee ndizo zilizopiga kura ya kupinga. Mataifa mengine 12, yakiwemo Urusi, China, India, na Iran, yalikataa kupiga kura.
Akizungumza kabla ya upigaji kura, Balozi Annett Günther wa Ujerumani, ambaye nchi yake ilipendekeza azimio hilo, alisisitiza wasiwasi mkubwa wa mataifa mengi, ikiwemo Ujerumani, kuhusu hali ya haki za binadamu nchini Afghanistan. Alionya hasa dhidi ya sera za Taliban ambazo amezielezea kama "uharibifu kamili" wa haki za wanawake.
Azimio hilo linakumbusha jumuiya ya kimataifa kuhusu hali ngumu ya akina mama wa Afghanistan wanaopambana na magonjwa na njaa kwa watoto wao, familia za waathirika wa ugaidi, na mamilioni ya wanawake na wasichana wa Afghanistan ambao wamefungiwa ndani ya nyumba zao. Hali hii inawakumbusha Watanzania jinsi elimu kwa wasichana ilivyokuwa ikisukumwa miaka ya nyuma na jinsi elimu inavyoweza kuwakomboa.
Hata hivyo, Balozi Jonathan Shrier wa Marekani alikosoa azimio hilo, akisema kuwa linatoa "msaada na umakini zaidi kwa makosa ya Taliban." Alidai kuwa serikali ya zamani ya Trump ilikuwa ikishikilia msimamo kwamba Taliban hawatabadili sera zao kulingana na matarajio au mahitaji ya jumuiya ya kimataifa. "Marekani imetoa muda, fedha, na hata maisha ya wanajeshi wake kuunga mkono wananchi wa Afghanistan kwa miongo kadhaa. Sasa ni wakati wa Taliban kuamka. Marekani haitaendelea kuwezesha (kusaidia) tabia zao chukizo," alisema Shrier.
Azimio hilo pia lilijumuisha shukrani kwa nchi zilizopokea wakimbizi wa Afghanistan, zikitaja hasa Iran na Pakistan kwa kupokea idadi kubwa zaidi. Marekani ilipinga hatua hii pia, ikidai kuwa Iran imewaua waafghan wengi bila taratibu za kisheria na inawalazimisha wakimbizi wa Afghanistan kujiunga na wanamgambo wao.
Pamoja na kutambua maboresho makubwa katika hali ya usalama nchini Afghanistan, azimio hilo lilionyesha wasiwasi kuhusu mashambulizi ya Al-Qaeda na Islamic State (IS). Kwa sababu hiyo, linaitaka serikali ya Afghanistan kuvunjilia mbali makundi yote ya kigaidi na wanamgambo ndani ya nchi bila ubaguzi.
Sambamba na azimio hili, Baraza Kuu la UN limemwomba Katibu Mkuu wa UN, António Guterres, kumtuma mratibu maalum nchini Afghanistan ili kufuatilia na kusaidia juhudi za jumuiya ya kimataifa. Hii inasisitiza umuhimu wa ushirikiano wa kimataifa katika kushughulikia changamoto zinazoikabili Afghanistan, na jinsi Tanzania, ikiwa mwanachama wa UN, inavyoendelea kuunga mkono amani na usalama duniani.