Hali ya kisiasa katika taifa la kisiwani la Madagascar, lililoko Mashariki mwa bara la Afrika, imeingia katika mchafuko mkubwa na kuchukua sura mpya. Kufuatia wiki kadhaa za maandamano makali yasiyokoma yaliyoongozwa na vijana wa "Kizazi cha Z" (Gen Z), Rais aliyekuwa madarakani, Andry Rajoelina, amelazimika kung'oka madarakani. Katika hali isiyotarajiwa na inayoashiria mapinduzi ya kijeshi, kiongozi mkuu wa jeshi ambaye alipata sifa kubwa kwa kukaidi amri ya kuwafyatulia risasi waandamanaji hao, ndiye amechukua hatamu za uongozi.
Kwa mujibu wa taarifa zilizothibitishwa na shirika la habari la kimataifa la AFP, kiongozi huyo mpya wa Madagascar ni Kanali Michael Randrianiaina. Huyu si mwanajeshi wa kawaida; ni Kamanda mkuu wa kikosi cha wasomi cha jeshi la nchi hiyo, kinachojulikana kwa jina la CAPSAT. Kanali Randrianiaina aliapishwa rasmi hapo jana, Oktoba 17, katika hafla iliyofanyika mbele ya Mahakama ya Katiba katika mji mkuu wa nchi hiyo, Antananarivo. Kwa kiapo hicho, amechukua rasmi wadhifa wa Urais wa nchi hiyo.
Wakati wa kula kiapo chake, Kanali Randrianiaina alitoa hotuba fupi lakini nzito, akiahidi mabadiliko. Alisema: "Nikiwa Rais mpya wa Madagascar, ninatambua majukumu makubwa yaliyo mbele yangu na ninaahidi kuyatekeleza kwa ukamilifu na kwa haki yote. Ninaapa kutumia mamlaka niliyokabidhiwa kulinda na kuimarisha umoja wa kitaifa, na muhimu zaidi, kutetea na kuimarisha haki za binadamu. Nitatoa nguvu zangu zote kuwatumikia wananchi."
Mkwamo huu wa kikatiba ulianza vipi? Chanzo kikuu cha yote haya ni hasira ya wananchi, ambayo ilichochewa na vijana wa "Kizazi cha Z". Vijana hawa walikuwa wamechoshwa na hali mbaya ya maisha, hasa kukatika kwa huduma muhimu za kijamii kama vile maji safi na salama, pamoja na umeme, ambao ulikuwa ukikatika mara kwa mara na kufanya maisha kuwa magumu. Maandamano ya amani yalisambaa kwa kasi nchi nzima.
Hali ilibadilika na kuwa mbaya zaidi mnamo tarehe 11 Oktoba. Siku hiyo, Kanali Randrianiaina na kikosi chake cha CAPSAT walipokea amri kutoka kwa serikali ya Rais Andry Rajoelina. Amri ilikuwa wazi: watumie nguvu yoyote, ikiwemo risasi za moto, kuwatawanya waandamanaji waliokuwa wamekusanyika mitaani. Katika kitendo cha kishujaa na kisicho cha kawaida, Kanali Randrianiaina alikataa katakata kutekeleza amri hiyo, akisema jeshi haliwezi kuwageuzia silaha raia linaopaswa kuwalinda.
Kitendo hicho cha kukaidi amri halali ya Amiri Jeshi Mkuu kilimkasirisha vikali Rais Rajoelina. Mara moja, aliwatangaza wanajeshi hao walioasi, akiwemo Kanali Randrianiaina, kama "wasaliti" na "wapanga mapinduzi" (coup plotters). Hata hivyo, kauli hiyo ilimgeukia. Nguvu ya umma, ikiungwa mkono na kitendo cha jeshi kukataa kuua raia, ililipa Bunge la nchi hiyo ujasiri. Mnamo tarehe 14 Oktoba, Bunge liliketi na kupiga kura ya kumwondoa rasmi Rais Rajoelina madarakani (impeachment).
Tangu kung'olewa kwake, hajulikani alipo Bwana Rajoelina. Aliandika ujumbe mfupi kwenye mitandao yake ya kijamii akidai kuwa "amekimbilia mahali salama," lakini hakufafanua alipo. Hata hivyo, shirika la habari la Reuters linaripoti kuwa huenda kiongozi huyo aliyeangushwa amekimbilia Dubai, katika Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE).
Wakati huohuo, kitendo cha mwanajeshi kushika madaraka ya nchi kimeibua wasiwasi mkubwa kimataifa. Umoja wa Afrika (AU) na Umoja wa Mataifa (UN) tayari vimetoa kauli za kuonyesha hofu yao kuhusu kile kinachoonekana waziwazi kuwa ni mapinduzi ya kijeshi na kuingia kwa utawala wa kijeshi (military junta).
Kinachoshangaza zaidi na kuwa kichekesho cha kihistoria (historical irony) ni jinsi Bwana Rajoelina mwenyewe alivyopata madaraka. Wachambuzi wa siasa za Madagascar wanakumbusha kuwa ilikuwa ni mwaka 2009, ambapo Rajoelina, wakati huo akiwa mwanasiasa kijana na Meya wa Antananarivo, aliongoza maandamano makali ya kupinga serikali iliyokuwepo madarakani. Maandamano hayo yalifanikiwa kuipindua serikali, na akajitwalia urais kama kiongozi wa serikali ya mpito. Kwa maneno mengine, kiongozi aliyetumia nguvu ya umma na jeshi kuingia madarakani, sasa ameondolewa kwa nguvu hiyohiyo ya umma (Kizazi cha Z) na jeshi.