Kufuatia kipindi cha miaka minne na nusu ya utawala wa kijeshi nchini Myanmar, serikali ya kijeshi iliyochukua madaraka kupitia mapinduzi ya mwaka 2021 imetangaza kumalizika kwa hali ya dharura. Tangazo hili, lililotolewa na msemaji wa jeshi, Zaw Min Tun, linaashiria hatua kuelekea uchaguzi mkuu uliopangwa kufanyika Desemba mwaka huu. Hata hivyo, hatua hii imepokelewa kwa mashaka na upinzani mkali kutoka kwa makundi ya upinzani na mataifa ya Magharibi, wakisema ni mbinu ya jeshi kujilinda na kuimarisha mamlaka yake.
Hata kama jeshi limetoa taswira ya kukabidhi madaraka kwa serikali ya mpito, ukweli ni kwamba mkuu wa jeshi, Min Aung Hlaing, anaendelea kushikilia hatamu za nchi kama kaimu rais. Kiongozi huyo wa kijeshi amesema uchaguzi huo utafanyika Desemba na jitihada zote zitafanywa ili kila raia mwenye sifa apige kura. Kauli hii inaonekana kama jaribio la kuhalalisha utawala wao, lakini wachambuzi wa mambo ya kisiasa, wakiwemo kutoka taasisi za kimataifa kama IISS, wanaona ni mchezo wa kuigiza tu. Mtafiti Morgan Michaels ameeleza kuwa watu wale wale ndio wanaosimamia kila kitu, hivyo hakuna nia ya kweli ya kuachia madaraka kwa raia.
Tukumbuke, jeshi la Myanmar lilichukua madaraka Februari 2021, likidai kuwa kulikuwa na udanganyifu mkubwa katika uchaguzi wa mwaka 2020 ambao ulisababisha chama cha NLD cha Aung San Suu Kyi kushinda. Ingawa waangalizi huru hawakupata ushahidi wa udanganyifu, jeshi lilitangaza hali ya dharura, ambayo imekuwa ikiongezwa mara saba mfululizo. Kipindi hiki chote, Myanmar imetumbukia katika vita vya wenyewe kwa wenyewe, huku makundi ya upinzani yakijikusanya na kuunda serikali yao ya mpito na vikosi vya ulinzi vya raia.
Kabla tu ya kutangaza kumaliza hali ya dharura, jeshi lilitunga sheria mpya kali inayotoa adhabu ya hadi miaka 10 jela kwa yeyote atakayetoa matamshi au kufanya maandamano yenye lengo la kuharibu mchakato wa uchaguzi. Hatua hii inaashiria wazi kuwa jeshi haliko tayari kuvumilia upinzani wowote. Makundi ya upinzani tayari yametangaza kususa uchaguzi huo, yakidai kuwa hauwezi kuwa huru na wa haki chini ya utawala wa kijeshi.
Hali hii inatukumbusha namna tawala za kijeshi zinavyojaribu kuvaa vazi la demokrasia ili kujipatia uhalali wa kimataifa na kitaifa. Ingawa uchaguzi unatangazwa kama suluhisho, bila uhuru wa kisiasa na uwazi, matokeo yake mara nyingi huwa ni kuimarisha tu mamlaka ya wale walio madarakani. Mataifa ya Magharibi yanaendelea kusisitiza kwamba uchaguzi huu ni bandia na ni mchezo mchafu wa serikali ya kijeshi wa kujijengea mazingira ya kuendelea kutawala kwa muda mrefu zaidi.