Tetemeko la ardhi lenye nguvu ya kipimo cha 6.2 lilitokea baharini karibu na jiji la Istanbul nchini Uturuki mnamo Aprili 23, 2025, majira ya saa 6:49 mchana kwa saa za huko. Tukio hili lilisababisha hofu kubwa kwa wakazi wa jiji hilo kubwa na maeneo jirani, huku ripoti za awali zikionyesha kuwepo kwa majeruhi.
Kwa mujibu wa Kituo cha Utafiti wa Jiosayansi cha Ujerumani (GFZ), kitovu cha tetemeko hilo kilikuwa katika longitudo ya mashariki 28.15 na latitudo ya kaskazini 40.88, na kina chake kilikuwa kilomita 10 tu chini ya uso wa ardhi. Hii inamaanisha kuwa mtetemeko huo ulikuwa wa juu juu kiasi, jambo linaloweza kuongeza athari zake. Mamlaka ya Kudhibiti Maafa na Dharura ya Uturuki (AFAD) ilithibitisha tetemeko hilo na kutoa wito kwa wakazi kutoka nje ya majengo na kutafuta maeneo salama. AFAD iliripoti mitetemeko ya susuli mitatu yenye ukubwa kati ya 4.4 na 4.9 kufuatia tetemeko kuu.
Waziri wa Mambo ya Ndani wa Uturuki, Ali Yerlikaya, kupitia ukurasa wake kwenye mtandao wa X (zamani Twitter), alifahamisha kuwa kufikia saa 9:12 alasiri, jumla ya mitetemeko ya susuli 51 ilikuwa imerekodiwa, huku yenye nguvu zaidi ikiwa na kipimo cha 5.9. Idadi hii kubwa ya mitetemeko ya susuli iliongeza wasiwasi kwa wakazi.
Picha na video zilizosambaa zilionyesha mamia ya wakazi wa Istanbul wakikimbilia mitaani huku majengo yakitetemeka. Wengi walionekana wakitumia simu zao za mkononi, pengine kuwasiliana na familia na wapendwa wao. Mkazi mmoja wa Istanbul alinukuliwa akielezea tukio hilo akisema, "Ghafla mtetemeko mkubwa ulianza na nilihisi kwa nguvu sana. Nilitishwa, nikamkumbatia mbwa wangu na kulala chini nikisubiri uishe."
Vyombo vya habari vya kimataifa viliripoti kuwa wakazi wa Istanbul, jiji lenye watu milioni 16 na ambalo ni jiji kubwa zaidi nchini Uturuki, pamoja na maeneo jirani yake, walitoka nje ya majengo kwa hofu kubwa kufuatia mtetemeko huo. Mtetemeko huo ulisikika hata katika mji wa Sofia, Bulgaria, ambapo wakazi pia waliripoti kuhisi mitetemeko na kuingiwa na wasiwasi.
Serikali ya Mkoa wa Istanbul ilitoa taarifa ikieleza kuwa watu 151 walijeruhiwa na walipatiwa matibabu hospitalini, lakini hakuna hata mmoja aliyekuwa katika hali mahututi iliyotishia maisha yake. Taarifa hiyo, iliyotolewa kufikia saa 9:30 alasiri siku hiyo, ilithibitisha kuwa hakuna vifo vilivyoripotiwa kutokana na tetemeko hilo. Pia, ilisema kuwa hakuna majengo ya makazi yaliyoporomoka kote jijini isipokuwa jengo moja lililoachwa katika wilaya ya Fatih.
Rais wa Uturuki, Recep Tayyip Erdoğan, alitumia mtandao wa X kusema kuwa anafuatilia kwa karibu hali hiyo. Ofisi ya Rais pia ilitoa miongozo kwa umma kuhusu hatua za kuchukua iwapo kutakuwa na mitetemeko ya ziada.
Uturuki iko katika eneo lenye shughuli kubwa za kijiolojia. Upande wa kaskazini-mashariki mwa nchi hiyo kuna ukanda wa hitilafu wa Anatolia (Anatolian Fault Zone), ambapo mapande manne ya dunia (tectonic plates) yanayounda ukoko wa ardhi hukutana: mapande ya Eurasia, Afrika, Arabia, na India. Mikutano ya mapande haya mara nyingi husababisha matetemeko ya ardhi. Ukanda huu wa hitilafu wa Anatolia husogea takriban sentimita 2.5 kila mwaka kinyume na saa, ukigongana na maeneo mengine na kusababisha matetemeko. Pamoja na Ukanda wa Pasifiki wa Moto (Pacific Ring of Fire), Ukanda wa Hitilafu wa Anatolia ni mojawapo ya maeneo yenye matetemeko mengi zaidi duniani. Tangu mwaka 2000, Uturuki imekumbwa na matetemeko ya ardhi zaidi ya kumi yenye nguvu ya kipimo cha 6.0 au zaidi.
Kumbukumbu za matetemeko makubwa ya hivi karibuni nchini Uturuki ni nyingi na za kusikitisha. Februari 2023, matetemeko mawili makubwa ya vipimo 7.8 na 7.5 yalipiga eneo la kusini-mashariki mwa Uturuki karibu na mpaka wa Syria, na kusababisha janga kubwa lililopelekea vifo vya takriban watu 50,000. Kabla ya hapo, Agosti 1999, matetemeko mawili yalipiga mji wa Izmit kaskazini-magharibi mwa Uturuki na kuua takriban watu 18,000. Mwaka 2011, tetemeko lililotokea kusini-mashariki mwa Uturuki lilisababisha vifo vya zaidi ya watu 600.
Wanajiolojia nchini Uturuki wanaonya mara kwa mara kwamba Istanbul, ambayo iko umbali wa kilomita 15 hadi 20 kusini mwa ukanda wa hitilafu wa Kaskazini wa Anatolia - eneo hatari lenye mikutano ya mapande ya Anatolia na Eurasia - iko katika hatihati ya kuathirika na tetemeko la ardhi lenye uharibifu mkubwa. Jiji la Istanbul, ambalo lina idadi kubwa ya majengo (yakikadiriwa kuwa zaidi ya milioni 1.1 ya majengo ya makazi na takriban ghorofa 4500, na kila jengo likiwa na wastani wa watu zaidi ya 3.3), liko katika hatari kubwa. Ripoti ya miaka miwili iliyopita kutoka gazeti la Hürriyet ilikadiria kuwa tetemeko la kipimo cha 7.5 katika eneo hilo linaweza kusababisha uharibifu mkubwa kwa majengo 13,000 na uharibifu wa maana kwa zaidi ya majengo 39,000. Matukio kama haya yanaendelea kukumbusha hatari inayoikabili mamilioni ya watu wanaoishi katika maeneo yenye shughuli kubwa za kijiolojia.