Israeli Yaongeza Joto Mashariki ya Kati: Mpango wa Kukalia Gaza Kabisa Waidhinishwa, Houthis Washambuliwa Yemen

international | Tue May 06 2025


Israeli Yaongeza Joto Mashariki ya Kati: Mpango wa Kukalia Gaza Kabisa Waidhinishwa, Houthis Washambuliwa Yemen

Hali ya wasiwasi na mivutano imeongezeka kwa kasi katika eneo tete la Mashariki ya Kati kufuatia hatua za kijeshi za Israel za kuidhinisha rasmi mpango wa kuukalia kikamilifu Ukanda wa Gaza na, wakati huo huo, kufanya mashambulizi ya anga ya kulipiza kisasi dhidi ya waasi wa Kihouthi nchini Yemen. Matukio haya yaliyoripotiwa na vyombo vya habari vya kimataifa, vikiwemo shirika la habari la Reuters, tarehe 6 Mei 2025, yanaashiria uwezekano wa kuzuka upya kwa mapigano makubwa zaidi.


Baraza la Usalama la Israel, katika kikao cha dharura kilichoongozwa na Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu usiku wa tarehe 4 Mei, 2025, liliidhinisha kwa kauli moja mpango kabambe wa operesheni ya kijeshi uitwao 'Magari ya Vita ya Gideon'. Mpango huu unaweka bayana dhamira mpya ya Israel ya sio tu kuingia bali kuukalia Ukanda wa Gaza na kudumisha udhibiti wake wa kimaeneo kwa muda mrefu. Akithibitisha azma hii, Waziri Mkuu Netanyahu aliandika ujumbe kwenye mtandao wa X (uliojulikana zamani kama Twitter) akisema, "Jambo moja liko wazi. Jeshi la Ulinzi la Israel (IDF) litaingia na halitatoka," kauli inayofafanua rasmi mabadiliko ya kimkakati. Hii ni tofauti kubwa na mbinu za awali ambapo jeshi la ardhini la Israel lilikuwa likijikita katika maeneo maalum ya mpakani na kufanya mashambulizi dhidi ya ngome za Hamas kisha kuondoka.


Kituo cha utangazaji cha umma cha Israel, Kan, kikinukuu maafisa wa serikali, kimeripoti kuwa mpango huu mpya utatekelezwa kwa awamu na huenda ukachukua miezi kadhaa kukamilika. Ili kutekeleza operesheni hii ya kiwango kikubwa, Israel inatarajia kuita maelfu ya wanajeshi wake wa akiba kujiunga na vikosi vilivyopo. Hata hivyo, afisa mmoja mwandamizi wa ulinzi wa Israel, ambaye hakutaka kutajwa jina, amedokeza kuwa operesheni hiyo haitaanza mara moja, bali itasubiri hadi baada ya ziara ya Rais wa Marekani, Donald Trump, katika eneo la Mashariki ya Kati iliyopangwa kufanyika wiki ijayo. Hatua hii inaonekana na wachambuzi wengi kama shinikizo la kimkakati kwa kundi la Hamas ili kujaribu kupata makubaliano fulani ya kuwaachia mateka au mengineyo kabla au wakati wa ziara hiyo muhimu ya Trump. Uamuzi huu wa Israel umekuja muda mfupi tu baada ya juhudi za kidiplomasia za kufikia makubaliano ya kusitisha mapigano na Hamas kushindwa kufikia tamati njema. Gazeti la New York Times limechambua kuwa hatua hii ya Netanyahu pia ni ujumbe kwa wafuasi wake wenye msimamo mkali nchini Israel ambao wamekuwa wakichukizwa na kile wanachokiona kama kushindwa kwa serikali kuangamiza kabisa uwezo wa kijeshi wa Hamas.


Akijibu kuidhinishwa kwa mpango huo mpya wa Israel, Basem Naim, afisa mwandamizi katika idara ya kisiasa ya Hamas, alisisitiza katika mahojiano na vyombo vya habari kuwa "hakuna maana yoyote kwa Hamas kushiriki katika mazungumzo zaidi au kuzingatia mapendekezo yoyote mapya ya kusitisha mapigano wakati ambapo vita vya njaa na operesheni za kuwaangamiza raia wa Palestina zinaendelea katika Ukanda wa Gaza."


Wakati huo huo, katika tukio jingine linaloongeza joto katika kanda, jeshi la Israel lilifanya mashambulizi makubwa ya anga likitumia takriban ndege 20 za kivita dhidi ya maeneo yanayodhibitiwa na waasi wa Kihouthi katika bandari ya Hodeidah nchini Yemen. Hatua hii ya Israel imetafsiriwa na wengi kama ya kulipiza kisasi kwa shambulio la kombora lililorushwa na Wahouthi siku chache zilizopita ambalo lililenga maeneo karibu na Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Ben Gurion mjini Tel Aviv. Tukio hilo la shambulizi la Wahouthi lilikuwa la kwanza kwa kombora lao kufanikiwa kupenya na kushinda mfumo wa ulinzi wa anga wa Israel tangu kuanza kwa awamu ya sasa ya vita vya Gaza. Kwa kufanya mashambulizi hayo ya kulipiza kisasi umbali wa takriban kilomita 2000 kutoka Israel hadi Yemen, wachambuzi wanaona kuwa Israel inataka kuonyesha uwezo wake mkubwa wa kijeshi wa kujibu mapigo kwa haraka na kwa umbali mrefu sana.


Hatua hizi za kijeshi za Israel zinakuja wakati ambapo mazungumzo kuhusu mkataba mpya wa nyuklia kati ya Marekani na Iran yamekwama. Kuna hofu inayoongezeka miongoni mwa jumuiya ya kimataifa kuwa upanuzi huu wa shughuli za kijeshi za Israel unaweza kuichokoza zaidi Iran na washirika wake, na hivyo kuzidisha hali ya ukosefu wa utulivu na usalama katika eneo zima la Mashariki ya Kati.

The copyright for this content belongs to the copyright holder or provider. Unauthorized use may result in legal liability under copyright laws and other regulations.