Mamlaka za afya nchini Hong Kong zimetangaza hali ya tahadhari kufuatia kuripotiwa kwa kifo cha kwanza kabisa nchini humo kinachotokana na homa ya Chikungunya, ugonjwa unaoenezwa na mbu. Tukio hili la kusikitisha limeweka msisitizo mpya juu ya hatari za ugonjwa huu, ambao chimbuko lake lilibainika kwa mara ya kwanza nchini Tanzania zaidi ya nusu karne iliyopita.
Mhasiriwa wa tukio hili ni mwanamume mzee mwenye umri wa miaka 77, ambaye alifariki dunia kutokana na viungo vyake mbalimbali kushindwa kufanya kazi (multiple organ failure) baada ya kuugua homa hiyo. Kifo hiki ni cha kwanza tangu mripuko wa Chikungunya ulipogunduliwa katika maeneo ya kusini mwa China Bara mwezi Julai mwaka huu.
Kwa mujibu wa taarifa kutoka gazeti la Sing Tao Daily la Hong Kong, mzee huyo alikuwa amesafiri kwenda China Bara na alirejea Hong Kong mnamo Oktoba 13. Inaarifiwa kuwa tayari alikuwa na historia ya magonjwa sugu (chronic illnesses). Mara tu baada ya kurejea, alianza kuonyesha dalili za homa kali pamoja na maumivu makali ya viungo.
Mnamo Oktoba 14, alilazwa hospitalini, lakini kwa bahati mbaya, hali yake iliendelea kuzorota kwa kasi, na kumlazimu kuhamishiwa katika chumba cha wagonjwa mahututi (ICU), ambako ndiko alikofia.
Katika jaribio la kuwatoa hofu wananchi, Idara ya Afya ya Hong Kong imetoa taarifa ikieleza kuwa vifo au dalili kali sana zinazotokana na Chikungunya ni nadra sana kutokea. Takwimu zinaonyesha kuwa kiwango cha vifo ni chini ya mtu mmoja kwa kila watu 1,000 wanaopata maambukizi. Mamlaka zimesisitiza kuwa matatizo makubwa ya kiafya yanayoweza kusababisha kifo mara nyingi huhusishwa moja kwa moja na magonjwa sugu ambayo mgonjwa alikuwa nayo kabla ya kupata maambukizi.
Hata hivyo, tahadhari maalumu imetolewa kwa makundi ambayo yapo katika hatari zaidi ya kupata madhara makubwa pindi yakipatwa na ugonjwa huu. Makundi hayo ni pamoja na:
- Wazee wenye umri wa zaidi ya miaka 65.
- Watoto wachanga walio na umri wa chini ya mwaka mmoja.
- Akina mama wajawazito.
- Watu wenye magonjwa sugu kama vile shinikizo la damu (presha), kisukari, na magonjwa ya moyo.
Mamlaka zimeonya kuwa watu walio katika makundi haya wana hatari kubwa ya kupata matatizo (complications) na huenda wakatumia muda mrefu zaidi kupona.
Ushauri mzito umetolewa kwa wasafiri na raia wote: "Mtu yeyote anayerejea kutoka maeneo yaliyoathirika na Chikungunya na kuanza kuonyesha dalili kama vile homa, maumivu ya ghafla ya viungo, au vipele, anashauriwa vikali kwenda kituo cha afya mara moja kwa uchunguzi."
Takwimu za mwaka huu zinaonyesha kuwa Hong Kong imesharipoti visa 42 vya Chikungunya, na cha kutia maanani ni kwamba wagonjwa wote hao 42 walipata maambukizi hayo wakiwa China Bara na kuingia nayo Hong Kong.
Kwa mtazamo wa kimataifa, kuanzia Januari hadi Septemba mwaka huu, jumla ya nchi 40 duniani kote (katika mabara ya Amerika, Afrika, Asia, na Ulaya) zimeripoti visa 445,271 vya Chikungunya. Kati ya hao, vifo 155 vimeripotiwa.
Cha muhimu kwa Watanzania kukumbuka ni kwamba ugonjwa huu uligunduliwa kwa mara ya kwanza duniani nchini Tanzania mwaka 1952. Homa hii husababisha dalili za homa kali, maumivu makali ya misuli na viungo (wakati mwingine maumivu haya hudumu kwa miezi), pamoja na maumivu ya kichwa.
Hatari kubwa zaidi ya Chikungunya ni kwamba hadi leo hii, hakuna chanjo maalum wala tiba ya moja kwa moja ya kuutibu ugonjwa huu. Matibabu yanayotolewa ni ya kupunguza dalili tu (kama homa na maumivu). Njia bora na pekee ya uhakika ya kuzuia ugonjwa huu ni kujikinga na kuumwa na mbu.