Rais wa Marekani, Donald Trump, ambaye amekuwa akifurahia kuwachezea akili wafuasi na wapinzani wake kuhusu uwezekano wa kuwania urais kwa muhula wa tatu, anaonekana hatimaye 'kunyoosha mikono' na kukubali ukweli wa kisheria.
Akiwa kwenye ndege rasmi ya rais, Air Force One, mnamo tarehe 29 akisafiri kutoka Japan kuelekea Korea Kusini, Bw. Trump aliweka mambo hadharani kwa waandishi wa habari. Kauli yake ilikuwa wazi na ya moja kwa moja, tofauti na kauli zake za mafumbo za hapo awali.
"Ukiisoma (Katiba) iko wazi kabisa. Siwezi kugombea. Inasikitisha sana," alisema Trump. Kauli hii, kama ilivyoripotiwa na shirika la habari la Reuters, inaashiria mabadiliko makubwa katika msimamo wake, kwani hapo awali alikuwa akifurahia wazo hilo na kuwaacha watu wakijadili.
Tangu aingie madarakani mwezi Januari, Trump amekuwa akidokeza mara kadhaa kuwa wazo la muhula wa tatu si jambo lisilowezekana. Hivi karibuni tu, tarehe 27, akiwa safarini kutoka Malaysia kwenda Japan, alipoulizwa kuhusu suala hilo, alijibu kwa mbwembwe: "Ninataka kufanya hivyo," kauli iliyozua tena mjadala mkali nchini Marekani.
Wadadisi wa mambo wanasema Trump amekuwa akitumia wazo hili kama mbinu ya kisiasa kuwachokoza wapinzani wake wa chama cha Democratic. Hali hii ilichochewa zaidi na hatua yake ya kuweka kofia yenye maandishi "Trump 2028" juu ya meza yake katika ofisi ya Ikulu (Oval Office). Kofia hizo pia zimekuwa zikiuzwa kwenye tovuti rasmi ya bidhaa za Trump.
Vilevile, baadhi ya washirika wake wa karibu, kama vile aliyekuwa mshauri wake mkuu wa mikakati, Steve Bannon, walikuwa wakilipigia debe wazo hilo. Bannon, katika mahojiano na jarida la The Economist tarehe 24, alidai kuwa 'kuna mpango wa Trump kuongoza muhula wa tatu' na kwamba angeufichua baadaye.
Hata hivyo, kikwazo kikuu kimekuwa ni Katiba ya Marekani. Marekebisho ya 22 (22nd Amendment) ya Katiba hiyo, yaliyopitishwa mwaka 1951, yanaweka bayana: "Hakuna mtu atakayechaguliwa katika wadhifa wa Rais zaidi ya mara mbili."
Mfumo huu wa ukomo wa mihula miwili si mgeni. Hapa nchini Tanzania, Katiba ya Jamhuri ya Muungano pia inaweka ukomo wa mihula miwili ya miaka mitano mitano kwa Rais, utaratibu ambao umeheshimishwa na kuwa msingi wa mabadilishano ya madaraka kwa amani tangu awamu ya pili ya uongozi.
Kauli hii ya sasa ya Trump ya kukiri kushindwa kisheria inakuja siku moja tu baada ya Spika wa Bunge la Wawakilishi, Mike Johnson, ambaye ni mwanachama wa chama cha Republican kama Trump, kulizima hadharani wazo hilo.
Akizungumza na waandishi wa habari mjini Washington tarehe 28, Spika Johnson alikiri kuwa mchakato wa kikatiba wa kumruhusu Trump kugombea tena ni mgumu mno. Alieleza kuwa kubadilisha Katiba kunahitaji theluthi mbili (2/3) ya kura za Mabunge yote mawili (Seneti na Wawakilishi) na kisha kuidhinishwa na robo tatu (3/4) ya majimbo yote 50 ya Marekani—jambo ambalo ni gumu kutimia katika mazingira ya sasa ya kisiasa.
"Sioni njia ya kubadilisha Katiba," alisema Johnson. Aliongeza kuwa anaamini Trump anajua vikwazo hivyo vya kikatiba na kwamba Rais amekuwa "akifurahi tu kuwatania Wademokrat" kwa kuacha wazo hilo likielea hewani.
Cha kushangaza ni kwamba, hata wakati ule (tarehe 27) aliposema 'anataka' muhula wa tatu, Trump alidokeza pia kuhusu mustakabali wa chama hicho mwaka 2028, akiwataja Makamu wake wa Rais, JD Vance, na Waziri wa Mambo ya Nje, Marco Rubio, kama watu wanaoweza kuwa wagombea wa urais.
Ingawa kwa sasa Trump anaonekana kusalimu amri kwa Katiba, wengi bado wanaamini kuwa kauli za kiongozi huyo zinaweza kubadilika wakati wowote.