Mfuko wa Utajiri wa Taifa wa Norway, ambao ni mkubwa zaidi duniani na wenye thamani inayokadiriwa kuzidi Dola za Kimarekani trilioni 2 (sawa na takriban Shilingi za Kitanzania Trilioni 5,200), umetangaza hatua ya kushitukiza ya kuondoa uwekezaji wake wote kwenye kampuni kubwa ya kutengeneza mitambo ya ujenzi ya Marekani, Caterpillar, pamoja na benki tano maarufu nchini Israel.
Uamuzi huu mgumu unatokana na kile ambacho mfuko huo umeita "hatari isiyokubalika" kwamba kampuni hizi zinachangia katika ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu unaoendelea katika maeneo ya Ukingo wa Magharibi na Ukanda wa Gaza nchini Palestina. Taarifa kutoka Benki Kuu ya Norway, inayosimamia mfuko huo, imeeleza kuwa hatua hiyo imechukuliwa kufuatia mapendekezo ya kina kutoka kwa Baraza la Maadili la mfuko huo.
Kwa upande wa Caterpillar, Baraza la Maadili lilibaini kuwa tingatinga na mitambo mingine ya kampuni hiyo imekuwa ikitumiwa na jeshi la Israel katika operesheni za kubomoa makazi ya Wapalestina na miundombinu muhimu, vitendo ambavyo vinakiuka sheria za kimataifa za kibinadamu. Ripoti hiyo ilisisitiza kuwa vifaa vya Caterpillar vimekuwa sehemu muhimu ya uharibifu unaofanyika katika maeneo hayo yenye mizozo. Hii ni mara ya kwanza kwa mfuko huu wenye nguvu kuchukua hatua kali kiasi hiki dhidi ya kampuni kubwa ya Marekani kwa misingi ya ukiukwaji wa sheria za kimataifa. Kabla ya uamuzi huu, mfuko ulikuwa unamiliki hisa zenye thamani ya asilimia 1.17 ndani ya Caterpillar.
Wakati huohuo, benki tano za Israel—Hapoalim, Bank Leumi, Mizrahi Tefahot Bank, First International Bank of Israel, na FIBI Holdings—zimeondolewa kwenye orodha ya uwekezaji kwa sababu zinadaiwa kutoa fedha na huduma za kifedha zinazowezesha ujenzi na upanuzi wa makazi ya walowezi wa Kiyahudi katika Ukingo wa Magharibi, eneo ambalo linatambuliwa kisheria za kimataifa kama ardhi ya Wapalestina inayokaliwa kimabavu.
Mfuko huu, unaokusanya mapato ya mafuta na gesi ya Norway kwa ajili ya manufaa ya vizazi vijavyo, unafuata miongozo mikali ya kimaadili iliyowekwa na Bunge la nchi hiyo. Miongozo hiyo inakataza kuwekeza katika kampuni zinazohusika na uhalifu mkubwa, uharibifu wa mazingira, rushwa, au ukiukwaji wa haki za binadamu.
Hata hivyo, wachambuzi wa masuala ya fedha wamebainisha kuwa, licha ya hatua hii ya Norway, mtiririko wa uwekezaji wa kigeni nchini Israel umeendelea kuwa mkubwa mwaka huu, huku sehemu kubwa ya fedha hizo ikitoka kwa wawekezaji wa Marekani. Hata hivyo, uamuzi wa mfuko huu mkubwa duniani unatoa ujumbe mzito kwa kampuni za kimataifa kuhusu uwajibikaji wao katika maeneo yenye migogoro.