Enzi ya utawala wa familia ya Bongo nchini Gabon, iliyodumu kwa zaidi ya nusu karne, imepata pigo jingine kubwa la kisheria. Mahakama katika mji mkuu wa nchi hiyo, Libreville, imewahukumu mke na mtoto wa kiume wa Rais aliyepinduliwa, Ali Bongo Ondimba, kutumikia kifungo cha miaka 20 gerezani kila mmoja.
Hukumu hiyo ilitolewa mnamo Jumanne, Novemba 12, huku washtakiwa wenyewe, Sylvia Bongo (mwenye umri wa miaka 62) na mtoto wake, Noureddin Bongo (mwenye umri wa miaka 33), wakiwa hawapo nchini. Kesi hiyo iliyosikilizwa bila wao kuwepo mahakamani (in absentia), iliwakuta na hatia ya makosa mazito ya uhalifu wa kiuchumi, yakiwemo ubadhirifu wa mabilioni ya fedha za umma, kupokea rushwa, na matumizi mabaya ya madaraka.
Hukumu hii inakuja ikiwa ni zaidi ya mwaka mmoja tangu mapinduzi ya kijeshi ya Agosti 2023 yaliyoiondoa familia hiyo madarakani. Sylvia na Noureddin, ambao wote wanashikilia pia uraia wa Ufaransa, walikuwa miongoni mwa watu wa kwanza kukamatwa na kuwekwa kizuizini mara tu baada ya jeshi kutwaa madaraka. Walikaa kizuizini kwa miezi kadhaa kabla ya kuachiwa.
Hata hivyo, wawili hao wamekuwa wakidai kuwa walipitia mateso makali walipokuwa mikononi mwa vyombo vya dola. Shirika la habari la AFP linaripoti kuwa mwezi Mei mwaka jana, walifungua mashtaka rasmi nchini Ufaransa wakidai kufanyiwa "mateso ya mara kwa mara na ya kikatili" wakati wa kizuizi chao nchini Gabon.
Kuachiwa kwao na hatimaye kuondoka nchini Gabon hakukuwa kwa bahati mbaya. Ilikuwa ni matokeo ya makubaliano maalum ya kidiplomasia yaliyosimamiwa na Rais wa Angola, João Lourenço, na kiongozi mpya wa kijeshi wa Gabon, Jenerali Brice Oligui Nguema. Makubaliano hayo yaliyofikiwa mwezi Mei mwaka huu, yalimruhusu Ali Bongo (ambaye alikuwa kizuizini nyumbani) pamoja na mke na mtoto wake, kuondoka Gabon na kwenda uhamishoni nchini Angola kwa sababu za kiafya na kibinadamu.
Hali hii inafanya hukumu hii ya miaka 20 jela kuwa na uzito mkubwa wa kiishara zaidi kuliko uwezekano wa utekelezaji wake halisi. Taarifa za kimataifa zinaeleza kuwa kwa sasa, Sylvia na Noureddin wanaaminika kuishi jijini London, nchini Uingereza. Kwa kuwa waliondoka Gabon kwa makubaliano rasmi na sasa wako ughaibuni, ni vigumu kwao kurejeshwa nchini humo ili kuanza kutumikia vifungo vyao.
Hukumu hii ni msumari wa mwisho wa kisheria kwenye jeneza la utawala wa familia ya Bongo, uliodumu kwa miaka 56. Utawala ulianza na Omar Bongo (baba wa Ali Bongo) kuanzia 1967 hadi alipofariki dunia mwaka 2009. Mwanae, Ali Bongo, alirithi madaraka na kutawala kwa miaka 14 iliyofuata.
Mwisho wa utawala wao ulifika Agosti 2023. Ali Bongo alitangazwa mshindi wa uchaguzi wa muhula wa tatu kwa kupata asilimia 64.27 ya kura. Hata hivyo, saa chache tu baada ya tangazo hilo, Jenerali Brice Nguema, ambaye ni binamu wa Ali Bongo na aliyekuwa Kamanda wa Kikosi cha Walinzi wa Jamhuri, aliongoza mapinduzi na kutwaa madaraka, akihitimisha rasmi utawala wa familia hiyo.
Tangu wakati huo, Jenerali Nguema amekuwa akijihalalisha madarakani. Mwezi Aprili 12 mwaka huu, alishinda uchaguzi wa urais kwa kishindo cha asilimia 94.85 ya kura na kuapishwa rasmi Mei 3 kuanza muhula wa miaka saba.