Jiji la Kinshasa, nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), limekuwa mwenyeji wa Mkutano wa Wakuu wa Nchi na Serikali wa Jumuiya ya Ukanda wa Maziwa Makuu (ICGLR), ambapo sauti nzito zilizotawala zilikuwa ni zile zinazotaka "Amani, Usalama na Maendeleo." Kaulimbiu hii kuu ya mkutano ndiyo iliyobeba uzito wa hotuba zote, ikiwemo ile ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania iliyowasilishwa na Makamu wa Rais, Mhe. Dk. Emmanuel Nchimbi.
Akichangia mjadala huo muhimu juzi, Dk. Nchimbi, kwa niaba ya Rais Samia Suluhu Hassan, aliweka mambo bayana, akisisitiza ukweli mchungu ambao wakati mwingine viongozi hupenda kuukwepa: hakuna maendeleo endelevu yanayoweza kupatikana pasipo na utulivu, na vivyo hivyo, amani ya kweli haiwezi kujengwa juu ya njaa na umaskini wa wananchi. Alisisitiza kuwa amani na maendeleo ni kama 'yai na kuku'—havitenganishiki.
Makamu wa Rais aliwakumbusha wajumbe kuhusu fumbo kubwa la Ukanda wa Maziwa Makuu. Eneo hili limejaliwa na Mwenyezi Mungu utajiri wa kupitiliza; kuanzia madini adimu ambayo yanatumiwa na viwanda vikubwa duniani, hadi kwenye rasilimali watu yenye nguvu kazi ya kutosha. Hata hivyo, kinyume na matarajio, ukanda huu umegeuka kuwa 'shamba la bibi' la migogoro ya kisiasa isiyokwisha, ambayo mara nyingi huchochewa na 'uchafu' unaofanywa na makundi yenye silaha na washirika wao wa nje.
Dk. Nchimbi hakusita kutaja chanzo cha tatizo. Alieleza kuwa "mzizi wa fitna" ni uvunaji haramu wa maliasili, ambao hugeuka kuwa laana badala ya neema kwa wananchi. Vitendo hivi ndivyo vinavyofadhili vita na kusababisha majanga makubwa ya kibinadamu. Matokeo yake ni mamilioni ya watu kuwa wakimbizi (ambapo Tanzania imekuwa ikibeba mzigo huu kwa miongo kadhaa), na ukiukwaji mkubwa wa haki za binadamu, ikiwemo uhalifu wa kivita, unaoacha makovu yasiyofutika kwa vizazi.
Kama taifa ambalo ni miongoni mwa waasisi wa ICGLR, Dk. Nchimbi alieleza kuwa Tanzania haijawahi kukaa kando na kutazama moto ukiwaka kwa jirani. Imekuwa mstari wa mbele katika jitihada za kuzima migogoro hiyo. Hii ni pamoja na mchango wa moja kwa moja wa 'vijana wetu'—askari wa Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania (JWTZ)—wanaoshiriki katika vikosi vya kulinda amani nchini DRC, wakijitoa muhanga kwa ajili ya usalama wa eneo hili.
Aidha, alikumbushia jinsi Tanzania ilivyotumia ushawishi wake wa kidiplomasia kwa kuwa mwenyeji wa Mkutano wa Pamoja wa Wakuu wa Nchi za SADC na Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) hivi karibuni, mkutano uliolenga kutafuta suluhu ya kudumu ya mzozo wa kisiasa unaoendelea Mashariki mwa DRC.
Licha ya kueleza mchango wa Tanzania, Dk. Nchimbi alitoa pongezi kwa jitihada nyingine zinazoendelea, ikiwemo zile zinazoongozwa na Rais wa Angola, João Lourenço, za kutafuta amani DRC na Jamhuri ya Afrika ya Kati (CAR). Pia alipongeza kusainiwa kwa mikataba mbalimbali ya amani, ikiwemo ile ya Qatar, na mikakati ya michakato ya Luanda na Nairobi, pamoja na makubaliano kati ya Rwanda na DRC yaliyosimamiwa na Marekani.
Hata hivyo, Makamu wa Rais alihitimisha kwa kutoa angalizo kwamba safari bado ni ndefu. Changamoto za kiusalama bado ni kubwa katika nchi za DRC, CAR, Sudan Kusini, na Jamhuri ya Sudan. Alisisitiza kuwa njia ya kuelekea amani inahitaji zaidi ya maneno matamu; inahitaji dhamira ya dhati na ya pamoja kutoka kwa nchi zote wanachama wa ICGLR ili kujenga ukanda wenye amani, ustawi wa kiuchumi, na utulivu wa kudumu.