Thamani ya dola ya Marekani inaendelea kuyumba huku sera za kiuchumi na za kimataifa za Rais Donald Trump zikizua mashaka katika masoko ya fedha duniani. Kwa mujibu wa ripoti ya Wall Street Journal (WSJ) ya tarehe 16 Machi, hali hii inatokana na mkakati wa Trump wa kujipanga upya katika ushawishi wa dunia, jambo ambalo linaathiri kwa kiasi kikubwa thamani ya dola.
Dola Yapoteza Nguvu Dhidi ya Euro
Katika kipindi cha wiki tisa zilizopita, thamani ya dola imeshuka kwa wiki saba mfululizo, ikiashiria kurejea kwa mwelekeo wa udhaifu baada ya kupanda kwa thamani tangu uchaguzi wa urais wa Novemba 2024. Kupungua kwa thamani ya dola kumekuja wakati ambapo sarafu ya Ulaya (euro) imezidi kuimarika kutokana na matarajio chanya ya wawekezaji barani humo.
Masoko makubwa ya hisa Ulaya yamefikia viwango vya juu kihistoria, huku faida za hati fungani za Ujerumani zikifikia kiwango cha juu zaidi tangu anguko la Ukuta wa Berlin. Wakati huo huo, wasiwasi kuhusu ukuaji wa uchumi wa Marekani unaongezeka, huku wachambuzi wakionya kuwa huenda ukapungua kwa kasi kubwa.
Mkakati wa Trump wa Ushuru Mkubwa Wazua Wasiwasi
Serikali ya Trump imeanzisha mpango wa kuongeza ushuru kwa bidhaa zinazoingizwa kutoka mataifa kama China na Canada. Hata hivyo, mataifa haya yamechukua hatua za kulipiza kisasi kwa kuongeza ushuru kwa bidhaa za Marekani, jambo linaloweza kuathiri biashara ya kimataifa.
Licha ya mipango ya Trump ya kupunguza matumizi ya serikali ya shirikisho, bado haijatekelezwa kikamilifu ahadi ya kupunguza kodi kwa raia na wafanyabiashara, hali inayosababisha mashaka kuhusu mwelekeo wa uchumi wa Marekani. Wawekezaji wana wasiwasi zaidi kuhusu athari za muda mrefu za ushuru huo, kwani huenda ukachochea kupanda kwa bei za bidhaa na kupunguza matumizi ya walaji, hivyo kusababisha mdororo wa kiuchumi.
Trump na Mkakati wa Dola Dhaifu
Licha ya kupungua kwa thamani ya dola, baadhi ya wataalamu wanahoji kuwa mkakati wa Trump ni wa makusudi ili kuimarisha sekta ya viwanda ya Marekani. Dola dhaifu hufanya bidhaa za Marekani kuwa nafuu katika masoko ya kimataifa, hivyo kuchochea mauzo ya nje na kuongeza ajira ndani ya nchi.
Trump mwenyewe amewahi kusema kuwa "dola yenye nguvu ni janga kwa sekta ya viwanda." Mtazamo huu umeungwa mkono na baadhi ya wachumi, wakiwemo viongozi wa taasisi kubwa za kifedha kama Lloyd Blankfein, aliyekuwa Mkurugenzi Mtendaji wa Goldman Sachs, ambaye anasema kuwa sera hizi zinaweza kusaidia uchumi wa ndani kwa muda mrefu.
Hata hivyo, wanauchumi wengi wa Wall Street wana wasiwasi kwamba kushuka kwa thamani ya dola kunaweza kuongeza gharama za bidhaa zinazoagizwa kutoka nje, hivyo kusababisha mfumuko wa bei na kuilazimu Benki Kuu ya Marekani (Federal Reserve) kubadilisha sera zake za fedha kwa kupunguza nafasi ya kushusha viwango vya riba.
Je, Dola Itaweza Kupanda Tena?
Ingawa dalili zinaonyesha kuwa dola inazidi kudhoofika, baadhi ya wachambuzi wanaamini kuwa inaweza kurejea kwenye nguvu yake kutokana na hali ya bajeti ya serikali ya Marekani. Ikiwa Trump ataendelea na sera za kupunguza kodi, huenda nakisi ya bajeti ikaongezeka, jambo ambalo litailazimu serikali kutoa hati fungani zaidi.
Brad Setser wa Council on Foreign Relations (CFR) anabashiri kuwa ongezeko la ukopaji wa serikali litaongeza mahitaji ya hati fungani za Marekani, jambo linaloweza kuvutia wawekezaji wa kimataifa na kuongeza thamani ya dola.
Robert Rubin, aliyewahi kuwa Waziri wa Fedha katika utawala wa Bill Clinton, anasema kuwa ingawa hali ya sasa inaongeza mashaka katika masoko ya fedha, bado Marekani inabaki kuwa kivutio kikubwa kwa wawekezaji wa kimataifa.
Kwa sasa, macho yote yako kwa sera za Trump na hatua zitakazochukuliwa na Federal Reserve, kwani zitakuwa na athari kubwa kwa mustakabali wa thamani ya dola na uchumi wa dunia kwa ujumla.