Utoroshaji Madini Ni Tishio kwa Uchumi wa Taifa
Serikali ya Tanzania, kupitia Wizara ya Madini, imeanza kuimarisha mikakati ya kitaifa ili kudhibiti utoroshaji wa madini, ambao umeelezwa kama tishio kubwa kwa uchumi na usalama wa nchi. Katika kikao muhimu kilichofanyika Oktoba 7, 2025, jijini Dodoma, Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Msafiri Mbibo, aliwaongoza wataalamu kutoka taasisi mbalimbali za Serikali katika kubuni mbinu thabiti za kukabiliana na changamoto hiyo.
Akizungumza kwenye mkutano huo uliohudhuriwa na wataalamu kutoka taasisi kama vile Tume ya Madini, Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA), TAKUKURU, Wizara ya Mambo ya Ndani ya Nchi, na Mamlaka ya Viwanja vya Ndege (TAA), Mbibo alisisitiza wajibu wa uzalendo. Alisema ni jukumu la kila Mtanzania kushiriki katika kulinda rasilimali muhimu za taifa, ikiwemo madini, kwa manufaa ya vizazi vijavyo.
Hasara Kubwa na Wito wa Kushirikiana
Mbibo alibainisha kuwa utoroshaji wa madini umekuwa ukisababisha hasara kubwa ya mapato kwa Serikali, huku akisisitiza kuwa madini ni moja ya rasilimali muhimu zinazotegemewa katika kuchochea maendeleo ya kiuchumi ya taifa. "Hatuwezi kukubali kuendelea kupoteza mapato kwa sababu ya mianya ya utoroshaji. Ni wajibu wa kila mmoja wetu kama Watanzania wazalendo kushiriki katika vita hii," alionya.
Ili kufanikisha vita dhidi ya biashara hiyo haramu, Mbibo alipendekeza Serikali iwe na mfumo shirikishi na thabiti wa udhibiti wa madini. Mfumo huu unapaswa kuanzia maeneo ya uzalishaji (migodini), kwenye vituo vya ukaguzi, hadi maeneo muhimu ya kimkakati kama vile viwanja vya ndege, bandari, na mipaka yote ya nchi.
Uwekezaji katika Teknolojia na Mafunzo
Ili kuimarisha udhibiti, Naibu Katibu Mkuu alitoa wito wa kuundwa kwa timu maalum za kitaifa zenye wataalam kutoka taasisi zote husika. Timu hizi zitashirikiana katika uchunguzi, ufuatiliaji, na ulinzi wa madini, hasa katika maeneo yaliyotambuliwa kuwa na mianya mikubwa ya utoroshaji.
Pia, alisisitiza umuhimu wa Serikali kuwekeza katika vifaa vya kisasa vya kuchunguza na kubaini madini kwa haraka na uhakika, hasa madini ya vito. Teknolojia ya kisasa itawezesha kukabiliana na mbinu mpya zinazotumiwa na watumishi wa biashara haramu.
Mbibo alipendekeza kuanzishwa kwa programu za mafunzo endelevu kwa wataalam wanaofanya kazi katika maeneo ya ukaguzi. Mafunzo haya yanalenga kuwajengea uwezo wa kutambua aina mbalimbali za madini, kujua mbinu za usafirishaji haramu, na kutumia teknolojia mpya katika kudhibiti biashara hiyo.
Kikao hicho kilihitimishwa kwa wadau kukubaliana kuweka mikakati ya haraka ya utekelezaji wa maazimio yaliyopitishwa, ikiwa ni pamoja na kuandaa mpango kazi wa pamoja utakaozingatia ufanisi na udhibiti wa muda mrefu dhidi ya utoroshaji wa madini.