Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imeweka mikakati kabambe kuhakikisha kuwa ifikapo mwaka 2030, zao lote la korosho linalolimwa nchini linabanguliwa ndani ya mipaka yake badala ya kusafirishwa likiwa ghafi kwenda masoko ya kimataifa. Mpango huu kabambe unalenga kuinua thamani ya zao hili muhimu, ambalo ni tegemeo kwa maelfu ya wakulima, na kuchochea ukuaji wa uchumi wa taifa kwa ujumla.
Akizungumza kwa msisitizo hivi majuzi alipofanya ziara katika Kongani ya Viwanda ya Maranje, iliyoko Nanyamba mkoani Mtwara, Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Kilimo, Dkt. Hussein Mohamed, alieleza kuwa uwekezaji mkubwa katika kujenga na kuimarisha viwanda vya kubangua korosho ni hatua muhimu na ya lazima katika kufikia azma hiyo ya kizalendo.
"Ni lazima tuhakikishe tuna viwanda vya kutosha kabisa kubangua korosho yote inayozalishwa hapa nchini. Lakini pia, mkakati huu unahusu mazao mengine muhimu ya biashara kama vile ufuta, ambapo tunataka kuongeza thamani yake kabla ya kuuzwa nje, na hivyo kuimarisha zaidi uchumi wa wakulima wetu," alifafanua Dkt. Mohamed.
Alitoa wito kwa Bodi ya Korosho Tanzania (CBT) kufanya kazi kwa ushirikiano wa karibu na sekta binafsi katika kuhamasisha na kuvutia uwekezaji zaidi kwenye kongani hiyo ya viwanda. Alisisitiza kuwa serikali pekee haiwezi kuendesha na kukamilisha mradi huu kwa ufanisi unaotarajiwa, hivyo ushiriki wa wadau binafsi ni muhimu sana.
Kilimo Bora na Uchumi Imara wa Viwanda
Katika sehemu nyingine ya ziara yake, alipotembelea Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI) – Kituo cha Naliendele, Dkt. Mohamed alikazia umuhimu wa utafiti wa kilimo kama nguzo imara kwa mageuzi ya sekta nzima ya kilimo nchini.
"Hakuna maendeleo ya kweli katika kilimo yanayoweza kupatikana bila kuwekeza katika utafiti. TARI ina jukumu kubwa sana la kuhakikisha tunafanikiwa kufikia lengo letu la kuzalisha tani milioni moja za korosho ifikapo mwaka 2030," alisema kwa matumaini.
Serikali ya Tanzania inaendelea kwa kasi kutekeleza ajenda yake ya kujenga uchumi wa viwanda kwa kuwekeza kwa nguvu katika miradi mbalimbali yenye lengo la kuongeza thamani ya mazao ya kilimo. Kwa mujibu wa wachumi na wataalamu wa masuala ya biashara, sekta ya viwanda ina mchango mkubwa sana katika kuboresha maisha ya Watanzania kwa kuongeza fursa za ajira, kurahisisha upatikanaji wa masoko ya uhakika kwa malighafi zinazozalishwa nchini, na kuongeza mapato ya taifa kutokana na fedha za kigeni.
Ili kufanikisha mkakati huu muhimu, serikali imeanzisha Kongani ya Viwanda katika eneo la Kijiji cha Maranje, kilichopo Kata ya Mtiniko, ndani ya Halmashauri ya Mji wa Nanyamba, mkoani Mtwara. Katika awamu yake ya kwanza, kongani hii inatarajiwa kuwa na uwezo wa kubangua takribani tani 30,000 za korosho kwa mwaka.
Wananchi Wanufaika Moja kwa Moja na Uwekezaji Kwenye Kongani
Wananchi wa eneo la Nanyamba wamepokea kwa furaha na matumaini makubwa uwekezaji huu, wakiamini kuwa utafungua milango ya ajira kwa vijana wao na kukuza uchumi wa mkoa wa Mtwara kwa ujumla.
Mkazi wa Kijiji cha Hinju, Bwana Daudi Mashaka, alieleza kuwa kuanzishwa kwa viwanda hivi ni hatua kubwa sana katika kutafuta soko la uhakika na lenye bei nzuri kwa zao lao la korosho. "Tunaamini kabisa kuwa kupitia kongani hii, sisi wakulima wa korosho tutanufaika zaidi kwa kupata soko la uhakika na bei ambayo itatuwezesha kuendesha maisha yetu vizuri," alisema kwa uhakika.
Naye Bwana Abdulaazizi Dodi, mkazi wa Kijiji cha Kitachi, alifurahishwa na ukweli kwamba kiwanda hicho kitaongeza thamani ya korosho, hali ambayo itawawezesha wakulima kupata faida kubwa zaidi kuliko kuuza korosho ghafi. "Korosho sio tu mbegu ghafi. Kuna bidhaa nyingi zinazoweza kutengenezwa kutokana na korosho, kama vile siagi ya korosho na hata juisi. Huu ni uwekezaji mkubwa ambao utafungua fursa mpya kabisa kwa wananchi wote," alieleza kwa shauku.
Bi. Zena Lihumbo, kutoka Kijiji cha Chiwindi, alitoa wito kwa wanawake wote kuchangamkia fursa mbalimbali zitakazotokana na uwekezaji huu, ikiwa ni pamoja na kushiriki katika biashara ndogo ndogo kama vile kuuza chakula kwa wafanyakazi wa viwandani na shughuli nyingine zinazohusiana. "Mradi huu hautawanufaisha watu wachache tu wenye uwezo, bali jamii nzima ya Mtwara na hata maeneo mengine ya nchi yetu. Tunamshukuru sana Rais wetu, Mama Samia Suluhu Hassan, kwa kuleta maendeleo haya makubwa," alisema kwa furaha.
Kongani ya Viwanda Kama Chachu ya Ukuaji wa Uchumi
Kwa mujibu wa taarifa kutoka Bodi ya Korosho Tanzania (CBT), eneo lililotengwa kwa ajili ya ujenzi wa kongani hiyo lina ukubwa wa hekta 1,572, likiwa na uwezo wa kujengwa viwanda zaidi ya 60. Mradi huu mkubwa unatarajiwa kugharimu takribani shilingi za Kitanzania bilioni 5.6 (takriban dola za Kimarekani milioni 2.4).
Akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi Mkuu wa CBT, Bwana Mangile Malegesi alisema kuwa kukamilika kwa kongani hii kutakuwa chachu kubwa ya ukuaji wa uchumi wa mikoa ya Kusini mwa Tanzania. "Kupitia uwekezaji huu, fursa za ajira zitapatikana kwa wingi, sio tu kwa watu wa Mtwara, bali pia kwa watu kutoka mikoa mingine. Na tunatarajia kuwa sehemu kubwa ya watakaoajiriwa ni wanawake na vijana," alifafanua.
Aliongeza kuwa zaidi ya watu 35,000 wanatarajiwa kunufaika na ajira za moja kwa moja zitakazoundwa na viwanda hivyo. Pia, alieleza kuwa viwanda hivyo vitaongeza thamani ya korosho kwa kuzalisha bidhaa mbalimbali kama vile mafuta ya korosho na maganda ya korosho ambayo yanaweza kutumika kwa matumizi mengine. "Kwa mkulima, hii ni faida maradufu. Badala ya kuuza korosho ghafi kwa bei ambayo wakati mwingine haikuwa nzuri, sasa atapata kipato zaidi kupitia bidhaa zitakazozalishwa na viwanda hivi," alisisitiza Bwana Malegesi.
Kwa hatua hii muhimu ya uwekezaji, Tanzania inaelekea kwenye mageuzi makubwa ya sekta ya kilimo kwa kuhakikisha kuwa mazao yake ya kimkakati kama vile korosho yanachakatwa ndani ya nchi. Hatua hii itapelekea kuongezeka kwa thamani ya zao hilo, kuongezeka kwa fursa za ajira kwa Watanzania, na kuongezeka kwa mapato ya wakulima na taifa kwa ujumla.